Wikipedysta:Ales sandro/brudnopis/Autostrady i drogi ekspresowe w Polsce


Wikipedysta:Ales sandro/brudnopis/Autostrady i drogi ekspresowe w Polsce w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii < Wikipedysta:Ales sandro Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Stan realizacji sieci autostrad i dróg ekspresowych.

     istniejące

     w budowie

     planowane

Planowana sieć autostrad i dróg ekspresowych w Polsce. Autostrady zaznaczone są linią dwukrotnie grubszą od dróg ekspresowych.

Autostrady i drogi ekspresowe w Polsce stanowią część sieci dróg krajowych. Klasy autostrady i drogi ekspresowej przeznaczone są dla najważniejszych dróg krajowych obsługujących ważne relacje międzyregionalne i międzynarodowe. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dn. 15 maja 2004 łączna sieć autostrad i dróg ekspresowych w Polsce liczyć będzie ok. 7300 km (w tym ok. 2000 km autostrad)[1]. Obecnie oddanych do użytku jest 881,1 km autostrad, 476,9 km dróg ekspresowych dwujezdniowych oraz 325,6 km dróg ekspresowych jednojezdniowych[2].

Spis treści

Definicje ustawowe | edytuj kod w encyklopedii

Ustawa z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r. nr 19, poz. 115 z późn. zm.) w następujący sposób definiuje autostrady i drogi ekspresowe:

  • autostrada - droga publiczna o ograniczonej dostępności, przeznaczona wyłącznie do ruchu pojazdów samochodowych, wyposażona przynajmniej w dwie trwale rozdzielone jednokierunkowe jezdnie, posiadająca wielopoziomowe skrzyżowania ze wszystkimi przecinającymi ją drogami transportu lądowego i wodnego. Wyposażona jest w urządzenia obsługi podróżnych, pojazdów i przesyłek, przeznaczone wyłącznie dla użytkowników autostrady.
  • droga ekspresowadroga publiczna o ograniczonej dostępności, przeznaczona wyłącznie do ruchu pojazdów samochodowych, wyposażona w jedną lub dwie jezdnie, posiadająca wielopoziomowe skrzyżowania z przecinającymi ją innymi drogami transportu lądowego i wodnego, z dopuszczeniem wyjątkowo jednopoziomowych skrzyżowań z drogami publicznymi. Wyposażona jest w urządzenia obsługi podróżnych, pojazdów i przesyłek, przeznaczone wyłącznie dla użytkowników drogi.

Program budowy autostrad i dróg ekspresowych | edytuj kod w encyklopedii

Rozwój infrastruktury drogowej w Polsce

Program budowy sieci autostrad i dróg ekspresowych w Polsce, opracowany pod koniec lat 90. XX w., mimo wielu modyfikacji jest konsekwentnie realizowany. Zmiany wprowadzone do pierwotnej wersji programu dotyczyły takich kwestii jak: terminy ukończenia poszczególnych odcinków, zmiany klasy drogi (np. droga ekspresowa S3 początkowo była planowana jako autostrada A3). Rozporządzeniem Rady Ministrów z dn. 15 maja 2004 określono sieć autostrad i dróg ekspresowych w Polsce o łącznej długości ok. 7200 km (w tym ok. 2000 km autostrad)[3]. Rozporządzenie Rady Ministrów z dn. 13 lutego 2007[4] uzupełniło wykaz autostrad i dróg ekspresowych o drogi S2 i S79. 24 sierpnia 2009 roku Ministerstwo Infrastruktury opublikowało projekt[5], a 20 października Rada Ministrów przyjęła Rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie sieci autostrad i dróg ekspresowych[6], które zakłada:

Sieć autostrad i dróg ekspresowych rozbudowywana jest obecnie szybciej między innymi ze względu na duże zainteresowanie problemem, dotacje z europejskiego Funduszu Spójności, a także dotacje Unii Europejskiej. Dodatkowym impulsem mobilizującym instytucje rządowe do przyspieszenia prac w tym kierunku stało się przyznanie organizacji Euro 2012 Polsce i Ukrainie.

Zaawansowanie budowy autostrad i dróg ekspresowych w Polsce | edytuj kod w encyklopedii

Poniższa tabela zawiera zestawienie planowanych autostrad i dróg ekspresowych w Polsce zgodnie z rządowym "wykazem autostrad i dróg ekspresowych w Rzeczypospolitej Polskiej" będącym załącznikiem do rozporządzeń Rady Ministrów. Podane długości są przybliżone i mają charakter jedynie orientacyjny.


Ponadto poniższe drogi ekspresowe nie są elementem rządowego planu sieci autostrad i dróg ekspresowych:

Prawne warunki korzystania | edytuj kod w encyklopedii

Oznaczenia | edytuj kod

Polski znak drogowy oznaczający autostradę

Autostrady w Polsce oznacza się znakiem białego wiaduktu nad dwiema białymi jezdniami na niebieskim tle. Numerowane są znakiem o czerwonym tle. Przed numerem zawsze znajduje się litera A. Drogowskazy na autostradach mają niebieskie tło. Drogi ekspresowe w Polsce oznacza się znakiem białego samochodu zwróconego frontem do kierowcy, na niebieskim tle. Numerowane są znakiem o czerwonym tle, z numerem, poprzedzonym literą S, lub miniaturką znaku D7. Drogowskazy na drogach ekspresowych mają zielone tło.

Polski znak drogowy oznaczający drogę ekspresową


Prędkość dopuszczalna | edytuj kod

Tabela podaje przewidziane przez ustawę Prawo o ruchu drogowym limity prędkości na polskich autostradach i drogach ekspresowych.

Inne ograniczenia | edytuj kod

Kodeks Drogowy na autostradzie zabrania:

  • zawracania,
  • zatrzymywania się lub postoju pojazdu (z wyjątkiem miejsc do tego wyznaczonych),
  • cofania,
  • holowania, z wyjątkiem holowania przez pojazdy przeznaczone do holowania do najbliższego wyjazdu lub miejsca obsługi podróżnych

Zgodnie z Kodeksem Drogowym autostrada przeznaczona jest dla ruchu pojazdów samochodowych, które na równej, poziomej jezdni mogą rozwinąć prędkość co najmniej 40 km/h, w tym również w razie ciągnięcia przyczep (art. 2 pkt 3).

Kodeks Drogowy na drodze ekspresowej zabrania:

  • zawracania (z wyjątkiem skrzyżowań oraz miejsc do tego przeznaczonych),
  • zatrzymywania się lub postoju pojazdu (z wyjątkiem miejsc do tego wyznaczonych),
  • cofania.

Opłaty | edytuj kod w encyklopedii

Korzystanie z dróg ekspresowych jest obecnie zwolnione z opłat, chociaż trwają dyskusje nad ich wprowadzeniem. Natomiast autostrady A1, A2 i A4 zaplanowano jako płatne.

Opłaty są pobierane w dwóch systemach:

System otwarty | edytuj kod

Popularniejszym spośród funkcjonujących u koncesjonariuszy jest system otwarty, w którym opłata za przejazd pobierana jest wyłącznie w umieszczonych w poprzek głównych jezdni autostrady punktach poboru opłat (PPO), w których dokonuje się płatności zróżnicowanej w zależności od typu pojazdu. Wdrożenie takiego systemu jest relatywnie tanie, jednakże obniża płynność ruchu na głównych jezdniach drogi, bowiem w celu wniesienia opłaty konieczne jest zatrzymanie pojazdu na każdym PPO, które np. na wielkopolskim odcinku A2 wybudowane są co ok. 50 km.

W tym systemie pobierane są opłaty przez:

  1. Autostrada Eksploatacja S.A. na autostradzie A2 na odcinkach: Decyzjami o ustaleniu lokalizacji oraz warunkami przetargowymi koncesjonariusz został zobowiązany do zapewnienia wykonania docelowego systemu pobierania opłat jako systemu zamkniętego, w którym miejsca poboru opłat (stacje poboru opłat – SPO) są zlokalizowane na wszystkich węzłach autostrady. Zgodnie z zapisami umowy koncesyjnej, realizacja zamkniętego systemu poboru opłat miałaby nastąpić po osiągnięciu wymaganego poziomu natężenia ruchu[8].
  2. Stalexport Autostrada Małopolska S.A. na autostradzie A4 na odcinku Mysłowice-BrzęczkowiceBalice I (61 km) od 3 kwietnia 2000 (pierwszy odcinek płatnej autostrady w historii polskiego drogownictwa)

System zamknięty | edytuj kod

Innym sposobem poboru myta autostradowego jest tzw. system zamknięty, w którym na drogach dojazdowych do i z każdego węzła autostrady (na tzw. łącznicach) budowane są stacje poboru opłat (SPO) oraz PPO na jezdniach głównych autostrady, na końcach odcinka koncesyjnego. W tych miejscach kierowca wjeżdżający na autostradę otrzymuje bilet, za który płaci we właściwym SPO lub PPO opuszczając autostradę. Opłata jest zróżnicowana w zależności od rodzaju pojazdu oraz pokonanego dystansu. System ten wymaga znacznie większych nakładów, ze względu na konieczność wybudowania SPO na każdym węźle oraz, ze względów konstrukcyjnych, dodatkowego wiaduktu nad głównymi jezdniami autostrady. Rozwiązanie takie jest znacznie wygodniejsze dla użytkowników, gdyż nie tamuje ruchu na głównych jezdniach drogi, co zdecydowanie wpływa na utrzymanie dużej płynności ruchu (a co za tym idzie – skrócenie czasu przejazdu i obniżenie zużycia paliwa) oraz poprawę bezpieczeństwa.

W tym systemie pobierane są opłaty przez GTC na odcinku

Zastosowanie tego systemu zaplanowano także na odcinku:

Autostrady bezpłatne | edytuj kod

Jest lub pozostanie bezpłatny przejazd:

Zgodnie z zapowiedziami Premiera Donalda Tuska[10], po zbudowaniu bezpłatna miałaby być również autostrada A8, jednak do tej pory nie pojawił się żaden zapis ustawowy potwierdzający słowa Premiera.

Parametry techniczne | edytuj kod w encyklopedii

  • {{Dopracować|sekcja|Tę sekcję należy poszerzyć o informacje dotyczące parametrów autostrad}}

Droga ekspresowa wg Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie powinna mieć powiązania z drogami głównymi (wyjątkowo drogami zbiorczymi) i drogami wyższych klas. Odstępy między węzłami poza terenem zabudowy nie powinny być mniejsze niż 5 km, a na terenie zabudowy w granicach lub sąsiedztwie dużego oraz średniego miasta nie mniejsze niż 3 km. W wyjątkowych sytuacjach, jeżeli potrzeby funkcjonalno-ruchowe takie odstępy uzasadniają, dopuszcza się pojedyncze odstępy między węzłami nie mniejsze niż 3 km poza terenem zabudowy i 1,5 km na terenie zabudowy. Ronda na drodze ekspresowej są dopuszczone tylko na jej końcach. Stosowanie zjazdów na drodze ekspresowej jest zabronione.

Prędkość projektowa drogi ekspresowej powinna wynosić 120 (tylko dwujezdniowe), 100 lub 80 km/h poza terenem zabudowy oraz 80, 70 lub 60 (tylko obszar silnie zurbanizowany) km/h na obszarze zabudowy. Szerokość pasa awaryjnego powinna wynosić 2,5 m. Pochylenie podłużne drogi ekspresowej może wynosić maksymalnie 8%.

Pozostałe parametry dróg ekspresowych są zależne od prędkości projektowej:

Historia autostrad i dróg ekspresowych w Polsce | edytuj kod w encyklopedii

  • {{Dopracować|sekcja|Tę sekcję należy poszerzyć o oddane do użytku odcinki dróg ekspresowych}}

Dwudziestolecie międzywojenne | edytuj kod

W dwudziestoleciu międzywojennym zaczęto w Polsce dyskutować i planować drogi przeznaczone dla szybkiego ruchu samochodowego na dalsze odległości, tzw. autostrady. W tych planach profesor M. W. Nestorowicz w czasopiśmie "Drogowiec" nr 9 z 5 marca 1939 wymienił jako najważniejsze drogi:

Drogi samochodowe I-ej kolejności:

1) WarszawaŁódź - 100 km

2) WarszawaPoznań, granica państwa (Berlin) - 350 km

3) Okrężna naokoło Warszawy - 130 km

4) Okrężna naokoło Poznania - 80 km

5) GdyniaBydgoszczŁódźKatowice - 500 km

6) Okrężna naokoło Łodzi - 90 km

7) Bytów–Granica obszaru w m. Gdańska - 50 km

8) KatowiceKrakówLwów - 375 km

9) WarszawaLublinLwówŚniatyń[–]Granica Państwa (Bukareszt) - 550 km

10) PuławySandomierzPrzemyśl - 175 km

Razem - 2.400 km

Drogi samochodowe II-ej kolejności:

11) PiotrkówKielceSandomierz - 180 km

12) WarszawaKielceKraków - 180 km

13) ŁódźKalisz, Granica Państwa (Wrocław) - 130 km

14) WarszawaGrodnoWilno–Granica Państwa (Dźwińsk) - 575 km

15) GrodnoNowogródek – Granica Państwa (Mińsk-Moskwa) - 190 km

16) BydgoszczPoznańCzęstochowa - 350 km

17) KatowiceCieszyn – (Brno) - 60 km

18) Ostrołęka–Gr. Państwa (Królewiec) - 50 km

19) Grodno–Gran. Państwa– (Kowno) - 40 km

20) GrodnoBrześćKrasnystaw - 300 km

21) WarszawaBrześć - 170 km

Razem - 2.295 km

Ogólna długość I i II kolejności = 2.400+2.295=4695

Realizację rozpoczęto tuż przed wybuchem II wojny światowej, miała trwać 30 lat (do 1969). Do 1 września 1939 zostało zbudowanych 20 km odcinka nr 5 między miejscowościami Warlubie (wieś w województwie kujawsko-pomorskim) i Osiek (obecnie droga wojewódzka nr 214).

Po 1945 roku | edytuj kod

Sytuacja

Po II wojnie światowej uległy zmianie granice Polski. Na Ziemiach Odzyskanych Polska odziedziczyła po III Rzeszy niedokończone (na wielu odcinkach wybudowana jedna jezdnia) i częściowo zniszczone działaniami wojennymi autostrady:

Większość mostów autostradowych nad rzekami została zniszczona w czasie wojny. Bezpośrednio po wojnie jedynie część z nich została odbudowana. Most nad Iną został odbudowany w 1972, zaś mosty nad Pasłęką, Młynówką i Omazą na drodze ElblągGrzechotki zostały odbudowane w latach 1996-2003. Poza istniejącymi autostradami istniały w różnych stadiach przerwane budowy dróg na trasach:

Poza odbudową mostów wszystkie te konstrukcje (ukończone i nieukończone) dotrwały w praktycznie niezmienionym stanie do połowy lat 90. XX w. W latach 70. wydłużono jedynie Berlinkę o odcinek ŁęczycaLisowo (powiat stargardzki), prowadząc jedną asfaltową jezdnię po śladzie autostrady, korzystając z gotowych nasypów i wiaduktów.

Plany

W owym czasie powstały również ambitne plany budowy sieci autostrad na terenie całej Polski. W magazynie "Drogownictwo" z 1946 r. (nr 1) inż. Eugeniusz Buszma zaproponował następującą sieć:

  1. Wschód – Zachód (SłubiceWarszawaBiałystok) - 680 km
  2. Północ – Południe (GdyniaWarszawaBałkany) - 650 km
  3. Śląsk – Bałtyk I (GdańskŁódźKatowice) - 460 km
  4. Pomorska (GdańskSzczecin) - 280 km
  5. Śląska (WrocławKatowiceKraków) - 190 km
  6. Mazurska (KrólewiecElblągMalbork) - 20 km
  7. Śląsk – Bałtyk II (BydgoszczWrocław) - 260 km
  8. ŁódźWrocławPraga - 310 km
  9. Katowice – (Wiedeń) - 60 km
  10. PoznańSzczecin - 200 km
  11. RadomLublin – (Lwów) - 220 km

Razem 3330 km

Po dodaniu odcinków poniemieckich łączna sieć miała wynieść 3700 km. W późniejszym okresie zamierzano uzupełnić sieć o odcinki Warszawa-Kraków-Zakopane, Kraków-Przemyśl, Warszawa-Bydgoszcz-Koszalin, Poznań-Koszalin i Warszawa-Terespol. Jednak dojście do władzy komunistów, którzy nie chcieli w Polsce niczego kojarzącego się ze "zgniłym Zachodem" oraz rezygnacja z planu Marshalla zadecydowały o niezrealizowaniu ww. planów.

Budowa autostrady A-2 pod Strykowem (Zelgoszcz) Budowa odcinka autostrady A4 w pobliżu Bolesławca (widok w kierunku zachodnim na wiadukt drogi wojewódzkiej nr 297). Autostrada A1 na odcinku Swarożyn – Nowe Marzy Autostrada A2 – Węzeł Komorniki (Poznań Grunwald) Autostrada A4 jako fragment IV obwodnicy Krakowa Autostrada A4 nocą w Katowicach

1972 | edytuj kod

Dopiero w latach 70 XX w. zaczęły się pierwsze poważne prace nad rozbudową sieci autostrad. W 1972 zaplanowano:

1976 | edytuj kod

W 1976 plany rozszerzono o odcinki:

1985 | edytuj kod

W 1985 plan zakładał istnienie już dwóch kategorii dróg samochodowych: autostrad i dróg ekspresowych. Jako autostrady zostały wyznaczone drogi na trasie dzisiejszych autostrad A1, A2 i A4. Realizacja tych planów postępowała jednak powoli. W latach 1978-1991 udało się oddać fragmenty A4: Jaworzno (Byczyna) – Kraków (Balice) (ok. 36 km), A2: WrześniaKonin (Modła) (ok. 48 km) oraz A1: TuszynPiotrków Trybunalski (ok. 18 km). W kolejnych latach powstawały jedynie bardzo krótkie odcinki na przedłużeniu istniejących tras oraz przy granicy w pobliżu nowo otwieranych lub rozbudowanych przejść granicznych.

1993 | edytuj kod

W latach 90. XX w. zaczęto ponownie zmieniać plany sieci autostrad i dróg ekspresowych. W 1993 do rangi autostrad podniesiono planowane drogi:

2001 | edytuj kod

W 2001 z rządowego planu budowy autostrad usunięto autostradę A3 – zastąpiono ją drogą ekspresową S3, zaś autostrada A8 została zredukowana do autostradowej obwodnicy Wrocławia oraz drogi ekspresowej S8 na odcinku Wrocław – Warszawa – Białystok.

2006 | edytuj kod

Oddano do użytku odcinek autostrady A2 między Koninem (Modła) a Łodzią (Stryków).

2007 | edytuj kod

22 grudnia oddano 25-kilometrowy odcinek autostrady A1 Pruszcz Gdański (Rusocin) – Tczew (Swarożyn). 26 września oddano po modernizacji 7,7-kilometrowy odcinek KluczKijewo autostrady A6.

2008 | edytuj kod

17 października oddano 65-kilometrowy odcinek Tczew (Swarożyn) – Grudziądz (Nowe Marzy) autostrady A1.

22 grudnia ukończono obwodnicę Strykowa; oddano 1,7 kilometrowy odcinek Stryków IStryków II autostrady A2 i 3 kilometrowy w ciągu autostrady A1

Podpisano kontrakty na budowę:

  • autostrady A2 na odcinku ŚwieckoNowy Tomyśl (umowa podpisana w sierpniu 2008 r., w 2009 ruszyła budowa)

2009 | edytuj kod

Oddano do użytku:

2010 | edytuj kod

Oddano do użytku:

2011 | edytuj kod

Oddano do użytku:

Odcinki w budowie | edytuj kod w encyklopedii

{{Dopracować|sekcja|Tę sekcję należy poszerzyć o budowane odcinki dróg ekspresowych}} Trwa budowa odcinków autostrad i dróg ekspresowych:

A1 | edytuj kod

22 stycznia 2009 Minister Infrastruktury Cezary Grabarczyk podpisał umowę na budowę i eksploatację autostrady A1 na odcinku Stryków – Pyrzowice. Odcinek o długości 180 km – najdłuższy z dotychczas realizowanych – przeznaczono do budowy w systemie Partnerstwa Publiczno-Prywatnego (PPP) przez Spółkę Autostrada Południe. Spółka oszacowała koszt budowy całego odcinka na 7,5 mld złotych (1,7 mld Euro) – 41,6 mln zł (9,6 mln Euro) za kilometr (kurs z dnia podpisania umowy). W harmonogramie prac przewidziano wybudowanie dwóch odcinków autostrady Stryków – Tuszyn (41 km) oraz Tuszyn – Częstochowa (82 km) do 31 maja 2012 r. Dzięki temu zapewniona zostałaby komunikacja dwujezdniową (co najmniej dwa pasy ruchu na każdej jezdni) drogą między Gdańskiem a południową granicą Polski. Ponieważ na odcinku Częstochowa – Pyrzowice (57 km) autostrada przebiega przez tereny wysoko zurbanizowane, a także ze względu na konieczność zastosowania rozwiązań eliminujących szkody górnicze[potrzebny przypis], powstanie tego odcinka zaplanowano najpóźniej w terminie 60 miesięcy od dnia podpisania umowy.

A2 | edytuj kod

27 lutego 2009, po analizie ofert firm biorących udział w negocjacjach oraz zapoznaniu się z rekomendacją Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, Minister Infrastruktury podjął decyzję o budowie 91-kilometrowego odcinka autostrady A2 Łódź – Warszawa (Stryków – Konotopa) w systemie Projektuj i Buduj. Decyzja ta została podjęta po całkowitym wyczerpaniu możliwości negocjacyjnych z firmami uczestniczącymi w przetargu PPP. Warunki finansowe proponowane przez firmy nie zabezpieczały interesu publicznego i mogłyby spowodować wzrost opłat dla kierowców za przejazd tym odcinkiem A2. Na polecenie Ministra Infrastruktury Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad podjęła prace konieczne do jak najszybszego rozpoczęcia budowy. Podjęto decyzję o wykorzystaniu przygotowanej dla systemu PPP dokumentacji technicznej, dzięki czemu przetarg w systemie Projektuj i Buduj został ogłoszony w drugiej połowie marca, a podpisanie umowy nastąpiło we wrześniu 2009 roku. Autostradą A2 pomiędzy Łodzią a Warszawą kierowcy powinni móc przejechać na Euro 2012. W budowie jest również autostradowa obwodnica Mińska Mazowieckiego. Początek jest na rondzie łączącym obwodnicę z drogą krajową nr 2 natomiast jej koniec znajduje się w „Węźle Ryczołek", gdzie obwodnica znów krzyżuje się z drogą krajową nr 2. Planowane węzły: „Arynów"(Mińsk Mazowiecki), „Lotnisko", „Ryczołek". Koszt budowy – 567,4 mln zł. Planowana data zakończenia robót budowlanych: 29.07.2012r.

A4 | edytuj kod

Aktualnie w budowie jest 220 km tej autostrady na odcinkach:

A6 | edytuj kod

  • Dalsza modernizacja obwodnicy Szczecina do rangi autostrady (węzeł z DK31 na tej autostradzie nie spełnia wymogów, przez co konieczna jest modernizacja) i odcinka obecnej S3/S6 do węzła Rzęśnica.

A8 | edytuj kod

A18 | edytuj kod

  • OlszynaKrzyżowa – 29 czerwca 2009 ogłoszono przetarg na przebudowę południowej jezdni. Rozpoczęcie robót zaplanowano na wiosnę 2010 r.

Zobacz też | edytuj kod w encyklopedii

Przypisy | edytuj kod

  1. Rozporządzenie Rady Ministrów zmieniające rozporządzenie w sprawie sieci autostrad i dróg ekspresowych (Dz.U. z 2009 r. nr 187, poz. 1446)
  2. http://stadiony.klszarak.org/scc_a_s.swf Historia budowy dróg ekspresowych i autostrad w Polsce
  3. a b c d Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 maja 2004 r. w sprawie sieci autostrad i dróg ekspresowych (Dz.U. z 2004 r. nr 128, poz. 1334)
  4. a b c d Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 lutego 2007 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie sieci autostrad i dróg ekspresowych (Dz.U. z 2007 r. nr 035, poz. 0220)
  5. Ministerstwo Infrastruktury: Projekt rozporządzenia Rady Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustalenia sieci autostrad i dróg ekspresowych (pol.). 2009-08-24. [dostęp 2009-08-24].
  6. Rozporządzenie Rady Ministrów zmieniające rozporządzenie w sprawie sieci autostrad i dróg ekspresowych (Dz.U. z 2009 r. nr 187, poz. 1446)
  7. w NPR na lata 2007-2013 jest uwzględnione wydłużenie drogi do Gorzowa Wielkopolskiego (o ok. 320 km.)
  8. prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
  9. wg rzecznika GDDKiA
  10. Wypowiedź Premiera Tuska o bezpłatnej A8
  11. Można już przejechać nowym odcinkiem A4 – stan na 29.10.2009

Linki zewnętrzne | edytuj kod w encyklopedii

* * Kategoria:Listy

Na podstawie artykułu: "Wikipedysta:Ales sandro/brudnopis/Autostrady i drogi ekspresowe w Polsce" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy