Władimir Majakowski


Władimir Majakowski w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Antypolski plakat ROSTA autorstwa Włodzimierza Majakowskiego, wojna polsko-bolszewicka, maj 1920

Władimir Władimirowicz Majakowski (pol. Włodzimierz Majakowski; ros. Владимир Владимирович Маяковский; ur. 7 lipca?/19 lipca 1893 w Baghdati, zm. 14 kwietnia 1930 w Moskwie) – rosyjski poeta i dramaturg, przedstawiciel kubofuturyzmu okresu rosyjskiego srebrnego wieku, współautor (z Dawidem Burlukiem, Wielimirem Chlebnikowem i Aleksiejem Kruczonychem) futurystycznych manifestów poetyckich (1910-1913).

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Urodził się w Baghdati (obecnie część Gruzji). Po śmierci ojca, w 1906 roku, wraz z matką i rodzeństwem przeniósł się do Moskwy. Już od wczesnej młodości sympatyzował z ruchem bolszewickim, za co kilkakrotnie był aresztowany, a w 1908 roku więziony.

W latach 1911-1914 studiował w Szkole Malarstwa, Rzeźby i Architektury w Moskwie.

Odkrywcą jego talentu był Dawid Burluk, który wprowadził go również w kręgi futurystów (grupa Hylaea)[1]. Wraz z nim oraz Wielimirem Chlebnikowem i Aleksiejem Kruczonychem wydał manifest rosyjskiego futuryzmu Policzek smakowi powszechnemu.

W pierwszych latach po rewolucji malował plakaty propagandowe. Współtworzył pismo Lef (ЛЕФ), reaktywowane po jego zamknięciu pod nazwą Nowy lef (Новый ЛЕФ). Działalność obu została przerwana z powodu konfliktu ze środowiskiem literatów w sposób dogmatyczny traktujących rewolucję. Wstąpienie Majakowskiego do Rosyjskiego Stowarzyszenia Pisarzy Proletariackich (Российская Aссоциация Пролетарских Писателей) nie tylko nie uchroniło tych pism, ale przyczyniło się jeszcze do odsunięcia się od niego niektórych przyjaciół.

Wydany w Polsce zbiór poezji Majakowskiego ok. 1930. Projekt okładki Teresa Żarnowerówna

Z czasem coraz bardziej krytycznie oceniał wyniki rewolucji. W jego twórczości nastąpił pewien rozdźwięk, nie porzucił bowiem swych dawnych poglądów, a mimo to, dostrzegając w jakim kierunku podążał w Rosji komunizm, ośmielił się na otwarte polemiki z socrealistami. Wreszcie padł pod jego adresem klasyczny w owych czasach zarzut o wypaczenia i odejście od doktryny.

Zginął w nie do końca jasnych okolicznościach[2]. Oficjalną przyczyną zgonu ogłoszono samobójstwo. Został pochowany na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie[3].

Po swojej śmierci, jako piewca Lenina i rewolucji, stał się wygodnym materiałem propagandowym. Szczególnie często poezja Majakowskiego przywoływana była w epoce stalinizmu.

Debiut jego przypadł na czas przełomowy w literaturze rosyjskiej, kiedy odchodzono od symbolicznego i pełnego metafor opisu świata na korzyść futurystycznych wizji. O ile jednak wiele powstających w tym czasie utworów miało dość miałką treść i pokazowy charakter, będący jedynie afirmacją przynależności do tego ruchu (m.in. sposób pisania z pominięciem zasad ortograficznych), o tyle Majakowski rzeczywiście angażował się w głoszenie postulatów, z którymi się identyfikował. Głosił pochwałę techniki, współczesności i następujących przemian, sprzeciwiał się kultywowaniu tradycji. Tkwiła w tym pewna sprzeczność, ponieważ wizję nowego świata opiewał z pomocą środków negowanych przez futurystów. Podczas gdy animatorzy tego ruchu uciekali od treści na rzecz formy, tworząc zdania pozbawione sensu i skupiając się na fonetycznym brzmieniu zestawionych ze sobą wyrazów, Majakowski używał tych samych środków w sposób kreatywny.

Majakowski w kulturze popularnej | edytuj kod

  • Postać Majakowskiego pojawia się epizodycznie w filmie Juliusza Machulskiego pt. Deja vu – jest jednym z pasażerów pierwszego rejsu Nowy Jork-Konstantynopol-Odessa. Po zejściu na ląd w Odessie recytuje fragment swego wiersza pt. Sowiecki paszport.
  • Zespół Pidżama Porno umieścił na swoim debiutanckim albumie Ulice jak stygmaty piosenkę "Lewą marsz" do słów wiersza Majakowskiego o tym samym tytule.

Wybrana twórczość[4] | edytuj kod

Poematy | edytuj kod

  • 1915:
  • 1916 – Wojna i świat (ros. Война и мир)
  • 1918 – Człowiek[7] (ros. Человек)
  • 1920 – 150 000 000 (ros. 150 000 000)
  • 1922:
    • Kocham (ros. Люблю)
    • IV intiernacionał (ros. IV интернационал)
    • Piatyj intiernacionał (ros. Пятый интернационал)
  • 1923:
    • O tym[6] (ros. Про это)
    • Raboczim Kurska, dobywszym pierwuju rudu, wriemiennyj pamiatnik raboty Władimira Majakowskogo (ros. Рабочим Курска, добывшим первую руду, временный памятник работы Владимира Маяковского)
  • 1924 – Włodzimierz Iljicz Lenin[8] (ros. Владимир Ильич Ленин)
  • 1925 – Letajuszczij proletarij (ros. Летающий пролетарий)
  • 1927 – Dobrze[6][9] (ros. Хорошо!)
  • 1930 – Na cały głos (ros. Во весь голос)
  • 1928-1930 – „Nieokonczennoje” (ros. ‹Неоконченное›)

Dramaty | edytuj kod

  • 1913 – Włodzimierz Majakowski[6] (ros. Владимир Маяковский)
  • 1920:
    • A czto, jesli? (ros. А что, если?)
    • Pjeska pro popow, koi nie ponimajut, prazdnik czto takoje (ros. Пьеска про попов, кои не понимают, праздник что такое)
    • Kak kto prowodit wriemia, prazdniki prazdnuja (ros. Как кто проводит время, праздники празднуя)
    • Czempionat wsiemirnoj kłassowoj bor’by (ros. Чемпионат всемирной классовой борьбы)
  • 1918, 1920-1921 – Misterium – Buffo[6][10] (ros. Мистерия Буфф)
  • 1921 – Wczerasznij podwig (ros. Вчерашний подвиг)
  • 1929 – Pluskwa[11][12] (ros. Клоп)
  • 1930 – Łaźnia[12][13] (ros. Баня)

Scenariusze filmowe | edytuj kod

  • 1918 – W okowach filmu (ros. Закованная фильмой)

Zbiory wierszy | edytuj kod

  • 1913 – Ja (ros. Я)
  • 1916 – Prostoje kak myczanije (ros. Простое как мычание)
  • 1919 – Wsio soczinionnoje Władimirom Majakowskim. 1909-1919 (ros. Всё сочинённое Владимиром Маяковским. 1909–1919)
  • 1925 – Ispanija – Okiean – Gawana – Mieksika – Amierika (ros. Испания. – Океан. – Гавана. – Мексика. – Америка)

Wiersze[6][14] | edytuj kod

Publicystyka | edytuj kod

  • 1924 – Moje odkrycie Ameryki[17] (ros. Моё открытие Америки) – szkic
  • 1922-1928 – Ja sam (ros. Я сам) – autobiografia
  • 1930 – Wsiem (ros. Всем)

Filmowe adaptacje utworów | edytuj kod

 Z tym tematem związana jest kategoria: Filmowe adaptacje utworów Władimira Majakowskiego.

Upamiętnienie | edytuj kod

  • Od 24 listopada 1961 ulica w Warszawie, na terenie obecnej dzielnicy Wola, nosi nazwę ulicy Włodzimierza Majakowskiego[18],
  • ulica w Tarnowskich Górach-Strzybnicy nosi nazwę ulicy Włodzimierza Majakowskiego,
  • ulica na wrocławskim osiedlu Kuźniki nosi nazwę ulicy Włodzimierza Majakowskiego.
  • ulica w Poznaniu na osiedlu Kobylepole nosi nazwę ulicy Włodzimierza Majakowskiego

Przypisy | edytuj kod

  1. Słownik europejskich kierunków i grup literackich XX wieku. Grzegorz Gazda (redaktor). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 210-211. ISBN 978-83-01-15724-1.
  2. Figes, Orlando „Taniec Nataszy. Z dziejów kultury rosyjskiej”, wyd. Magnum, Warszawa 2011, s. 465.
  3. Могилы знаменитостей. Владимир Владимирович Маяковский (1893-1930)
  4. Владимир Владимирович Маяковский.
  5. Polska Bibliografia Literacka (PBL)
  6. a b c d e f g książki - recenzje, opisy, oceny, opinie, dyskusje
  7. Polska Bibliografia Literacka (PBL)
  8. książki - recenzje, opisy, oceny, opinie, dyskusje
  9. książki - recenzje, opisy, oceny, opinie, dyskusje
  10. książki - recenzje, opisy, oceny, opinie, dyskusje
  11. książki - recenzje, opisy, oceny, opinie, dyskusje
  12. a b książki - recenzje, opisy, oceny, opinie, dyskusje
  13. książki - recenzje, opisy, oceny, opinie, dyskusje
  14. książki - recenzje, opisy, oceny, opinie, dyskusje
  15. Polska Bibliografia Literacka (PBL)
  16. książki - recenzje, opisy, oceny, opinie, dyskusje
  17. Polska Bibliografia Literacka (PBL)
  18. Uchwała nr 28 Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 24 listopada 1961 r. w sprawie nadania nazw ulicom, "Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, Warszawa, dnia 20 grudnia 1961 r., nr 22, poz. 96, s. 2.

Bibliografia | edytuj kod

Źródła w języku angielskim

Źródła w języku rosyjskim

Źródła w języku polskim

  • Wiktor Woroszylski: Życie Majakowskiego. Warszawa: PIW, 1965.
  • Bengt Jangfeldt: Majakowski. Stawką było życie. Warszawa: WAB, 2010.
  • Rafał Czachor: Włodzimierz Majakowski a socjalizm. Rocznik Instytutu Polsko-Rosyjskiego Nr 1 (2), 2012, s. 46-74.
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Władimir Majakowski" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy