Włodzimierz Cimoszewicz


Włodzimierz Cimoszewicz w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Włodzimierz Cimoszewicz i (ur. 13 września 1950 w Warszawie[2]) – polski polityk i prawnik, doktor nauk prawnych.

W latach 1993–1995 wicepremier oraz minister sprawiedliwości i prokurator generalny, w latach 1995–1996 wicemarszałek Sejmu II kadencji, w latach 1996–1997 prezes Rady Ministrów i przewodniczący Komitetu Integracji Europejskiej, w latach 2001–2005 minister spraw zagranicznych, w 2005 marszałek Sejmu IV kadencji.

Poseł na Sejm X, I, II, III i IV kadencji (1989–2005), senator VII i VIII kadencji (2007–2015) oraz poseł do Parlamentu Europejskiego IX kadencji (od 2019). Kandydat na urząd prezydenta RP w wyborach w 1990 oraz w wyborach w 2005.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Wykształcenie i praca zawodowa | edytuj kod

Jest absolwentem XIX Liceum Ogólnokształcącego im. Powstańców Warszawy w Warszawie (1968)[3]. W 1972 ukończył studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. W 1978 uzyskał stopień doktora nauk prawnych, specjalizując się w prawie międzynarodowym publicznym. W latach 1972–1985 pracował jako asystent, a potem adiunkt w Zakładzie Organizacji Międzynarodowych Instytutu Prawa Międzynarodowego WPiA UW. Od 1980 do 1981 był stypendystą Programu Fulbrighta na Uniwersytecie Columbia w Nowym Jorku.

W 2006 został zatrudniony jako wykładowca na Uniwersytecie w Białymstoku, gdzie pracował w Katedrze Prawa Międzynarodowego na Wydziale Prawa[4][5].

Działalność polityczna w PRL | edytuj kod

Karierę polityczną rozpoczął jako działacz organizacji młodzieżowych. W latach 1968–1973 był członkiem Związku Młodzieży Socjalistycznej oraz członkiem Zrzeszenia Studentów Polskich, w którym w 1972 wybrany został na stanowisko przewodniczącego tej organizacji na UW. W 1971 wstąpił do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Podczas pracy na uczelni był sekretarzem Komitetu Uczelnianego partii[6][7]. W 1985 wycofał się z aktywności politycznej, przenosząc się do Kalinówki Kościelnej na Podlasiu, gdzie objął gospodarstwo rolne swoich teściów[8].

W 1980 miał zostać zarejestrowany przez funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa jako kontakt operacyjny, a następnie wyrejestrowany w 1984. W swoich oświadczeniach lustracyjnych zaprzeczał, by był tajnym współpracownikiem służb specjalnych PRL. Sąd Apelacyjny w Warszawie w 2001 prawomocnie uznał, że złożył oświadczenie zgodne z prawdą[9][10].

Do czynnej działalności politycznej wrócił po zmianach zapoczątkowanych obradami Okrągłego Stołu. W wyborach parlamentarnych w 1989 został wybrany posłem na Sejm kontraktowy z ramienia PZPR[11].

Działalność polityczna w III RP | edytuj kod

Lata 1990–1996 | edytuj kod

Wystartował jako kandydat Socjaldemokracji Rzeczypospolitej Polskiej w pierwszych demokratycznych i powszechnych wyborach prezydenckich w Polsce w 1990. Uzyskał 9,21% głosów (1 514 025 głosów), zajmując 4. miejsce[12].

Mandat poselski sprawował od 1989 do 2005, kandydując w 1991, 1993, 1997 i 2001 z ramienia Sojuszu Lewicy Demokratycznej. W latach 1990–1991 był przewodniczącym Parlamentarnego Klubu Lewicy Demokratycznej. Nie wstąpił do utworzonej w 1990 SdRP, a w 1991 odmówił objęcia funkcji szefa klubu parlamentarnego SLD[13], uzasadniając tę decyzję sprzeciwem wobec objęcia mandatu poselskiego przez Leszka Millera, zamieszanego w sprawę tzw. pożyczki moskiewskiej. Od 1992 do 1996 był członkiem Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy. W 1999 wstąpił do nowo powołanej partii, Sojuszu Lewicy Demokratycznej.

W rządzie Waldemara Pawlaka objął stanowisko wiceprezesa Rady Ministrów oraz ministra sprawiedliwości. Funkcje te pełnił od 26 października 1993 do 6 marca 1995. Był inicjatorem rządowych działań antykorupcyjnych zapamiętanych pod hasłem „czyste ręce”. W wyniku kontroli ujawnił w październiku 1994 nazwiska osób, które pełniły funkcje rządowe i jednocześnie zasiadały w radach nadzorczych spółek prawa gospodarczego.

Po zmianie rządu w 1995 został wybrany na wicemarszałka Sejmu. Funkcję tę sprawował do 1996[14]. Po objęciu urzędu prezydenta RP przez Aleksandra Kwaśniewskiego przejął po nim stanowisko przewodniczącego Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego[4] (na 2 miesiące).

Prezes Rady Ministrów | edytuj kod

 Osobny artykuł: Rząd Włodzimierza Cimoszewicza.

Po dymisji Józefa Oleksego z funkcji premiera Aleksander Kwaśniewski powierzył Włodzimierzowi Cimoszewiczowi 1 lutego 1996 utworzenie nowego gabinetu, który został powołany 7 lutego[15]. Z czasu tzw. powodzi tysiąclecia z lipca 1997 zapamiętano wypowiedź premiera na temat braku ubezpieczeń u poszkodowanych[16]. Premier uznał ją później za niefortunną i publicznie przeprosił ofiary powodzi urażone jego sformułowaniem: to jest kolejny przypadek, kiedy potwierdza się, że trzeba być przezornym i trzeba się ubezpieczać, a ta prawda jest ciągle mało powszechna.

W październiku 1996 został przewodniczącym (urząd w randze ministra) nowo utworzonego Komitetu Integracji Europejskiej, odpowiedzialnego za przygotowanie Polski do negocjacji akcesyjnych z Unią Europejską. Funkcję tę pełnił do 31 października 1997 po zwycięskich przez Akcję Wyborczą Solidarność wyborach.

Lata 1997–2005 | edytuj kod

Po dojściu do władzy lewicowej koalicji SLD-UP-PSL objął stanowisko ministra spraw zagranicznych w rządzie Leszka Millera. Urząd ten objął 19 października 2001. Był on obok premiera sygnatariuszem podpisującym w imieniu Polski Traktat o Przystąpieniu Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej w Atenach 16 kwietnia 2003[12]. Po dymisji gabinetu stanowisko ministra pełnił kolejno w pierwszym i drugim rządzie Marka Belki od 2 maja 2004 do 5 stycznia 2005, kiedy został odwołany z urzędu w związku z kandydowaniem na marszałka Sejmu.

W 2004 był jednym z twórców projektu uchwały „Dość złudzeń”, zgłoszonej przez Marka Borowskiego w trakcie krajowej konwencji SLD. W uchwale tej grupa dziesięciu polityków partii, skrytykowała wewnętrzne działania sojuszu. Wkrótce wszyscy poza nim wystąpili z SLD, przechodząc do nowo powstałej Socjaldemokracji Polskiej. W lipcu 2005 Włodzimierz Cimoszewicz zrezygnował z ubiegania się o miejsce w parlamencie następnej kadencji, rezygnując z aktywności partyjnej.

5 stycznia 2005 po przyjęciu przez Sejm rezygnacji Józefa Oleksego z funkcji marszałka Sejmu Włodzimierz Cimoszewicz został wybrany na trzeciego z kolei marszałka Sejmu IV kadencji. Jego kontrkandydatem był Józef Zych, którego pokonał stosunkiem głosów 223:219[17].

Wybory prezydenckie w 2005 | edytuj kod

Marszałek Włodzimierz Cimoszewicz i prezydent Aleksander Kwaśniewski  Zobacz więcej w artykule Wybory prezydenckie w Polsce w 2005 roku, w sekcji Kampania przedwyborcza Włodzimierza Cimoszewicza.

18 maja 2005 ogłosił publicznie, że nie będzie kandydował na urząd prezydenta w wyborach w tym samym roku. Jednak 28 czerwca zmienił zdanie i zadeklarował swój start w tych wyborach. Swoją decyzję uzasadnił wpływem wyborców. Do zmiany deklaracji o zakończeniu kariery politycznej namawiał go także prezydent Aleksander Kwaśniewski oraz Stowarzyszenie „Ordynacka”[18].

Choć pozostał członkiem SLD i jego klubu poselskiego, wystartował jako kandydat niezależny. 3 lipca na konwencji wyborczej SLD uzyskał poparcie tej partii w wyborach, wsparły go też Unia Lewicy III RP, Federacja Młodych Socjaldemokratów i fundacja Jolanty KwaśniewskiejPorozumienie bez barier”. Szefem komitetu wyborczego została Jolanta Kwaśniewska, szefową sztabu wyborczego posłanka Katarzyna Piekarska[19].

Po ogłoszeniu kandydatury został wezwany przed komisję śledczą ds. PKN Orlen. Do przesłuchania doszło 30 lipca. W efekcie śledczy deklarowali możliwość postawienia przesłuchiwanego przed Trybunałem Stanu[20], do czego nie doszło.

14 września 2005 Włodzimierz Cimoszewicz ogłosił rezygnację z kandydowania na urząd prezydenta oraz wycofanie się z życia publicznego, podając jako powody tej decyzji ataki ze strony oponentów politycznych na niego samego i jego rodzinę. Bezpośrednio wpłynęła na to sprawa Anny Jaruckiej[21].

Działalność po 2005 | edytuj kod

Włodzimierz Cimoszewicz podczas 71. posiedzenia Senatu (2015)

W wyborach parlamentarnych w 2007 kandydował do Senatu z ramienia KWW Cimoszewicz do Senatu. Uzyskał mandat w okręgu białostockim jako jedyny kandydat niezależny liczbą 175 839 głosów.

Na początku marca 2009 Rada Ministrów zgłosiła jego kandydaturę na stanowisko sekretarza generalnego Rady Europy. 15 kwietnia odbyło się przesłuchanie, w którym wzięli udział także jego konkurenci: Luc Van den Brande, Mátyás Eörsi i Thorbjørn Jagland, który razem z Włodzimierzem Cimoszewiczem przeszedł do drugiej tury wyborów. Odbyła się ona 29 września 2009, a Włodzimierz Cimoszewicz przegrał z byłym norweskim premierem stosunkiem głosów 80:165[22].

W czerwcu 2010 przed pierwszą turą wyborów prezydenckich poparł kandydaturę Bronisława Komorowskiego[23].

W wyborach parlamentarnych w 2011 ponownie dostał się do Senatu z ramienia KWW Cimoszewicz do Senatu[24]. Przystąpił do Koła Senatorów Niezależnych. W Senacie VIII kadencji został przewodniczącym Komisji Spraw Zagranicznych. W grudniu 2011 został skreślony z listy członków SLD[25].

W 2015 podjął współpracę z grupą zajmującą się zwalczaniem korupcji w ramach Agencji Modernizacji Ukrainy[26]. Zrezygnował z kandydowania w wyborach parlamentarnych w tym samym roku.

W wyborach w 2019 uzyskał mandat eurodeputowanego, startując z pierwszego miejsca na liście Koalicji Europejskiej w okręgu wyborczym nr 4[27] jako kandydat SLD, zdobywając 219 677 głosów (15,86% głosów w okręgu)[27]. W Parlamencie Europejskim zasiadł w grupie Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów oraz Komisji Spraw Zagranicznych[28].

Wyniki wyborcze | edytuj kod

Odznaczenia i wyróżnienia | edytuj kod

Ordery i odznaczenia
Nagrody i wyróżnienia

Został uhonorowany tytułem doktora honoris causa amerykańskich uniwersytetów: Appalachijskiego oraz Karoliny Południowej. W 2009 otrzymał Medal Zasłużony dla Tolerancji przyznany przez Fundację Ekumeniczną Tolerancja.

Życie prywatne | edytuj kod

Jest synem Mariana i Teresy[9]. Matka pochodziła z Wołynia, zaś rodzina ojca z Wołkowyska, skąd w czasie I wojny światowej trafiła do Symbirska, gdzie urodził się Marian Cimoszewicz[43]. Ojciec Włodzimierza Cimoszewicza był zawodowym wojskowym[44]; w latach 1940–1943 służył w Armii Czerwonej w stopniu sierżanta, ukończył Szkołę Podoficerów Radiotechnicznych w Rostowie i kurs oficerów oświatowych; od 1943 służył w Wojsku Polskim[45]. Był pracownikiem Wojskowej Akademii Technicznej na stanowisku szefa Informacji Wojskowej, następnie w Wojskowej Służby Wewnętrznej[46]. Włodzimierz Cimoszewicz zawarł związek małżeński z Barbarą Aponowicz. Ma dwoje dzieci: Małgorzatę i Tomasza[47].

Od 1985 prowadzi 20-hektarowe gospodarstwo rolne w Kalinówce Kościelnej. Deklaruje się jako ateista[48].

W 2019 zdiagnozowano u niego nowotwór[49]. W grudniu tego samego roku poinformował, że został wyleczony[50].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Zajmował wyłącznie stanowiska ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego.
  2. Anita Werner: Nieoficjalnie. Konstancin-Jeziorna: Pointa, 2012, s. 15. ISBN 978-83-924991-4-5.
  3. Absolwenci. lo19.pl. [dostęp 2019-11-06].
  4. a b Biogram na stronie Senatu (VII kadencja). [dostęp 2013-01-07].
  5. Dr Włodzimierz Cimoszewicz, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [online] [dostęp 2016-04-22] .
  6. Czerwony Noe. „Wprost” nr 27/2005. [dostęp 2011-05-06].
  7. Baronowa lewicy kontra złoty chłopiec. gazeta.pl, 28 maja 2009. [dostęp 2011-05-06].
  8. Anita Werner: Nieoficjalnie. Konstancin-Jeziorna: Pointa, 2012, s. 48. ISBN 978-83-924991-4-5.
  9. a b Dane osoby z wykazu osób publicznych. katalog.bip.ipn.gov.pl. [dostęp 2013-11-28].
  10. IPN: 13 parlamentarzystów zarejestrowanych przez SB. tvn24.pl, 4 grudnia 2007. [dostęp 2017-07-27].
  11. Anita Werner: Nieoficjalnie. Konstancin-Jeziorna: Pointa, 2012, s. 53. ISBN 978-83-924991-4-5.
  12. a b Anita Werner: Nieoficjalnie. Konstancin-Jeziorna: Pointa, 2012, s. 57. ISBN 978-83-924991-4-5.
  13. Anita Werner: Nieoficjalnie. Konstancin-Jeziorna: Pointa, 2012, s. 58. ISBN 978-83-924991-4-5.
  14. Strona sejmowa posła II kadencji. [dostęp 2016-04-22].
  15. Anita Werner: Nieoficjalnie. Konstancin-Jeziorna: Pointa, 2012, s. 65. ISBN 978-83-924991-4-5.
  16. Anita Werner: Nieoficjalnie. Konstancin-Jeziorna: Pointa, 2012, s. 72. ISBN 978-83-924991-4-5.
  17. Głosowania. sejm.gov.pl. [dostęp 2013-01-07].
  18. Ordynacka zebrała 50 tys. podpisów dla Cimoszewicza. wp.pl, 23 czerwca 2005. [dostęp 2013-09-03].
  19. Katarzyna Piekarska. sld.org.pl. [dostęp 2013-09-03].
  20. Cimoszewicz przed Trybunał?. wprost.pl, 30 lipca 2005. [dostęp 2013-09-03].
  21. Anita Werner: Nieoficjalnie. Konstancin-Jeziorna: Pointa, 2012, s. 104. ISBN 978-83-924991-4-5.
  22. Cimoszewicz przegrał bój w Radzie Europy. tvp.info, 29 września 2009. [dostęp 2013-01-07].
  23. Cimoszewicz poparł Komorowskiego, bo wygra Kaczyński. wp.pl, 17 czerwca 2010. [dostęp 2013-01-07].
  24. Serwis PKW – Wybory 2011. [dostęp 2019-05-28].
  25. Paweł Kołodziejski: Oświadczenie w sprawie wypowiedzi Włodzimierza Cimoszewicza w programie „Fakty po faktach” TVN24. sld.org.pl, 27 marca 2013. [dostęp 2014-11-08].
  26. Informacje na stronie amukraine.org (ang.). [dostęp 2015-07-01].
  27. a b c Serwis PKW – Wybory 2019. [dostęp 2019-05-28].
  28. Profil na stronie Parlamentu Europejskiego. [dostęp 2019-07-20].
  29. M.P. z 1989 r. nr 21, poz. 149.
  30. M.P. z 1989 r. nr 21, poz. 151.
  31. Dz.U. z 1990 r. nr 83, poz. 483.
  32. M.P. z 1991 r. nr 41, poz. 288.
  33. M.P. z 1993 r. nr 50, poz. 470.
  34. M.P. z 1997 r. nr 64, poz. 620.
  35. Serwis PKW – Wybory 2001. [dostęp 2016-03-17].
  36. Serwis PKW – Wybory 2007. [dostęp 2016-03-17].
  37. Serwis PKW – Wybory 2011. [dostęp 2016-04-22].
  38. a b Beata Cynkier: Kto jest kim w Polsce. T. 1. Warszawa: PAI, 2001. s. 128.
  39. Riiklike autasude andmine. Vastu võetud 13.03.2002 nr 121 (est.). riigiteataja.ee. [dostęp 2013-01-07].
  40. Past Recipients of Honorary Honours Awards (ang.). opm.gov.mt. [dostęp 2015-09-04].
  41. Honorary knighthoods awarded 1997–2006 (ang.). parlament.uk. s. 10. [dostęp 2015-09-30].
  42. Apdovanotų asmenų duomenų bazė (lit.). grybauskaite.is.lt. [dostęp 2011-03-28].
  43. „Biełorusskaja Dziełowaja Gazieta” – wywiad S. Bukczyna z Ministrem Spraw Zagranicznych RP Włodzimierzem Cimoszewiczem. msz.gov.pl, 23 kwietnia 2003. [dostęp 2013-04-17].
  44. Anita Werner: Nieoficjalnie. Konstancin-Jeziorna: Pointa, 2012, s. 15. ISBN 978-83-924991-4-5.
  45. Dane osoby z katalogu funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa. katalog.bip.ipn.gov.pl. [dostęp 2017-08-11].
  46. Anita Werner: Nieoficjalnie. Konstancin-Jeziorna: Pointa, 2012, s. 32. ISBN 978-83-924991-4-5.
  47. Włodzimierz Cimoszewicz. fakt.pl. [dostęp 2011-08-13].
  48. Anita Werner: Nieoficjalnie. Konstancin-Jeziorna: Pointa, 2012, s. 18. ISBN 978-83-924991-4-5.
  49. Włodzimierz Cimoszewicz potrącił rowerzystkę. interia.pl, 4 maja 2019. [dostęp 2019-05-04].
  50. Włodzimierz Cimoszewicz: Dzięki wspaniałym lekarzom pozbyłem się raka. wprost.pl, 11 grudnia 2019. [dostęp 2020-04-06].
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Włodzimierz Cimoszewicz" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy