Władysław Semkowicz


Władysław Semkowicz w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Władysław Aleksander Semkowicz (ur. 9 maja 1878 we Lwowie, zm. 12 lutego 1949 w Krakowie) – polski historyk, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek Polskiej Akademii Umiejętności, poszukiwacz i wydawca źródeł, badacz dziejów polskiego średniowiecza.

Władysław Semkowicz

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Syn Aleksandra i Marii z Schierów. Kształcił się w Gimnazjum im. Franciszka Józefa we Lwowie, gdzie w 1896 zdał egzamin dojrzałości (w jego klasie byli m.in. Kajetan Golczewski, Stanisław Gołąb)[1][2]. Zajmował się szeroką gamą nauk pomocniczych historii, jak paleografia, genealogia i heraldyka, stworzył też wiele map historycznych. Autor licznych opracowań, wśród nich Ród Awdańców w wiekach średnich[3]. W 1917 opiniował opracowane przez Komisję Archiwalną Tymczasowej Rady Stanu projekty nowej ustawy i regulaminów archiwalnych. Jego stanowisko zostało potem wykorzystane podczas prac nad reskryptem Rady Regencyjnej o archiwach[4]. 8 marca 1925 został wybrany prezesem Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie[5]. W latach 1924–1933 był redaktorem Encyklopedii nauk pomocniczych historii, która miała przed wybuchem II wojny światowej trzy wydania: 1924, 1929, 1933[6].

W czasie okupacji początkowo uwięziony w wyniku Sonderaktion Krakau w Sachsenhausen, po zwolnieniu z obozu pracował w Instytucie Niemieckiej Pracy Wschodniej, według części historyków na polecenie AK[7]. Teza o rzekomej dobrowolnej kolaboracji z Niemcami, postawiona w kontrowersyjnej dla krakowskiego środowiska naukowego[8] pracy doktorskiej Anetty Rybickiej Instytut Niemieckiej Pracy Wschodniej. Kraków 1940-1945[9] spotkała się z krytyką krakowskiego środowiska naukowego[10][11][12].

Dwukrotnie żonaty: od 27 czerwca 1903 z Lesławą z Bursów (1890–1932), od 29 stycznia 1936 z Jadwigą Cyga (1897–1983).

Został pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie (kwatera Ł-płn-po lewej Tarnawskiego)[13].

Ordery i odznaczenia | edytuj kod

Uczniowie | edytuj kod

Do grona jego uczniów należą: Karol Buczek, Zofia Kozłowska-Budkowa, Kazimierz Dobrowolski, Marian Friedberg, Tadeusz Glemma, Karol Górski, Adam Lewak, Olga Łaszczyńska, Sylwiusz Mikucki, Józef Mitkowski, Rodion Mochnacki, Henryk Münch, Witold Taszycki, Adam Vetulani, Józef Widajewicz.

Wybrane publikacje | edytuj kod

  • Encyklopedia nauk pomocniczych historii, cztery wydania 1924[16], 1929, 1933 oraz powojenne Kraków 2000, ​ISBN 83-7052-850-3​.
  • Paleografia łacińska, Kraków 2002, ​ISBN 83-7052-532-6​.
  • Wywody szlachectwa w Polsce XIV-XVII w. Rocznik Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie, Lwów 1913[17].
  • Geograficzne podstawy Polski Chrobrego, 1925[18].
  • Akta unii Polski z Litwą 1396–1791, Kraków 1938 (wspólnie z Stanisław Kutrzeba).
  • Góra Sobótka i jej zabytki polskie, Poznań; Wrocław 1949 [19].

Przypisy | edytuj kod

  1. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum Lwowskiego im. Franciszka Józefa za rok szkolny 1895. Lwów: 1895, s. 61.
  2. Wiadomości bieżące. Zjazd koleżeński. „Słowo Polskie”. Nr 287, s. 3, 30 czerwca 1906. 
  3. Wydane przez Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk: cz.1 (Poznań 1917), cz.2 (1919), cz.3 (1920).
  4. A. Rybarski, Centralny zarząd archiwalny w odrodzonej Rzeczypospolitej polskiej, „Archeion”, T. I (1927), s. 5.
  5. Leszek Pudłowski. Polskie Towarzystwo Heraldyczne. Zarys dziejów 1906-1939. „Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego”. I (XII), s. 161, 1993. 
  6. Semkowicz 2011 ↓.
  7. TeresaT. Bałuk-Ulewiczowa TeresaT., Wyzwolić się z błędnego koła. Institut für Deutsche Ostarbeit w świetle dokumentów Armii Krajowej i materiałów zachowanych w Polsce, Kraków: „Arcana”, 2004, ISBN 83-89243-91-1, OCLC 830629188 .
  8. M. Wroński, KRYTYKA NAUKOWA cz. II.
  9. A. Rybicka, Instytut Niemieckiej Pracy Wschodniej. Kraków 1940-1945, Warszawa 2002, ​ISBN 83-7181-255-8​.
  10. TeresaT. Bałuk-Ulewiczowa TeresaT., Wyzwolić się z błędnego koła. Institut für Deutsche Ostarbeit w świetle dokumentów Armii Krajowej i materiałów zachowanych w Polsce, Kraków: „Arcana”, 2004, ISBN 83-89243-91-1, OCLC 830629188 .
  11. I. Lisiak, O historii, honorze i ... opluwaniu.
  12. A. Litewka, Kolaboranci?.
  13. Groby profesorów UJ na Cmentarzu Rakowickim. 2010-10-20. [dostęp 2015-08-29].
  14. M.P. z 1929 r. nr 274, poz. 630 „za zasługi na polu naukowem i społecznem”.
  15. M.P. z 1936 r. nr 263, poz. 464 „za wybitne zasługi na polu nauki i wychowywania młodzieży w duchu patriotycznym położone w latach 1905–1918”.
  16. WładysławW. Semkowicz WładysławW., Encyklopedja nauk pomocniczych historji, polona.pl [dostęp 2020-04-23] .
  17. Katalog Biblioteki Narodowej
  18. WładysławW. Semkowicz WładysławW., Geograficzne podstawy Polski za Chrobrego, polona.pl [dostęp 2020-04-23] .
  19. Władysław AleksanderW.A. Semkowicz Władysław AleksanderW.A., Góra Sobótka i jej zabytki polskie, 1949 .

Bibliografia | edytuj kod

  • Władysław Semkowicz: Encyklopedia nauk pomocniczych historii. Warszawa: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, 2011. ISBN 978-83-242-3000-6.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Władysław Semkowicz" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy