Walancin Hołubieu


Walancin Hołubieu w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Walancin Fiodarawicz Hołubieu (biał. Валянцін Фёдаравіч Голубеў, ros. Валентин Фёдорович Голубев, Walentin Fiodorowicz Gołubiew; ur. 21 czerwca 1955 w Krzywym Rogu) – białoruski historyk i polityk; w latach 1990–1996 deputowany do Rady Najwyższej Białoruskiej SRR/Rady Najwyższej Republiki Białorusi XII kadencji; członek Opozycji BNF – frakcji parlamentarnej partii Białoruski Front Ludowy (Biełaruski Narodny Front), o charakterze antykomunistycznym i niepodległościowym; doktor nauk historycznych.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Młodość | edytuj kod

Urodził się 21 czerwca 1955 roku w mieście Krzywy Róg, w obwodzie dniepropetrowskim Ukraińskiej SRR, ZSRR. W młodości pracował jako glazurnik w Zjednoczeniu Budowlanym Nr 20 w Swietłahorsku. Po odbyciu służby wojskowej podjął studia na Wydziale Historii Białoruskiego Uniwersytetu Państwowego, które ukończył w 1981 roku[1]. Po studiach pracował jako starszy laborant, aspirant, młodszy pracownik naukowy, pracownik naukowy i starszy pracownik naukowy w Instytucie Historii Akademii Nauk Białoruskiej SRR. Uzyskał stopień kandydata nauk historycznych (odpowiednik polskiego stopnia doktora). Temat jego dysertacji kandydackiej brzmiał: Własność i użytkowanie ziemi przez chłopów na Białorusi w XVI – XVIII wieku)[2]. Należał do KPZR. Pod wpływem idei białoruskiego ruchu narodowego przełomu lat 80. i 90. XX wieku opuścił tę partię i wstąpił do Białoruskiego Frontu Ludowego[3].

Działalność parlamentarna | edytuj kod

W 1990 roku został deputowanym ludowym do Rady Najwyższej Białoruskiej SRR XII kadencji z Alibiehauskiego Okręgu Wyborczego Nr 15 miasta Mińska, z ramienia Białoruskiego Frontu Ludowego[4]. Na początku czerwca 1990 roku został jednym z koordynatorów Grupy Deputackiej BNF (od 16 lipca pod nazwą Opozycja BNF[5]). Pełnił funkcję sekretarza Komisji Rady Najwyższej ds. Międzynarodowych i Zewnętrznych Więzi Gospodarczych. Od 20 lipca 1990 roku wchodził w skład Komisji Konstytucyjnej[6]. Był również członkiem tzw. Gabinetu Cieni Opozycji BNF. Kierował w nim Ministerstwem Spraw Zagranicznych. Brał udział w opracowaniu i przyjęciu Deklaracji o Państwowej Suwerenności Białorusi, przygotowaniu projektów ustaw na nadzwyczajnej sesji Rady Najwyższej 24–25 sierpnia 1991 roku, w czasie której ogłoszono niepodległość Białorusi[4]. 24 sierpnia, na prośbę Zianona Pazniaka, wniósł i postawił po raz pierwszy w Prezydium Rady Najwyższej biało-czerwono-białą flagę[7]. Współautor Koncepcji przejścia Białoruskiej SRR na gospodarkę rynkową (jesień 1990 r.) i szeregu projektów ustaw. Brał udział w opracowywaniu umów międzynarodowych. Uczestniczył w głodówce deputowanych Opozycji BNF 11–12 kwietnia 1995 roku w Sali Owalnej parlamentu, ogłoszonej na znak protestu przeciwko zainicjowanemu przez prezydenta Łukaszenkę referendum na temat wprowadzenia języka rosyjskiego jako drugiego języka państwowego, zmiany symboli państwowych Białorusi (biało-czerwono-białej flagi i herbu Pogoni) na symbole nawiązujące do radzieckich, integracji ekonomicznej z Federacją Rosyjską i prawie prezydenta do rozwiązywania parlamentu[4]. W nocy z 11 na 12 kwietnia został razem z innymi protestującymi wywleczony siłą z sali parlamentu przez zamaskowanych funkcjonariuszy wojska i służb specjalnych, pobity, wywieziony samochodem, a następnie wyrzucony na ulicy w centrum Mińska[8].

W latach 1991–1995 wiceprzewodniczący Białoruskiego Frontu Ludowego i przewodniczący Mińskiej Organizacji Miejskiej BFL[2].

Kandydował ponownie na stanowisko deputowanego w wyborach parlamentarnych w 1995 roku. Udało mu się zdobyć wystarczającą liczbę głosów, jednak jego kandydatura została bez wyjaśnień skreślona z listy deputowanych. Listy kierowane do różnych instancji z protestami i żądaniem wyjaśnienia zaistniałej sytuacji zostały zignorowane. W taki sam sposób potraktowany został inny kandydat BFL-u, Juryj Bieleńki. Zdaniem Zianona Pazniaka, była to część planowej falsyfikacji wyników wyborów, dokonanej z polecenia prezydenta Alaksandra Łukaszenki[9].

W 2010 roku Zianon Pazniak opisał w swoich wspomnieniach Walancina Hołubieua z początku lat 90. następująco:

(…) wesoły, przyjemny młody człowiek z dźwięcznym głosem i humorem („opozycyjny słowik”, jak żartem nazywała go nomenklatura). Walanicin naprawdę był naszym słowikiem, rozumnym i aktywnym, łatwo pobudliwym, dobrym uczestnikiem dyskusji, twardym negocjatorem w sprawach międzynarodowych (…)[10]

Późniejsza działalność polityczna | edytuj kod

Walancin Hołubieu po zakończeniu kadencji deputowanego pozostał członkiem Białoruskiego Frontu Ludowego. W latach 1995–1999 pełnił funkcję współprzewodniczącego Białoruskiego Centrum Naukowo-Dydaktycznego „Białoruska Perspektywa”[2]. W 1999 roku doszło do rozłamu w BFL, w wyniku którego powstały dwa ugrupowania: Konserwatywno-Chrześcijańska Partia - BNF pod kierownictwem Zianona Pazniaka oraz Partia BNF pod kierownictwem Wincuka Wiaczorki. Hołubieu poparł Wiaczorkę i znalazł się w Partii BNF. Wchodził w skład Sejmu Partii BNF – jej organu kierowniczego. Na 12. zjeździe Partii we wrześniu 2009 roku odmówił dalszego członkostwa w Sejmie, pozostając jednak członkiem partii. Wraz z nim zrezygnowali m.in. dwaj inni członkowie Partii BNF, którzy w przeszłości byli deputowanymi Rady Najwyższej XII kadencji: Lawon Barszczeuski i Piotr Sadouski[11].

Poglądy | edytuj kod

Walancin Hołubieu jest zwolennikiem demokratycznego systemu władzy. Popiera zwiększenie roli języka białoruskiego w białoruskim społeczeństwie. Postuluje zachowanie równie dobrych stosunków Białorusi z Unią Europejską, jak z Rosją[1].

Życie prywatne | edytuj kod

Walancin Hołubieu mieszka w Mińsku[1]. Jest żonaty, ma dwóch synów i wnuczkę[12].

Nagrody | edytuj kod

28 kwietnia 2006 roku Walancin Hołubieu otrzymał Nagrodę im. Lwa Sapiehy, utworzoną przez Kolegium Europy Wschodniej i Uniwersytet Warszawski dla uszanowania wybitnych zasług w rozwoju społeczeństwa obywatelskiego na Białorusi, budowie niezależnej, demokratycznej Białorusi, zwróconej ku Europie. W jej ramach otrzymał prawo do prowadzenia przez rok pracy naukowej na koszt jej fundatorów[13], a także wykładów na temat Białorusi na pięciu polskich uczelniach[14].

Wybrane prace | edytuj kod

Książki | edytuj kod

Autor | edytuj kod

Współautor | edytuj kod

  • Ja. K. Aniszczanka, H. Ja. Halenczanka, W. F. Hołubieu i in.; Narodowa Akademia Nauk Białorusi, Instytut Historii: Historyja sialanstwa Biełarusi: Sa starażytnych czasou da 1996 h.: U 3 tamach. Mińsk: Biełaruskaja nawuka, 1997–2002. ISBN 985-08-0071-2. (biał.)
  • Red. W. I. Hałubowicz; W. F. Hołubieu, Ju. Ł. Hruzicki, I. I. Hwardziejeu i in.: Z historyi ekanamicznych reformau na Biełarusi: Wuczebna-mietadyczny zbornik. Cz. 3. Mińsk: Ekapierspiektywa, 2003, s. 88. ISBN 985-469-050-4. (biał.)
  • W. F. Hołubieu, H. A. Hryhorjeu, W. I. Jemałowicz i in.: Historyja Biełarusi ad starażytnych czasou da paczatku XXI st.: U pytanniach i adkazach. Mińsk: Ekapierspiektywa, 2003, s. 296. ISBN 985-469-072-5. (biał.)
  • Zespół red.: M. Kasciuk (główny red.) i in.; Ju. Bochan, W. Hołubieu, U. Jemielianczyk i in.; redaktorzy Ju. Bochan, P. Łojka: Historyja Biełarusi. U 6 tamach. T. 3: Biełaruś u czasy Reczy Raspalitaj XVII – XVIII stst.. Mińsk: Ekapierspiektywa, 2004, s. 344. ISBN 978-985-513-105-3. (biał.)
  • Red. Ju. Chadyka, W. Hołubieu, I. Kiturka; Respublikanskaje hramadskaje abjadnannie „Tawarystwa amatarau wiedau (fiłamatau), Narodny uniwiesitet”: Narysy historyi biełaruskaj dziarżaunasci [Tekst]: dla siabrou RHA „Tawarystwa amatarau wiedau (fiłamatau)”, wykładczykau, słuchaczou i wypusknikou Narodnaha Uniwiersiteta. Mińsk: Tawarystwa amatarau wiedau (fiłamatau), 2004, s. 140. (biał.)
  • Zespół red.: M. Kasciuk (główny red.) i in.; Ju. Bochan, H. Halenczanka, W. Hołubieu i in.; redaktorzy Ju. Bochan, H. Halenczanka: Historyja Biełarusi. U 6 tamach. T. 2: Biełaruś u pieryjad Wialikaha Kniastwa Litouskaha. Mińsk: Sowriemiennaja szkoła: Ekopierspiektiwa, 2008, s. 688. ISBN 978-985-513-317-0. (biał.)

Redaktor | edytuj kod

  • W. F. Hołubieu, U. P. Kruk, P. A. Łojka: Ci wiedajecie wy historyju swajoj krainy?. Wyd. 1. Mińsk: Narodnaja aswieta, 1994, s. 135. ISBN 985-03-0052-3. (biał.)
  • W. F. Hołubieu, U. P. Kruk, P. A. Łojka: Ci wiedajecie wy historyju swajoj krainy?. Wyd. 2. Mińsk: Narodnaja aswieta, 1995, s. 135. ISBN 985-030460-Х. (biał.)
  • Respublikanskaje hramadskaje abjadnannie, Tawarystwa amatarau wiedau (fiłamatau), Fond Konrada Adenauera; red. W. Hołubieu, A. Chadyka: Biełaruś i Abjadnanaja Europa: realii i pierspiektywy [Tekst]: materyjały kanfierencyi: Biełastok, 5–6 krasawika 2003, Minsk, 14–15 maja 2004 h.. Mińsk: Tawarystwa amatarau wiedau (fiłamatau), 2004, s. 95. (biał.)

Artykuły | edytuj kod

Inne | edytuj kod

  • Belarus in the Context of Times and Politics, Sztokholm 1997 (we współautorstwie z Andrejem Sannikauem)
  • „Biełarusskij mientalitiet” kak faktor formirowanija grażdanskogo obszczestwa, [w:] Belarus Monitor. Spiecijalnyj wypusk. Diemokraticzeskije prociessy w Biełarusi: osnownyje tiendiencii i protiworieczija, Mińsk 1998[2]

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c Анкета Свабоды: Валянцін Голубеў (biał.). Radio Swaboda, 2010-07-30 11:24. [dostęp 2016-03-03].
  2. a b c d Kto…, s. 93–94
  3. Алег Трусаў: Пераможцы (biał.). ARCHE Paczatak, 2009-01-05. [dostęp 2016-03-02].
  4. a b c Навумчык 2010 ↓, s. 231–232
  5. Пазьняк 2010 ↓, s. 10
  6. М. Дементей: Постановление Верховного Совета Республики Беларусь от 20 июля 1990 г. №166-XII (ros.). bankzakonov.com, 1990-07-20. [dostęp 2016-03-03].
  7. Пазьняк 2010 ↓, s. 72
  8. Сяргей Навумчык: Зьбіцьцё дэпутатаў БНФ: хроніка, фота, відэа (biał.). Radio Swaboda, 2010-04-09. [dostęp 2018-06-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-11-08)].
  9. Пазьняк 2010 ↓, s. 53–54
  10. Пазьняк 2010 ↓, s. 272
  11. Галіна Абакунчык: Сойм Партыі БНФ без Баршчэўскага і Садоўскага (biał.). Radio Swaboda, 2009-09-07 16:36. [dostęp 2016-03-04].
  12. Валянцін Голубеў (biał.). Radio Swaboda, 2010-07-23 03:00. [dostęp 2012-05-28].
  13. Аляксей Дзікавіцкі: Варшава: Беларускі гісторык В.Голубеў атрымаў прэмію Льва Сапегі (biał.). Radio Swaboda, 2006-04-28 11:39. [dostęp 2016-03-04].
  14. Ігар Карней: Сёньня новы навучальны год пачынае Беларускі ліцэй (фота) (biał.). Radio Swaboda, 2006-09-25 05:22. [dostęp 2016-03-04].

Bibliografia | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Walancin Hołubieu" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy