Wierzchowiska (powiat świdnicki)


Na mapach: 51°10′38″N 22°44′37″E/51,177222 22,743611

Wierzchowiska (powiat świdnicki) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Wierzchowiskawieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie świdnickim, w gminie Piaski[1].

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa lubelskiego.

Spis treści

Części miejscowości | edytuj kod

Części miejscowości Wierzchowiska Pierwsze i Wierzchowiska Drugie, tworzą oddzielne sołectwa.

Historia | edytuj kod

Wierzchowiska nazywane także lokalnie (1383 Wirzchowiska, 1409 Virzchowisko, 1413 Wyrzchowiska, 1416 Virzchowisco), wieś położona 14 km południowy wschód od Lublina[3].

Podległość administracyjna świecka i kościelna

Wiek XV – Powiat lubelski, parafia Mełgiew (Długosz L.B. II 551)[3].

Własność

Wieś była własnością szlachecką począwszy od XIV wieku.

Kalendarium | edytuj kod

Wiek XIV i XV
  • 1383 – pleban z Mełgwi udowadnia swe prawa do dziesięciny z Wierzchowisk przeciw biskupowi[4].
  • 1409-14 – znany jest Stanisław Gotardowic z Wierzchowisk[5].
  • 1409 -20 – znana jest Hanka-Hanna z Wierzchowisk[6].
  • 1409 -30 – Paweł-Paszko Wierzchowski z Wierzchowisk ([7].
  • 1413 – tenże i matka jego Hanna zastawiają swą część w Wierzchowisk, tj. 2 1/2 łana w stronę Lublina, Piotrowi z Wierzchowisk za 10 grzywien[8].
  • 1428 – znana jest Dorota żona Paszka z Wierzchowisk[9].
  • 1429 – znana jest Anna żona Pawła z Wierzchowisk[10].
  • 1413 – dziedzicem jest Jaśko ustala granice z Bystrzejowicami[8].
  • 1414-20 – znany jest Dziersław z Wierzchowisk[11];
  • 1416 – tenże Dziersław przeciw dziedzicowi z Kosarzowa[12].
  • 1416-8 – Andrzej z Wierzchowisk ustala granice z Mienkowicami[13].
  • 1416 – znani Jasiek, Michał, Paszek, Piotr, Marcin, Jakusz z Wierzchowisk – procesują się z Mienkowicami[14].
  • 1417 – Jan z Wilczopola sprzedaje część w Wierzchowisk za 40 grzywien Przedwojowi z Wilczopola[15]. Przedwój sprzedaje część w Wierzchowisk za 80 grzywien Stanisławowi z Kozic[16].
  • 1417-8 – znany Przedwój z Wierzchowisk[17].
  • 1417-8 – Piotr z Wierzchowisk uzyskuje część w Wierzchowisk prawem bliższości od Wojciecha Stanisławica z Kozic.
  • 1419 – Marcin z Wierzchowisk ustala granice z Mienkowicami[18].
  • 1428 – dziedzic Maciej i Paweł ustalają granice z Bystrzejowicami[19].
  • 1430 – Piotr z Bystrzejowic sprzedaje swą część w Wierzchowisk pod Lublinem za 40 grzywien Witowi z Wierzchowisk ([20].
  • 1441 – dziedzic Maciej ustala granice z Pogorzałymstawem: od narożnicy bystrzejowskiej do narożnicy mienkowskiej.
  • 1443 – Maciej z Wierzchowisk przyznaje wolny wrąb oraz używanie pastwisk w Wierzchowisk pod Starościcami i Pogorzałymstawem Janowi i Krystynowi z Wierzchowisk oraz ich kmieciom[21].
  • 1443 – znany jest Przedwój z Wierzchowisk[22].
  • 1444 – Jan dziedzic z Wierzchowisk i jego synowiec Stanisław podzielili między siebie na 8 część 1/2 swej posiadłości przy granicach Wilczopola, Raciborowic, Krepca i Giszowic[23].
  • 1451 – Stanisław z Wierzchowisk otrzymał za żona Anną, c. Jana Mętowskiego, 80 grzywien posagu zapisując jej tyleż wiana[24].
  • 1455 – Wojciech Szaniek z Mienkowic zastawia Bartoszowi zięciowi Przedwoja 1/2 ł. w Wierzchowisk pod Starościcami k. kołowrotu [„circa valvam alias polyakolovrotha”][25]).
  • 1456 – Katarzyna żona Mikołaja z Wierzchowisk, wd. po Stanisławie z Mienkowic, siostra Jana (Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. IV 211).
  • 1457 – dziedzicami są bracia Stanisław i Wojciech; granice z Mienkowicami[26].
  • 1461 – dziedzicem jest Jakub, znany jest kmieć Ryn Rusin[27].
  • 1468 – Stanisław z Wierzchowisk [z Mienkowicami][28].
Wiek XVI
  • 1529 – dziesięcinę z całej wsi 10 grzywien zawożono plebanowi z Mełgwi.
  • 1533 – pobór z 4 1/2 łana i młyna o 1 kole.
Wiek XIX
  • Powstanie zespołu pałacowo parkowego w 1879 roku, którego właścicielem był ród Koźmianów[29].
Wiek XX
  • 1944 wywłaszczenie i rozparcelowanie majątku.
  • Do 1992 budynek wykorzystywany był przez państwowych urzędników.
  • Gruntowny remont pałacu i wprowadzenie usług restauracyjno-hotelowych od 1995 roku[29].

Atrakcje | edytuj kod

Pole Golfowe Wierzchowiska usytuowane w centrum Wyżyny Lubelskiej 16 km od centrum Lublina w kierunku na Zamość. Pole otoczone wzgórzami lessowymi oraz wiekowymi drzewami, podzielone wąskimi strumieniami i rozlewiskami wodnymi[30].

Przypisy | edytuj kod

  1. Przeglądanie TERYT (Krajowego Rejestru Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2014-01-21].
  2. Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych: Urzędowy wykaz nazw miejscowości (2012,2015) (pol.). Wykaz urzędowych nazw miejscowości i ich części (xls) opublikowany, [w:] Dz.U. z 2013 r. poz. 200 ze zmianami w Dz.U. z 2015 r. poz. 1636. [dostęp 2017-07-10].
  3. a b Wierzchowiska w Słowniku historyczno-geograficznym ziem polskich w średniowieczu.
  4. (Zbiór dokumentów katedry i diecezji krakowskiej, wyd. S. Kuraś, t. I- II, Lublin 1965-1973, t. III w przygotowaniu III).
  5. (Teki Archiwalne VII, Warszawa 1961, Najstarsze zapiski ziemskie lubelskie z r. 1409, wyd. L. Białkowski. VII 291-333, Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. I bp.).
  6. (Teki Archiwalne VII, Warszawa 1961, Najstarsze zapiski ziemskie lubelskie z r. 1409, wyd. L. Białkowski. VII 334, Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. I bp., X 293-383).
  7. Teki Archiwalne VII, Warszawa 1961, Najstarsze zapiski ziemskie lubelskie z r. 1409, wyd. L. Białkowski. VII 69-333, Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. I bp., II 97-286, V 97, X 114-354).
  8. a b (Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. I bp.).
  9. (Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. II 136).
  10. (Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. II 261).
  11. (Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. V 97, X 196-377).
  12. (Lubelska księga podkomorska piętnastego wieku, wyd. L. Białkowski, Lublin 1934. s.141).
  13. (Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. X 103-255).
  14. (Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. X 128).
  15. (Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. X 176).
  16. (Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. X 184).
  17. (Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. X 103-206).
  18. (Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. X 317).
  19. (Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. II 165).
  20. Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. II 266).
  21. (Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. VIII 181).
  22. (Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. I 60).
  23. (Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. I 95).
  24. (Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. IV 43).
  25. (Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. IV 171.
  26. (Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. IV 241).
  27. (Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. V 321).
  28. (Księgi Ziemskie Lubelskie w Archiwum Państwowym w Lublinie. VIII 35).
  29. a b Restauracja Lublin, Wesele lublin - Restauracja Pałacowa Wierzchowiska | Oferta, www.wierzchowiska.pl [dostęp 2016-05-28] .
  30. Wierzchowiska Golf&Country Club.
Na podstawie artykułu: "Wierzchowiska (powiat świdnicki)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy