Włodzimierz Antoniewicz


Włodzimierz Antoniewicz w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania grób prof. Włodzimierza Antoniewicza na cmentarzu w Milanówku

Włodzimierz Antoniewicz (ur. 15 lipca 1893 w Samborze, zm. 20 maja 1973 w Warszawie) – polski archeolog pochodzenia ormiańskiego, rektor Uniwersytetu Warszawskiego, członek PAN.

Zajmował się w pracy naukowej archeologią pradziejową ziem polskich. Przedstawił obraz najdawniejszych dziejów ziem polskich na podstawie badań archeologicznych, odkrył pozostałości budowli romańskich w założonej przez siebie Stacji Archeologicznej w Wiślicy. Jako pierwszy przedstawił syntezę religii dawnych Słowian.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Był synem polskiego Ormianina Karola (kontrolera pocztowego, uczestnika powstania styczniowego) oraz Wandy Kurowskiej (malarki i działaczki społecznej).

Ukończył gimnazjum we Lwowie, studiował archeologię i geografię na Uniwersytecie Lwowskim, Uniwersytecie Jagiellońskim oraz uniwersytetach w Wiedniu, Paryżu i Pradze. Wśród jego nauczycieli byli m.in. Eugeniusz Romer i Ludomir Sawicki. Pracę doktorską obronił na UJ w 1918 pod kierunkiem Piotra Bieńkowskiego (Znaczenie bursztynu w prehistorii Europy).

W 1914 został ciężko ranny na froncie wojennym. Zwolniony z wojska, pracował jako kustosz Muzeum Zamku na Wawelu (1916-1918). W latach 1918-1920 był zastępcą kierownika Wydziału Kultury i Sztuki Tymczasowej Komisji Rządzącej w Krakowie. Pracował krótko jako docent archeologii pradziejowej Uniwersytetu Poznańskiego.

Od 1920 pozostawał związany z Uniwersytetem Warszawskim. Był m.in. kierownikiem Katedry Archeologii Pierwotnej i Wczesnośredniowiecznej (po II wojnie światowej pod nazwą Katedra Archeologii Polski), profesorem nadzwyczajnym (od 1924), profesorem zwyczajnym (od 1928), dziekanem Wydziału Humanistycznego (1934–1936), wreszcie rektorem (1936–1939). W październiku 1937 wydał zarządzenie wprowadzające na uczelni getto ławkowe[1][2].

W okresie okupacji był członkiem Senatu Tajnego UW. Pracował wówczas jako palacz w szkołach warszawskich, a następnie znalazł zatrudnienie jako urzędnik w Zarządzie Miejskim. Kontynuował wykłady na UW po wojnie aż do emerytury w 1963.

Od 1924 był dyrektorem Muzeum Archeologicznego w Warszawie, po wojnie krótko pełnił funkcję zastępcy dyrektora (1945–1946).

Współpracował ponadto z Instytutem Historii Kultury Materialnej PAN oraz Ministerstwem Wyznań Religijnych i Oświaty Publicznej. W latach 1925-1934 prowadził także wykłady na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie.

Pochowany na cmentarzu w Milanówku.

Członkostwo w organizacjach naukowych | edytuj kod

Był członkiem wielu towarzystw i akademii naukowych, polskich i zagranicznych:

  • od 1930 był członkiem-korespondentem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, a od 1938 członkiem rzeczywistym
  • od 1932 był członkiem-korespondentem Polskiej Akademii Umiejętności
  • od 1952 był członkiem tytularnym PAN, a od 1957 członkiem rzeczywistym PAN
  • w latach 1946-1949 był wiceprzewodniczącym TNW
  • kierował Komisją Historii Kultury i Sztuki Towarzystwa Naukowego Warszawskiego i jednocześnie był redaktorem naczelnym jego wydawnictw
  • współpracował z Akademią Leopoldina w Halle,
  • został powołany w skład Akademii Historii Starożytnej w Sztokholmie, Londyńskiego Towarzystwa Archeologicznego
  • członek Towarzystwa Prehistorycznego i Towarzystwa Antropologicznego w Wiedniu,
  • członek Royal Society of Antiquaries w Londynie.
  • wiceprezes Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego i Polskiego Towarzystwa Archeologicznego.

Wybrane publikacje | edytuj kod

Opublikował ponad 300 prac naukowych, m.in.:

  • Baba kamienna w Dźwinogrodzie (1916)
  • Archeologia przedhistoryczna jako przedmiot nauczania (1921)
  • Pochodzenie i gatunki bursztynu w Europie (1923)
  • Pradzieje ziem polskich (1927)
  • Archeologia Polski. Zarys czasów przedhistorycznych i wczesnodziejowych ziem Polski (1928)
  • O religii dawnych Słowian (1948-1949)
  • Historia sztuki najdawniejszych społeczeństw pierwotnych (1957)
  • Religia dawnych Słowian (1957)

W latach 1959-1970 wydał 10 tomów cyklu "Pasterstwo Tatr Polskich i Podhala", był redaktorem "Wiadomości Archeologicznych", "Światowida", "Postępów Archeologii".

Nagrody, odznaczenie i wyróżnienia | edytuj kod

Został odznaczony m.in. Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1938)[3], Krzyżami Kawalerskim, Oficerskim i Komandorskim Legii Honorowej, odznaczeniami bułgarskimi, włoskimi (w tym Wielki Oficer Orderu Korony Włoch w 1937[4]) i jugosłowiańskimi. Został honorowym członkiem korespondentem Towarzystwa Archeologicznego w Londynie i w 1937 Towarzystwa Prehistorycznego w Cambridge[5].

Przypisy | edytuj kod

  1. Andrzej Garlicki (red.): Dzieje Uniwersytetu Warszawskiego 1915–1939. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1982, s. 279–280. ISBN 83-01-02863-7.
  2. Sebastian Słowiński. Nie zapomnimy o getcie ławkowym. „Gazeta Stołeczna”, s. 2, 2 października 2018. 
  3. 10 listopada 1938 „za zasługi na polu pracy naukowej” M.P. z 1938 r. nr 258, poz. 592
  4. Odznaczenie rektora Uniwersytetu Józefa Piłsudskiego. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 277 z 5 grudnia 1937. 
  5. Odznaczenie rektora Uniwersytetu J. Piłsudskiego. „Gazeta Lwowska”, s. 1, Nr 54 z 9 marca 1937. 

Bibliografia | edytuj kod

  • Biogramy uczonych polskich, Część I: Nauki społeczne, zeszyt 1: A-J, Wrocław 1983.
  • Szarota T., Okupowanej Warszawy dzień powszedni. Studium historyczne, Warszawa 1988, s. 94.
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Włodzimierz Antoniewicz" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy