Władysław Filar (nauczyciel)


Władysław Filar (nauczyciel) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Władysław Filar (ur. 5 stycznia 1874 w Sanoku, zm. ?) – polski nauczyciel.

Życiorys | edytuj kod

Urodził się 5 stycznia 1874 w Sanoku[1][2]. Był synem Józefa i Marii z domu Wanic[2]. Był wyznania rzymskokatolickiego[1]. Ukończył studia wyższe uzyskując tytuł naukowy doktora filozofii[1][2] na podstawie rozprawy doktorskiej pt. Savonarola i próba ogniowa na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Lwowskiego[3]. W okresie zaboru austriackiego w ramach autonomii galicyjskiej podjął pracę nauczyciela od 1 września 1894[1]. W roku szkolnym 1898/1899 był nauczycielem w Gimnazjum OO. Jezuitów w Chyrowie[4]. Na przełomie XIX/XX wieku został członkiem towarzystwa Czytelni Akademickiej we Lwowie[5]. Egzamin zawodowy złożył 3 czerwca 1906[1]. Rozporządzeniem C. K. Rady Szkolnej Krajowej z 29 lipca 1904 został mianowany zastępcą nauczyciela w C. K. Gimnazjum im. Franciszka Józefa we Lwowie[6]. 31 lipca 1907 został mianowany nauczycielem rzeczywistym[1]. Wówczas został przeniesiony z posady zastępcy nauczyciela C. K. VII Gimnazjum we Lwowie do C. K. Gimnazjum w Stryju[7][8]. Jednocześnie w roku szkolnym 1907/1908 otrzymał całoroczny urlop dla podróży naukowej, odbierając na ten cel zapomogę w wysokości 1200 koron[9]. Od 1908 był nauczycielem w C. K. Gimnazjum w Stryju (w tym podczas I wojny światowej), gdzie uczył historii i geografii[1][10][11][12][13][14][15][16][17] (w roku szkolnym 1909/1910 przebywał na całorocznym urlopie celem objęcia posady kierownika w prywatnym gimnazjum w Kałuszu[18], w roku szkolnym 1910/1911 przebywał na urlopie celem poratowania zdrowia[19]). W 1913 był równolegle dyrektorem Prywatnego Gimnazjum Żeńskiego z prawami publicznymi w Stryju[20]. Reskryptem C. K. Rady Szkolnej Krajowej z 20 lutego 1917 otrzymał tytuł c. k. profesora[21]. Reskryptem C. K. Ministra Wyznań i Oświecenia z 29 września 1917 i reskryptem prezydenta C. K. Rady Szkolnej Krajowej z 14 listopada 1917 otrzymał VIII rangę w zawodzie[22]. W stryjskim gimnazjum pracował podczas I wojny światowej[23]. Przed 1918 został odznaczony austro-węgierskim Krzyżem Jubileuszowym dla Cywilnych Funkcjonariuszów Państwowych[23].

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości pozostawał nauczycielem w okresie II Rzeczypospolitej. Od 1 sierpnia 1919 do 1925 był dyrektorem Państwowego Seminarium Nauczycielskiego Żeńskiego im. Królowej Jadwigi w Inowrocławiu[24]. Według publikacji w czasopiśmie „Myśl Niepodległa” z tego stanowiska miał został odwołany po ujawnieniu nieodpowiedniego zachowania wobec uczennic, po czym mianowany dyrektorem gimnazjum męskiego w Gnieźnie nie przyjął tej funkcji[25]. Rozporządzeniem Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego z 12 lipca 1926 ze względów służbowych został przeniesiony ze stanowiska dyrektora Seminarium Nauczycielskiego w Gnieźnie z dniem 1 sierpnia 1926 na równorzędne stanowisko dyretora Państwowego Gimnazjum w Trembowli[26][27], w którym uczył historii i sprawował stanowisko dyrektora od 1926[28]. Z dniem 31 stycznia 1929 został przeniesiony w stan nieczynny[29]. Pozostając w stanie nieczynnym jako dyrektor i nauczyciel Państwowego Gimnazjum w Trembowli decyzją z 1 lipca 1929 został przeniesiony w stan spoczynku z dniem 31 lipca 1929[30][31].

Zastępca posła Sejmu II kadencji (1928-1930) z Listy 1 w okręgu wyborczym nr 54 TarnopolTrembowlaSkałatZbarażPodhajceCzortkówBuczaczHusiatynBorszczówZaleszczyki[32].

W latach 30. XX wieku był wydawcą pisma satyryczno-humorystycznego „Szczutek”[33].

Po wybuchu II wojny światowej zaginął w 1940[2][34]. W 1947 przed Sądem Grodzkim w Koźlu, na wniosek Wiesławy Filar[35], zamieszkałej w Kędzierzynie, toczyło się postępowanie o uznanie za zmarłego dr. Władysława Filara[2].

Publikacje | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g Henryk Kopia: Spis nauczycieli szkół średnich w Galicyi oraz polskiego gimnazyum w Cieszynie. Lwów: Towarzystwo Nauczycieli Szkół Wyższych, 1909, s. 70.
  2. a b c d e Obwieszczenia sądowe. Uznanie za zmarłego i stwierdzenie faktu śmierci. „Monitor Polski”. Nr 98, s. 11, 15 lipca 1947. 
  3. Kronika Uniwersytetu Lwowskiego. T. II: 1898/9–1909/10. Lwów: 1912, s. 503.
  4. Sprawozdanie Dyrekcji Zakładu Naukowo-Wychowawczego OO. Jezuitów w Bąkowicach pod Chyrowem za rok szkolny 1936/37. Przemyśl: 1937, s. 10.
  5. Sprawozdanie Czytelni Akademickiej we Lwowie za rok administracyjny 1903/4. Lwów: 1904, s. 16.
  6. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum Lwowskiego im. Franciszka Józefa za rok szkolny 1905. Lwów: 1905, s. 5.
  7. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. VII Gimnazyum we Lwowie za rok szkolny 1908. Lwów: 1908, s. 25.
  8. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Stryju za rok szkolny 1908. Stryj: 1908, s. 26.
  9. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Stryju za rok szkolny 1908. Stryj: 1908, s. 1, 27.
  10. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Stryju za rok szkolny 1909. Stryj: 1909, s. 1, 5.
  11. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Stryju za rok szkolny 1912. Stryj: 1912.
  12. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Stryju za rok szkolny 1913. Stryj: 1913, s. 3.
  13. Kalendarzyk profesorski Towarzystwa Nauczycieli Szkół Wyższych na rok 1913. Lwów: 1913, s. 147, 257.
  14. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Stryju za rok szkolny 1914. Stryj: 1914, s. 3.
  15. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Stryju za rok szkolny 1915/16. Stryj: 1916, s. 3.
  16. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Stryju za rok szkolny 1916/17. Stryj: 1917, s. 3.
  17. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Stryju za rok szkolny 1917/18. Stryj: 1918, s. 3.
  18. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Stryju za rok szkolny 1910. Stryj: 1910, s. 1, 4.
  19. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Stryju za rok szkolny 1911. Stryj: 1911, s. 1, 7.
  20. Kalendarzyk profesorski Towarzystwa Nauczycieli Szkół Wyższych na rok 1913. Lwów: 1913, s. 258.
  21. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Stryju za rok szkolny 1916/17. Stryj: 1917, s. 7.
  22. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Stryju za rok szkolny 1917/18. Stryj: 1918, s. 6.
  23. a b Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie für das Jahr 1918. Wiedeń: 1918, s. 1021.
  24. Zygmunt Zagórowski: Spis nauczycieli szkół wyższych, średnich, zawodowych, seminarjów nauczycielskich oraz wykaz zakładów naukowych i władz szkolnych. R. 2. Warszawa / Lwów: 1926, s. 389.
  25. Na marginesie reformy szkolnictwa. „Myśl Niepodległa”, s. 382, nr 765 z 13 czerwca 1925. 
  26. Ruch służbowy. „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego Rzeczypospolitej Polskiej”. Nr 12, s. 313, 1 września 1926. 
  27. Wiadomości osobiste. „Dziennik Urzędowy Kuratorium Okręgu Szkolnego Lwowskiego”, s. 495, nr 10 z 31 października 1926. 
  28. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum w Trembowli za rok szkolny 1936/37. Trembowla: 1937, s. 33, 36.
  29. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum w Trembowli za rok szkolny 1928/29. Trembowla: 1929, s. 53.
  30. Ruch służbowy. „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego Rzeczypospolitej Polskiej”, s. 328, nr 7 z 15 lipca 1929. 
  31. Ruch służbowy. „Dziennik Urzędowy Kuratorium Okręgu Szkolnego Lwowskiego”, s. 91, nr 2 z 25 lutego 1930. 
  32. Tadeusz i Karol Rzepeccy: Sejm i Senat 1928-1933. Podręcznik zawierający wyniki wyborów w województwach, okręgach i powiatach, podobizny posłów sejmowych i senatorów, statystyki i mapy poglądowe. Poznań: Wielkopolska Księgarnia Nakładowa Karola Rzepeckiego, 1928, s. 112, 114.
  33. Szczutek. Tygodnik satyryczno-humorystyczny / (Wyd. Władysław Filar). katalog.nukat.edu.pl/. [dostęp 2016-11-02].
  34. Władysław Filar. zaginieni1939-45.pl. [dostęp 2016-11-02].
  35. Wiesława Filar ukończyła jako prywatystka w 1918 ukończyła I klasę w C. K. Gimnazyum im. Franciszka Józefa w Drohobyczu. Por. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum im. Franciszka Józefa w Drohobyczu za rok szkolny 1917/18. Drohobycz: 1918, s. 26.
  36. Władysław Filar: Kardynał Richelieu i jego dzieło. Lwów: 1938, s. 46.
Na podstawie artykułu: "Władysław Filar (nauczyciel)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy