Wacław Makowski (polityk)


Wacław Makowski (polityk) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Wacław Wincenty Makowski (ur. 15 listopada 1880 w Wilnie, zm. 28 grudnia 1942 w Bukareszcie) – polski prawnik i polityk, marszałek Sejmu, wicemarszałek Sejmu, wicemarszałek Senatu, wolnomularz[1], członek Zarządu Głównego Partii Pracy w 1930 roku[2].

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Syn znanego księgarza w Wilnie – Wacława Leona Makowskiego[3] i Apolonii z domu Chełmińskiej. W 1898 ukończył gimnazjum w Wilnie. Do 1902 studiował prawo w Warszawie, a następnie odbył studia uzupełniające na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, a także we Lwowie i w Paryżu. W 1901 i 1906 był aresztowany przez władze rosyjskie za działalność o charakterze niepodległościowym. Pracował jako pomocnik adwokata, a w latach 1905–1907 działał w Kole Obrońców Politycznych. Działacz Towarzystwa Kultury Polskiej (1908-1913). Podczas I wojny światowej organizował sądownictwo obywatelskie, działał w Milicji Obywatelskiej w Warszawie, a także w Radzie Głównej Opiekuńczej (1915). W styczniu 1917 r. został wicedyrektorem Departamentu Sprawiedliwości Tymczasowej Rady Stanu, a w 1918 (od 27 lutego do 4 kwietnia) był kierownikiem Ministerstwa Sprawiedliwości.

Profesor Uniwersytetu Warszawskiego, wykładał prawo karne na Wydziale Prawa. Był ministrem sprawiedliwości w rządach Artura Śliwińskiego, Juliana Nowaka i Władysława Sikorskiego, po czym następnie po przewrocie majowym w pierwszym, drugim i trzecim rządzie Kazimierza Bartla w 1926. W marcu 1928 został wybrany do Sejmu z listy BBWR w okręgu poleskim. W 1930 uzyskał reelekcję w okręgu warszawskim. W latach 1931–1935 był wicemarszałkiem Sejmu, a w okresie 1935–1938 wicemarszałkiem Senatu. Od 28 listopada 1938 do wybuchu II wojny światowej pełnił urząd marszałka Sejmu z ramienia Obozu Zjednoczenia Narodowego.

Pułkownik Korpusu Oficerów Sądowych jako oficer pospolitego ruszenia[4].

W latach 1935–1937 był dziekanem Wydziału Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. 5 września 1936 prezydent Ignacy Mościcki powołał go do składu Kapituły Orderu Odrodzenia Polski[5]. W 1937 otrzymał nominację na profesora zwyczajnego prawa państwowego.

Po agresji III Rzeszy i ZSRR na Polskę w 1939 został internowany w Rumunii, po ewakuacji tam polskich władz.

Był autorem wielu prac naukowych z zakresu prawa karnego i państwowego, współautorem kodeksu karnego z 1932 oraz konstytucji kwietniowej z 1935.

Po ślubie z Marią Łojko w 1904, Wacław Makowski stał się właścicielem majątku bujwidzkiego (budynki dworskie, około 300 hektarów gruntów uprawnych i lasów w Bujwidzach – rejon wileński), który został wniesiony jako posag po ojcu małżonki – Leonardzie Łojko. Makowski bywał tu dość rzadko (mieszkał bowiem w Warszawie), jednak lubił tu przyjeżdżać na wakacje. Wybuch II wojny światowej zmusił Makowskich do ucieczki, ich potomkowie osiedlili się w USA[3][6].

Wacław Makowski był bratem Witolda, Czesława i Ewy Gulbinowej, znanej działaczki harcerskiej, nauczycielki, autorki podręczników i prac historycznych.

Grób marszałka sejmu II RP – Wacława Makowskiego, jego żony Marii Makowskiej kawalera orderu Polonia Restituta i inż. ogrodnika Anny Staniszkis-Makowskiej na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie

Odznaczenia | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Andrzej Garlicki: Przewrót majowy. Warszawa: Czytelnik, 1979, s. 340–341. ISBN 83-07-00069-6.
  2. Program Partji Pracy (uchwalony na zjeździe delegatów w Warszawie w dniu 1 czerwca 1930 r.) / Partja Pracy
  3. a b Wywiad z wnukiem Wacława – Maciejem Makowskim.
  4. Leszek Kania, Żołnierska karta w życiu prof. Wacława Makowskiego, Palestra nr 5-6/2001, s. 98-102. http://palestra.pl/upload/14/25/37/1425378329_.pdf
  5. Nowa Kapituła Orderu „Odrodzenia Polski”. „Gazeta Lwowska”, s. 1, Nr 221 z 26 września 1936. 
  6. Mirosław Gajewski, Pięć wieków historii Bujwidz
  7. Premier Sławek odznaczony Orderem Orła Białego. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 159 z 16 lipca 1935. 
  8. Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 16.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Bibliografia | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Wacław Makowski (polityk)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy