Władysław Okręt


Władysław Okręt w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Władysław Okręt (ur. 29 kwietnia 1870 w Warszawie, zm. 15 sierpnia 1910 tamże) – redaktor i wydawca warszawski.

Życiorys | edytuj kod

Grupa więźniów politycznych Pawiaka, 1906. Pierwszy z lewej Władysław Okręt. Obok niego z tyłu stoi Tytus Filipowicz[1].

Urodził się 29 kwietnia 1870 roku w Warszawie. Jego rodzicami byli Rudolf Okręt, kupiec, publicysta, księgarz i wydawca żydowskiego pochodzenia oraz Matylda z domu Paprocka[2].

Do gimnazjum uczęszczał w Warszawie, a po jego ukończeniu poznawał fach wydawniczy w Lipsku. Po powrocie do Warszawy pracował w branży księgarsko-wydawniczej[2]. W 1901 roku zmienił wyznanie z judaizmu na kalwinizm[2].

Wydawał własnym nakładem przekłady wybitnych pisarzy europejskich, m.in. Gerharta Hauptmanna, Edmonda Rostanda, Gabriele D’Annunzia, Rudyarda Kiplinga[2]. Współpracował z „Gazetą Handlową”, przekształconą później w „Nową Gazetę”, kierował „Kalendarzem Handlowym”[2].

W 1905 wydał w Warszawie „Rocznik Naukowo-Literacko-Artystyczny”. Zawierał on noty biograficzne współcześnie żyjących literatów, aktorów, księgarzy, muzyków. Było to ważne dzieło i bywało nadal używane nawet ponad 70 lat po wyjściu drukiem. W tym samym roku Okręt zaczął wydawać mające lewicowy charakter czasopismo „Nowiny”; zostało ono zawieszone po 17 numerach. Jego współpracownikami byli m.in. Hieronim Kon, Leo Belmont, Bolesław Gorczyński i Mieczysław Srokowski. Okręt został kilka razy aresztowany za tzw. przestępstwa prasowe[3]. Jeden z takich przypadków opisał w artykule „Na Pawiaku. Wspomnienie więźnia stanu” („Nowiny” 1905 nr 14–17)[2].

W 1908 roku został skazany na rok twierdzy, ponownie za przestępstwa prasowe związane z wydawaniem „Nowin”. Wyrok odbywał we Włocławku i potem na Pawiaku. W jego trakcie zmarł na anewryzm serca dwa miesiące przed końcem kary, 15 sierpnia 1910 roku[4]. „Tygodnik Ilustrowany” i Polski Słownik Biograficzny podają, że nie były to dwa miesiące, lecz dwa tygodnie[2][5] oraz że warunki życia więziennego miały związek z rozwojem choroby serca[2] lub bezpośrednio ze śmiercią będącą skutkiem schorzenia[5].

Został pogrzebany na cmentarzu Ewangelicko-Reformowanym w Warszawie. Nekrologi i artykuły wspomnieniowe zamieściły m.in. „Bluszcz”, „Kurjer Warszawski”, „Nowa Gazeta”, „Nowości Ilustrowane”, „Świat” i „Tygodnik Ilustrowany[2].

Żoną Władysława Okręta była Cezara Skoryna, z którą miał córkę. Jego teściem był Cezary Skoryna, przemysłowiec i społecznik warszawski[2][6]. Bratem Władysława był adwokat i dziennikarz Leon Okręt[2].

Przypisy | edytuj kod

  1. Z życia więźniów politycznych na Pawiaku. „Świat”. 24, s. 18-19, 16 czerwca 1906. 
  2. a b c d e f g h i j k Cecylia Gajkowska: Władysław Okręt. W: Polski Słownik Biograficzny. Emanuel Rostworowski, red. T. XXIII. Instytut Historii PAN, 1978.
  3. Władysław Okręt przed sądem. „Nowości Illustrowane”. Nr 6, s. 9, 10 lutego 1906. 
  4. Rubryka „Osobiste”. „Kurjer Warszawski”. 225, s. 4, 16 sierpnia 1910. 
  5. a b Władysław Okręt. „Tygodnik Ilustrowany”. 35, s. 712, 27 sierpnia 1910. 
  6. Stanisław Konarski: Cezary Skoryna. W: Polski Słownik Biograficzny. Henryk Markiewicz, red. T. XXXVIII. Instytut Historii PAN, 1997-1998, s. 290–291.
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Władysław Okręt" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy