Wikipedysta:Emir-tv/brudnopis


Wikipedysta:Emir-tv/brudnopis w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Gorzków (nazwa hist.: Gorzkow) jest położony w województwie małopolskim, powiecie wielickim, południowej części gminy Wieliczka odległy od Krakowa 20 km., a od Wieliczki 8 km. Na południe przy drodze prowadzącej z Wieliczki do Myślenic przez: Sierczę, Koźmice Wielkie, Gorzków, Czechówkę, Zakliczyn, Borzęta - Myślenice. Duża część wioski położona jest na wzgórzu - 374 m npm., skąd rozciąga się wspaniały widok. Krajobraz urozmaicają różne pagórki i doliny pokryte łąkami, uprawami rolniczymi i częściowo lasami.

Centrum wsi znajduje się przy drodze prowadzącej z Wieliczki do Myślenic. Świadczy o tym największa gęstość zabudowań prywatnych. Tutaj też jest szkoła, kościół, oraz sklepy. Znaczna część gospodarstw została rozmieszczona także przy bocznych drogach.

 Zasadniczo wieś dzieli się na trzy grupy terytorialne: 
 1. Centrum Gorzkowa 2. Witkowice 3. Czarnociny. 

Poszczególne części wsi noszą różne nazwy i chociaż nieoficjalne, to jednak są przekazywane z pokolenia na pokolenie np.

 1. Łysa Góra - wzniesienie za dawnym dworem, którego nie można było wykorzystać na ziemię orną na skutek bezwartościowej gleby. Na górze tej nie rosły nawet drzewa. Jest ona goła, łysa. 
 2. Postolówka - to łąki ciągnące się po obu stronach drogi prowadzącej do Zakliczyna. Nazwa prawdopodobnie pochodzi od często powtarzanej wypowiedzi mieszkańca naprawiającego garnki. W czasie wykonywania swych zajęć często powtarzał: "Gdyby my żyli po sto lat, to by my tu jeszcze ciekawsze rzeczy oglądali". Z czasem ludzie zabierając garnek do naprawy mówili: "Idę do postola". Z czasem z tych trzech wyrazów po-sto-lat powstała nazwa "Postolówka". 
 3. Ślęczkówka - nazwa pochodzi od nazwiska Ślęczka. 
 4. Witkowice - to część folwarku o którym wspomina Długosz w "Liber Beneficiorum". Nazwa ta pochodzi od rycerza Witka - Wita, który był właścicielem tych ziem. 
 5. Czarnociny - były oddzielnym folwarkiem. Nazwa pochodzi od właściciela Czarnoty, który gospodarzył na tych ziemiach. 

Jan Długosz w swoich notatkach poczynionych w czasie podróży po kraju tak napisał:

Gorzków, wieś w parafii wielickiej, której właścicielem jest Klęp Stanisław herbu Strzemię, w której są łany kmiece, karczmy i zagrody, na których zabezpiecza się i ściąga dziesięcinę ze zboża i konopi dla kościoła w Wieliczce.

Jeśli weźmiemy pod uwagę rok śmierci Długosza 1480 to wolno nam przyjąć, że notatki te wspominające o Gorzkowie powstały w czasie od 1460 - 1480.

Wiadomo, że wieś była własnością szlachecką. Są również znani kolejni właściciele dworu:


1460 - 1518 - Stanisław Klęp i jego syn herbu Strzemię 1518 - 1528 - Mikołaj Cikowski 1528 - 1552 - Stanisław Morstin herbu Leliwa 1552 - 1566 - Erazm Morstin 1566 - 1578 - Franciszek, Florian, Krzysztof Morstinowie 1578 - 1849 - kolejne pokolenia rodu Morstinów 1849 - 1869 - Ignacy i Sylwia z Rylskich Janowscy 1869 - 1880 - Stanisław i Anna z Głusiów Poznańscy 1880 - 1885 - Sebastian Głuś 1885 - 1892 - Józef i Anna Kusinowie 1892 - 1893 - Stanisław i Antonina Ogibińscy 1893 - 1894 - Franciszek i Anna Kobiałkowie 1894 - 1895 - Jan Hirschberg 1895 - 1896 - Józefa Gładyszowa 1896 - 1898 - Franciszek Cembrowicz 1898 - 1899 - Józef Janowski 1899 - - Adam, Stanisław Janowski 1900 - - Adam Janowski częściowo rozprzedaje ziemię


W roku 1901 nastąpiła parcelacja dworu, który zostaje rozkupiony przez mieszkańców Gorzkowa i okolic. Sam budynek dworski zakupił Surówka z Koźmic Wielkich. Następnie właścicielem był Gabryś Stanisław i dalej Róg Michał.

Gorzków jako wioska przynależał do Diecezji Krakowskiej, do Dekanatu Wielickiego i do Parafii Wielickiej. W roku 1044, a więc 80 lat po przyjęciu chrześcijaństwa, osiadają w Wieliczce Benedyktyni, zakładając równocześnie parafię. Należały do niej 32 osady lechickie rozmieszczone wokół Wieliczki. Należy przypuszczać, że w tej wielkiej ilości wiosek stanowiących parafię wielicką znajdował się i Gorzków, gdyż do roku 1924 Gorzków należał do Parafii Wieliczka.

Źródło: http://www.gorzkow.michalici.pl/index.php?michal=46

Na podstawie artykułu: "Wikipedysta:Emir-tv/brudnopis" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy