Władysław Frasyniuk


Władysław Frasyniuk w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Prezydent Lech Kaczyński wręcza Władysławowi Frasyniukowi Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski w 26. rocznicę sierpnia 1980 (2006) Władysław Frasyniuk na demonstracji KOD we Wrocławiu (2015) Władysław Frasyniuk z Leszkiem Balcerowiczem (2006)

Władysław Frasyniuk (ur. 25 listopada 1954 we Wrocławiu) – polski kierowca autobusowy, związkowiec, działacz opozycji demokratycznej i więzień polityczny w PRL, polityk i przedsiębiorca. Przewodniczący Ruchu Obywatelskiego Akcja Demokratyczna (1990–1991), Unii Wolności (2001–2005) oraz Partii Demokratycznej (2005–2006), poseł na Sejm I, II i III kadencji.

W sierpniu 1980 był uczestnikiem strajku we wrocławskim MPK. Został następnie członkiem Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”, Komitetu Obrony Więzionych za Przekonania, Krajowej Komisji Porozumiewawczej i Komisji Krajowej „Solidarności”, a także przewodniczącym zarządu Regionu Dolny Śląsk związku.

Po wprowadzeniu stanu wojennego uniknął aresztowania. Zaangażował się w tworzenie podziemnej „Solidarności”. Został członkiem Tymczasowej Komisji Koordynacyjnej, która pełniła rolę kierownictwa podziemnych struktur związku. Zatrzymany w październiku 1982, więziony w latach 1982–1984 oraz 1985–1986, łącznie przez ponad trzy i pół roku. W 1989 uczestniczył w obradach Okrągłego Stołu, był członkiem Komitetu Obywatelskiego „Solidarność”. Po przemianach politycznych w latach 1991–2001 z ramienia UD i UW przez trzy kadencje sprawował mandat poselski.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Wykształcenie i praca zawodowa | edytuj kod

Syn Stanisława[1]. W 1974 ukończył Technikum Samochodowe we Wrocławiu. W latach 1974–1976 odbywał zasadniczą służbę wojskową[2]. W latach 1976–1978 pracował jako kierowca w przedsiębiorstwach transportowych PKS i Transbud. Od 1978 zatrudniony we wrocławskim MPK[2].

W 1993 został udziałowcem spółki z o.o. FF Fracht[3].

Działalność polityczna do 1989 | edytuj kod

W sierpniu 1980 był uczestnikiem strajku w MPK w Zajezdni nr 9. Następnie wstąpił do Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”. Od grudnia 1980 członek ogólnopolskiego Komitetu Obrony Więzionych za Przekonania[2]. W 1981 był delegatem na I Wojewódzki Zjazd Delegatów Regionu Dolny Śląsk, a także delegatem na I Krajowy Zjazd Delegatów związku w Gdańsku. Od czerwca do października 1981 był członkiem Krajowej Komisji Porozumiewawczej, następnie zasiadał w Komisji Krajowej. 30 czerwca 1981 został przewodniczącym zarządu regionu.

Po wprowadzeniu stanu wojennego uniknął zatrzymania w sopockim Grand Hotelu. W latach 1981–1982 kierował niejawnym Regionalnym Komitetem Strajkowym NSZZ „Solidarność” Dolny Śląsk. W 1982 i ponownie od 1986 do 1987 wchodził w skład Tymczasowej Komisji Koordynacyjnej.

5 października 1982 został aresztowany. 25 listopada tego samego roku skazany wyrokiem Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu na karę 6 lat pozbawienia wolności. Osadzony był w Zakładzie Karnym w Barczewie (uczestniczył w proteście o status więźnia politycznego, skazany został wyrokiem Sądu Rejonowego w Olsztynie na 10 miesięcy pozbawienia wolności za obrazę naczelnika więzienia) oraz w Zakładzie Karnym w Łęczycy. 27 lipca 1984 został zwolniony na mocy amnestii.

31 sierpnia 1984 został zatrzymany i następnie skazany przez kolegium do spraw wykroczeń na 2 miesiące aresztu, osadzony w Areszcie Śledczym we Wrocławiu, zwolniony 31 października tegoż roku. 13 lutego 1985 został aresztowany (wraz Bogdanem Lisem i Adamem Michnikiem) w Gdańsku po spotkaniu z Lechem Wałęsą. Wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku skazany został na 3 lata i 6 miesięcy pozbawienia wolności, zwolniony we wrześniu 1986 na mocy amnestii.

W latach 1987–1990 przewodniczył Regionalnej Komisji Wykonawczej, do 1989 był członkiem Krajowej Komisji Wykonawczej, następnie przez rok należał do prezydium związku. W 1989 brał udział w plenarnych rozmowach Okrągłego Stołu. Był członkiem Komitetu Obywatelskiego „Solidarność”. Nie kandydował do Sejmu kontraktowego.

Działalność polityczna od 1989 | edytuj kod

Na początku lat 90. zasiadał w radzie miasta Wrocławia. W latach 1991–2001 z ramienia UD i UW przez trzy kadencje sprawował mandat poselski. W I kadencji należał do Komisji Systemu Gospodarczego i Przemysłu, w II był członkiem Komisji Przekształceń Własnościowych, w III kadencji pracował jako wiceprzewodniczący Komisji Regulaminowej i Spraw Poselskich oraz członek Komisji Skarbu Państwa, Uwłaszczenia i Prywatyzacji. W 2001 ubiegał się o reelekcję, jednak UW nie uzyskała mandatów w Sejmie. W wyborach w 2002 bez powodzenia ubiegał się o urząd prezydenta Wrocławia[4]. Bezskutecznie kandydował także w wyborach uzupełniających do Senatu w 2004 (zajął 3. miejsce na 10 kandydatów) i w parlamentarnych ponownie do Sejmu w 2005.

Był współzałożycielem Ruchu Obywatelskiego Akcja Demokratyczna, w którym objął stanowisko przewodniczącego. W 1991 przystąpił do Unii Demokratycznej, przez dwa lata był jej wiceprzewodniczącym. W 1994 został członkiem Unii Wolności, w 1999 objął funkcję przewodniczącego dolnośląskich struktur wojewódzkich. Od 2001 do 2005 był przewodniczącym Unii Wolności. W 2005 został jednym z inicjatorów i liderów (razem z Jerzym Hausnerem i Tadeuszem Mazowieckim) przekształcenia UW w Partię Demokratyczną. Kierował tym ugrupowaniem do 4 marca 2006. W grudniu 2009 odszedł z PD. W wyborach prezydenckich w 2010 popierał Andrzeja Olechowskiego[5].

10 czerwca 2017 wraz z działaczami organizacji Obywatele RP usiadł na drodze przejścia uczestników tzw. miesięcznicy smoleńskiej. Między blokującymi przemarsz a policjantami doszło do przepychanek; funkcjonariusze ostatecznie przenieśli na bok m.in. Władysława Frasyniuka[6]. Polityk twierdził później w mediach, że „policjant był dość agresywny”, a obywatele mają prawo do demonstracji[7]. W związku z tymi zajściami zarzucono mu następnie popełnienie wykroczenia przeszkadzania w przebiegu niezakazanego zgromadzenia, a także zarzucono naruszenie nietykalności cielesnej dwóch policjantów. Władysław Frasyniuk nie stawił się dwukrotnie do Warszawy celem przesłuchania przed prokuratorem. 14 lutego 2018 został zatrzymany z użyciem kajdanek, doprowadzony do siedziby Prokuratury Rejonowej w Oleśnicy. Po przedstawieniu mu zarzutu i przesłuchaniu (Władysław Frasyniuk nie przyznał się i odmówił składania wyjaśnień) został zwolniony tego samego dnia[8][9]. W maju 2018 Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa po rozpoznaniu zażalenia uznał legalność zatrzymania, jednocześnie uznał, że zastosowanie wówczas wobec polityka kajdanek było bezprawne[10]. W lipcu 2019 Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia uznał, że Władysław Frasyniuk dopuścił się naruszenia nietykalności cielesnej policjantów i postępowanie karne w tej sprawie warunkowo umorzył na okres roku próby[11]. W marcu 2020 sąd odwoławczy uchylił ten wyrok i umorzył postępowanie, oceniając, że społeczna szkodliwość czynu była znikoma[12].

Działalność społeczna | edytuj kod

  • 1993 – członek Rady Fundatorów Międzynarodowej Fundacji „Wratislavia Cantans”
  • 1993 – prezes Stowarzyszenia na Rzecz Dzieci
  • 1998 – prezes sekcji bokserskiej Klubu Sportowego Gwardia Wrocław

Odznaczenia, wyróżnienia i kultura masowa | edytuj kod

Ordery i odznaczenia
Nagrody i wyróżnienia
Kultura masowa

W filmie 80 milionów (2011) w rolę Władysława Frasyniuka wcielił się aktor Filip Bobek[19].

Przypisy | edytuj kod

  1. Prokuratura Wojewódzka w Gdańsku 1950–1998. inwentarz.ipn.gov.pl. [dostęp 2019-11-11].
  2. a b c Mirosława Łątkowska, Adam Borowski: Władysław Frasyniuk. Encyklopedia Solidarności. [dostęp 2019-06-15].
  3. 20 lat Fracht. fracht.pl. [dostęp 2018-01-29].
  4. Serwis PKW – Wybory 2002. [dostęp 2019-09-19].
  5. Frasyniuk występuje z PD, popiera Olechowskiego. newsweek.pl, 28 grudnia 2009. [dostęp 2018-02-14].
  6. Frasyniuk o policjancie na miesięcznicy smoleńskiej: Przeprosił i powiedział, że mnie nie poznał. gazeta.pl, 12 czerwca 2017. [dostęp 2018-02-14].
  7. „W sprawie Frasyniuka połowa PiS już Kaczyńskiemu nie wierzy”. tvn24.pl, 12 czerwca 2017. [dostęp 2018-02-14].
  8. Władysław Frasyniuk zatrzymany przez policję. Usłyszał od prokuratora zarzut i został zwolniony. dziennik.pl, 14 lutego 2018. [dostęp 2018-02-14].
  9. Władysław Frasyniuk został przesłuchany i zwolniony. polskieradio.pl, 14 lutego 2018. [dostęp 2018-02-14].
  10. Sąd: policjanci bezprawnie skuli Władysława Frasyniuka. tvn24.pl, 8 maja 2018. [dostęp 2018-05-10].
  11. Frasyniuk winny naruszenia nietykalności policjantów. polsatnews.pl, 22 lipca 2019. [dostęp 2019-07-22].
  12. Prawomocny wyrok w sprawie naruszenia przez Frasyniuka nietykalności policjantów. tvn24.pl, 3 marca 2020. [dostęp 2020-03-03].
  13. Komunikat o nadaniu Orderu Odrodzenia Polski z dnia 11 listopada 1990 roku. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”. nr 4, s. 59, 20 grudnia 1990. [dostęp 2017-10-11]. 
  14. M.P. z 2006 r. nr 80, poz. 807 – pkt 1.
  15. Dzisiaj mamy dzień zwycięzców. prezydent.pl, 31 sierpnia 2006. [dostęp 2016-05-12].
  16. Władysław Frasyniuk Kawalerem Legii Honorowej. „Dał nam przykład Bonaparte...”. gazeta.pl, 12 maja 2016. [dostęp 2016-05-12].
  17. Nagroda Lewiatana dla prezydenta Komorowskiego. tvpparlament.pl, 15 maja 2013. [dostęp 2017-07-21].
  18. Frasyniuk i Morawiecki Honorowymi Obywatelami Dolnego Śląska. wyborcza.pl, 18 października 2014. [dostęp 2017-03-18].
  19. 80 milionów w bazie filmpolski.pl. [dostęp 2019-11-12].

Bibliografia | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Władysław Frasyniuk" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy