Wielonek (województwo wielkopolskie)


Na mapach: 52°37′22″N 16°25′17″E/52,622778 16,421389

Wielonek (województwo wielkopolskie) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Wielonek (dawnej Wielim[1], niem. Wielonek) – niewielka wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Ostroróg ok. 2 km na południowy – zachód od miasta Ostroróg, przy drodze powiatowej w kierunku Zapustu, Zajączkowa, Koźla, Otorowa oraz drodze gminnej w kierunku Dobrojewa. Zabudowa wsi ma charakter rozproszony. W centrum wsi ma ona jednak charakter zwarty, zagrodowy. Ludność – 193 osoby według danych UMiG w Ostrorogu na 31.12.2009.

Historia | edytuj kod

Pierwsza wzmianka o wsi Wielonek pochodzi z 1391 r. (mowa jest o kmieciu z Wielonka), chociaż zdaniem Calliera miejscowość wieś istniała już ok. 1383 roku. Prawdopodobnie wieś już w tamtym okresie wchodziła w skład majątku Ostrogskiego i należała do Grocholi. W 1450 roku Wielonek dzierżawił Joachim Bukowiecki. Od 1508 roku wieś wchodziła w skład Parafii Ostroróg. Od 1718 roku wieś należała do Macieja Malechowskiego, a od XVIII wieku do początku XX tereny leśne wsi były własnością rodziny Kwileckich z Dobrojewa. Z tego okresu Callier wymienia następujących kmieci: Bura, Wąchała, Witek, Maciek, Frącek, Rucki; chałupników Stach, Mikołaj, Gębara, Matyszka, Duda, Wachowa, Borowy. W tym czasie we Wielonku znajdował się młyn, natomiast z lasu we Wielonku do tartaku w Dobrojewie dojeżdżała parowóz, którym transportowano drewno. W 1840 roku wieś zamieszkiwał 200 osób, w 1989 roku - 235. [2][3][4][5]

Do szkoły katolickiej we Wielonku na przełomie lat 1866/1867 uczęszczało 101 dzieci, nauczycielem od 1856 był Franciszek Marker[6]

Czasy współczesne | edytuj kod

Większość mieszkańców zajmuje się rolnictwem. Organizacje działające na tereni wsi to: Ochotnicza Straż Pożarna, Rada sołecka i Koło łowieckie. We wsi znajdują się:

  • zespół szkolny z początku XX wieku (budynek szkoły i budynek gospodarczy) - pierwotnie była to samodzielna szkoła katolicka, następnie filia szkoły w Ostrorogu (do końca XX wieku,filia została zlikwidowana), obecnie własność prywatna;
  • kilka domów z przełomu XIX i XX wieku;
  • remiza Ochotniczej Straży Pożarnej wraz z świetlicą;
  • powojenna kapliczka Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w otoczeniu czterech lip – dar mieszkańców – poprzednia figura ufundowana przez Kwileckich została zniszczona w czasie wojny;
  • krzyż - pomnik, w lesie na końcu alejki, postawiony przez I. Kwileckiego na okoliczność upolowania przez syna zwierzęcia. Na krzyżu napis "Na pamiątkę października 1881 roku Jasiowi Kwileckiemu" i dalej zm. 13.07.1882 roku. Na cokole natomiast - "postawił ojciec 1884";
  • lipa drobnolistna o wymiarach pomnikowych;
  • modrzew - pomnik przyrody (Decyzja nr RŻLlś 7146-45/80 Wojewody Poznańskiego z 18.11.1980 r.).[7][3][5]
Wielonek - budynek dawnej szkoły Wielonek - figura Matki Boskiej w centrum wsi pomnik przyrody I. Kwileckiego został postawiony w lesie na okoliczność upolowania zwierzyny przez syna Jana


Przypisy | edytuj kod

  1. Wielonek w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. XIII: Warmbrun – Worowo. Warszawa 1893.
  2. CallierC. Edmund CallierC., Ostrorog: monografia w głównych zarysach, Poznań: Towarzystwo Przyjaciół Nauk Poznańskie, 1891 .
  3. a b PawełP. Mordal PawełP., Inwentaryzacja Krajoznawcza Miasta i Gminy Ostroróg, Ostroróg: Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze, 1990 .
  4. WłodzimierzW. Dworzaczek WłodzimierzW., Wielkopolscy Ostrorogowie, Ostroróg: Wydawnictwo biblioteki publicznej Miasta i Gminy Ostroró, 1998 .
  5. a b Miejscowości - Urząd Miasta i Gminy Ostroróg, www.ostrorog.pl [dostęp 2016-07-17] .
  6. RzepeckiR. Ludwik RzepeckiR., Obraz katolickich szkół elementarnych objętych Archidyjecezyjami Gnieźnieńską i Poznańską oraz Dyjecezyjami Chełmińską i Warmińską wydał Ludwik Rzepecki, Ludwik Rzepecki, 1867 [dostęp 2016-07-17] .1 stycznia
  7. Urząd Miasta i GminyU.M.G. Ostroróg Urząd Miasta i GminyU.M.G., Plan odnowy miejscowości Wielonek na lata 2010-2015, Urząd Miasta i Gminy Ostroróg, 2010 .
Na podstawie artykułu: "Wielonek (województwo wielkopolskie)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy