Wikipedysta:Docxent/Płaska Ziemia2


Wikipedysta:Docxent/Płaska Ziemia2 w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii < Wikipedysta:Docxent Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Rzeźba autorstwa C. Flammariona (1888) przedstawiająca podróżnika, który dotarł na skraj płaskiej Ziemi, wystawiając głowę za firmament.

Model płaskiej Ziemi - archaiczna koncepcja płaskiego lub kolistego kształtu Ziemi. Wiele starożytnych kultur uznawało płaską Ziemię, m.in. Starożytna Grecja przed Okresem klasycznym, cywilizacje z Bliskiego Wschodu z Epoki brązu i Epoki żelaza (aż do Epoki hellenistycznej), Indie w okresie przed Dynastią Guptów (pierwsze wieki n.e.) oraz Chiny przed XVII w. Ten paradygmat był także uznawany w aborygeńskich kulturach Ameryk, natomiast wyobrażenie płaskiej Ziemi pod kopułą w kształcie odwróconej miski było powszechne w społeczeństwach prenaukowych.[1]

Idea sferycznej Ziemi pojawiła się w filozofii greckiej za pośrednictwem Pitagorasa (VI w. p.n.e), chociaż większość przedsokratyków w dalszym ciągu uznawało model płaskiej Ziemi. Około roku 330 p.n.e. Arystoteles w empiryczny sposób udowodnił kulisty kształt Ziemi. Od tamtej pory wiedza o kulistej Ziemi stopniowo zaczęła się rozprzestrzeniać poza hellenistyczny świat.[2][3][4][5]

Większość współczesnych teorii o płaskiej Ziemi, takie ja te głoszone przez współczesne Towarzystwa Płaskiej Ziemi są uznawane za pseudonaukę.

Historia | edytuj kod

Starożytny Bliski Wschód | edytuj kod

Imago Mundi Babilońska mapa, najstarsza znana mapa świata, VI w.p.n.e Babilonia

We wczesnych wierzeniach Egipcjan[6] oraz Mesopotamczyków wyobrażano sobie świat jako płaski dysk, pływający w oceanie. Podobny model w relacjach Homera z VIII w.p.n.e, w których "Okeanos, uosobienie wodnego ciała otaczającego kolistą powierzchnię Ziemi, jest Ojcem wszelkiego życia na Ziemi i zapewne wszystkich Bogów."[7] Kosmologia Izraeliów prawdopodobnie była podobna, w której Ziemia była płaskim dyskie unoszącym się na wodzie pod sklepieniem łukowym oddzielającym ją od niebios.[8]

Teksty Piramid oraz Teksty Sarkofagów ujawniają, że starożytni Egipcjanie wierzyli iż Nun (Ocean) był okrągłym ciałem otaczającym suchy ląd oraz wyspy (określane w tekstach terminem nbwt), i tym samym uznawali oni podobną postać świata, jaka występowała w wierzeniach Starożytnego Bliskiego Wschodu.[9][10][11]

  1. "Their cosmography as far as we know anything about it was practically of one type up til the time of the white man's arrival upon the scene. That of the Borneo Dayaks may furnish us with some idea of it. 'They consider the Earth to be a flat surface, whilst the heavens are a dome, a kind of glass shade which covers the Earth and comes in contact with it at the horizon.'" Lucien Levy-Bruhl, Primitive Mentality (repr. Boston: Beacon, 1966) 353; "The usual primitive conception of the world's form ... [is] flat and round below and surmounted above by a solid firmament in the shape of an inverted bowl." H. B. Alexander, The Mythology of All Races 10: North American (repr. New York: Cooper Square, 1964) 249.
  2. Continuation of Greek concept into Roman and medieval Christian thought: Reinhard Krüger: Materialien und Dokumente zur mittelalterlichen Erdkugeltheorie von der Spätantike bis zur Kolumbusfahrt (1492)
  3. Direct adoption of the Greek concept by Islam: Ragep, F. Jamil: "Astronomy", in: Krämer, Gudrun (ed.) et al.: Encyclopaedia of Islam, THREE, Brill 2010, without page numbers
  4. Direct adoption by India: D. Pingree: "History of Mathematical Astronomy in India", Dictionary of Scientific Biography, Vol. 15 (1978), pp. 533−633 (554f.); Glick, Thomas F., Livesey, Steven John, Wallis, Faith (eds.): "Medieval Science, Technology, and Medicine: An Encyclopedia", Routledge, New York 2005, ​ISBN 0-415-96930-1​, p. 463
  5. Adoption by China via European science: Jean-Claude Martzloff, "Space and Time in Chinese Texts of Astronomy and of Mathematical Astronomy in the Seventeenth and Eighteenth Centuries", Chinese Science 11 (1993-94): 66-92 (69) and Christopher Cullen, "A Chinese Eratosthenes of the Flat Earth: A Study of a Fragment of Cosmology in Huai Nan tzu 淮 南 子", Bulletin of the School of Oriental and African Studies, Vol. 39, No. 1 (1976), pp. 106-127 (107)
  6. H. and H. A. Frankfort, J. A. Wilson, and T. Jacobsen, Before Philosophy (Baltimore: Penguin, 1949) 54.
  7. Anthony Gottlieb: The Dream of Reason. 2000, s. 6. ISBN 0-393-04951-5.{{Cytuj książkę}} Nieznane pola: "wydawnictwo".
  8. Cosmology and creation. W: The Oxford Dictionary of the Jewish Religion. 2011.{{Cytuj książkę}} Nieznane pola: "wydawnictwo", "imię1", "ref" oraz "nazwisko1".
  9. Pyramid Texts, Utterance 366, 629a-629c: "Behold, thou art great and round like the Great Round; Behold, thou are bent around, and art round like the Circle which encircles the nbwt; Behold, thou art round and great like the Great Circle which sets."(Faulkner 1969, 120)
  10. Ancient Near Eastern Texts, Pritchard, 1969, s.374.
  11. Coffin Texts, Spell 714.
Na podstawie artykułu: "Wikipedysta:Docxent/Płaska Ziemia2" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy