Władysław Stachowski


Władysław Stachowski w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Władysław Stachowski (ur. 16 maja 1887 w Doktorowie, zm. 13 lipca 1974 w Gostyniu) – regionalista, kolekcjoner, działacz społeczny.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Władysław Jan Stachowski urodził się w Doktorowie jako pierworodny syn Wojciecha, mistrza brukarskiego i spedytora, oraz Praksedy z Dohnków[1]. Miał ośmioro rodzeństwa. Szkołę powszechną i progimnazjum ukończył w Grodzi­sku. W latach 1899–1907 uczęszczał do gimnazjum w Rogoźnie. Był tam założycielem tajnej organizacji młodzieżowej o charakterze patriotycznym o nazwie Towarzystwo Tomasza Zana (TTZ). W latach 1905–1907 był prezesem tej organizacji. Będąc uczniem niższej prymy w dniu 9 marca 1907 roku został wydalony z gimnazjum za udział dwóch jego sióstr w strajku szkolnym. W latach 1909-1912 pracował w Berlinie w polskim banku „Skarbona", studiując jednocześnie w Akademii Handlowej. W Berlinie współpracował z pismami tamtejszej Polonii: „Dziennikiem Berliń­skim", „Niedzielą" oraz „Polakiem na obczyźnie". Był członkiem „Towarzystwa Przemysłowców i Młodzieży" oraz „Polskiego Komitetu Berlina i Brandenburgii".

Po powrocie do kraju krótko pracował w Banku Ludowym w Chełmży, skąd w 1913 roku przeniósł się do Gostynia. Tam powołano go w skład zarządu „Banku Pożyczkowego". W Gostyniu pełnił wiele funkcji społecznych. Był między innymi prezesem gostyńskiego gniazda „Sokoła", aktywnym członkiem Towarzystwa Czytelni Ludowych. Należał do inicjatorów budowy gimnazjum gostyńskie­go, pełniąc w komitecie budowy funkcję skarbnika. Jego żona Lubomira z Czabajskich kierowała księgarnią, założoną przez męża w 1925 roku. Niezwykły talent organizacyjny Stachowskiego, jego pozycja jako dyrektora banku, prezesa Towarzystwa „Sokół" oraz wykładowcy w miejscowej szkole zawodowej, pozwoliły mu na rozwinięcie szerokiej działalności kulturalnej.

Był jednym z założycieli Polskiego Towarzystwa Dramatycznego imienia A. Fredry „Fredreum". Towarzystwo to odegrało znaczącą rolę w życiu kulturalnym Gostynia prowadząc teatr amatorski, zasobną bibliotekę, szeroką działalność odczytową oraz wydawniczą. Był inicjatorem powstania oraz wieloletnim redaktorem bardzo popularnego czasopisma "Kronika Gostyńska", wydawanego jako organ „Fredreum" w latach 1928–1939. Wydawnictwo dzięki zabiegom Stachowskiego pozyskało do współpracy wielu młodych regionalistów, a także grono znakomitych uczonych.

Był autorem licznych publikacji historycznych opartych na materiałach źródłowych oraz przekazach ikonograficznych. Uznając jego zasługi w badaniach nad przeszłością regionu, przyjęto go w poczet członków Komisji Historycznej Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Zasłużony Działacz Kultury.

Wybrane publikacje | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Akt urodzenia Władysława Stachowskiego (niem.). NAC, Akta USC w Grodzisku, 53/1857/0/1/40: Księga urodzeń, poz. 200/1887. [dostęp 2014-08-19].

Bibliografia | edytuj kod

  • Wielkopolski Słownik Biograficzny, PWN Warszawa-Poznań 1983, s. 692.
  • M. Paluszkiewicz, J. Szews, Słownik biograficzny członków tajnych towarzystw gimnazjalnych w Wielkim Księstwie Poznańskim 1850-1918, Poznań 2000, s. 185.
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Władysław Stachowski" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy