Wikipedysta:Phacias/brudnopis


Wikipedysta:Phacias/brudnopis w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Udoskonalam tę stronę w charakterze zadania akademickiego. Proszę jej nie usuwać.

Etiopski Banan rzekomy (Ensete ventricosum)gatunek rośliny z rodziny bananowatych (Musaceae). Roślina ozdobna, w Etiopii roślina uprawna.

Spis treści

Występowanie | edytuj kod

Gatunek w naturze szeroko rozpowszechniony w Afryce: występuje w Etiopii, Kenii, Ugandzie, Tanzanii, Mozambiku, Republice Południowej Afryki i Demokratycznej Republice Konga. Rośnie w lasach, na polanach, często w pobliżu wąwozów i strumieni, pomiędzy 1000-2400 m n.p.m. Uprawiany jest na wysokości od 1600-3100 m, ale rozproszone rośliny można również znaleźć w niższych wysokościach.

Morfologia | edytuj kod

Pokrój
Bylina o wysokości od 4 do 8 m.
Liście
Wydłużone, ułożone spiralnie. Osiągają długość 5 m, wyrastają z cebulobulwy. Opadnięte pochwy liściowe tworzą pień pozorny. Wewnątrz tych pochew wyrasta pęd kwiatowy.
Kwiaty
Zebrane w kwiatostan wiechowaty, otoczony wielką podsadką, podłużny, różowy, składający się łuskowato nachodzących na siebie liści, imitujących płatki. Kwiatostan wyrasta na szczycie rośliny tylko raz - kończąc jest życie.
Owoce
Podobne do banana zwyczajnego. Są niejadalne – mdłe w smaku, włókniste, a w środku znajdują się twarde, duże nasiona.

Zastosowanie | edytuj kod

Roślina jadalna
Gatunek jest jedną z najważniejszych roślin uprawianych w Etiopii. Stanowi główne źródło pożywienia dla 7-10 milionów ludzi. W 1994 roku uprawy zajmowały około 3000 km2. Uzyskuje się około tony plonów z jednego hektara. Gatunek uprawiany jest przede wszystkim do produkcji skrobi żywnościowej, w tym celu wykorzystuje się pień pozorny, korzeń i szypułę kwiatostanu. Poza Etiopią uprawiany jest jeszcze w Wietnamie.
Inne zastosowania
Rośliny stanowią źródło mocnych włókien. Pochwy liściowe wykorzystywane są do produkcji lin, koszy i worków. Po wysuszeniu używane są jako materiał do pakowania, produkcji mat i materaców, ogrodzeń oraz budowy domów. Świeże liście wykorzystuje się jako parasole, chroniące dzieci przed słońcem. Większość części rośliny nadaje się jako pasza dla zwierząt.:

Znaczenie kulturowe | edytuj kod

Roślina, ze względu na swój żywieniowy charakter, jest ważna kulturowo. W niektórych plemionach (np. Gourage), pomimo zasadniczej nadprodukcji żywności, Ensete nie jest konsumowany, co często prowadzi do głodu całych społeczności. Wynika to z faktu, że "karmienie Ziemi", dokonywane przez zakopywanie zebranej żywności w głębokich jamach, przysparza rolnikom prestiżu. Mogą w ten sposób pochwalić się obfitym zbiorem, czego nie zapewnia przechowywanie roślin w domu w celach konsumpcyjnych. Ensete dobrze znosi jednak przechowywanie pod ziemią, co bywa wykorzystywane w celu ochrony pożywienia w trakcie wrogich napadów. Żywność można szybko zakopać, a następnie odzyskać, po ustąpieniu zagrożenia, skutecznie chroniąc ją w ten sposób przed kradzieżą.[3]

Wyjątkowo duże ilości produktów wytwarzanych z Ensete są spożywane przez dziewczynki w trakcie miesięcznych świąt ku czci Ddmwamwit. Rytuał ten ma zapewnić społeczności dobre zdrowie, w szczególności chroniąc przed grypą (nazywaną gumfa).[3]

Choroby i szkodniki | edytuj kod

Najpoważniejszą chorobą atakującą gatunek jest więdniecie bakteryjne wywoływane przez bakterię Xanthomonas campestris. Choroba ta atakuje rośliny na każdym etapie rozwoju i jest obecna niemal na wszystkich obszarach, gdzie są uprawiane. Obecne środki kontroli epidemii ograniczają się do wyrywania chorych roślin i sadzenia zdrowych, pochodzących z niezarażonych upraw. Podejrzewa się, że czynnikiem ułatwiającym infekcję jest wcześniejsze opanowanie korzeni przez nicienie z rodzaju Meloidogyne oraz Pratylenchus goodeyi. W celu ochrony przed nimi stosuje się płodozmian. W połączeniu z długotrwałymi suszami, epidemia więdnięcia bakteryjnego stała się powodem głodu w Etiopii.

W 2014 roku na uniwersytecie w Addis Ababa został uruchomiony projekt mający na celu opracowanie szczepu rośliny odpornego na zakażenie Xantomonas sp.[4]

Przypisy | edytuj kod

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2014-04-17].
  2. Ensete ventricosum. W: The Plant List (2013). Version 1.1. [on-line]. [dostęp 2014-04-18].
  3. a b W A Shack. Hunger, Anxiety, and Ritual: Deprivation and Spirit Possession Among the Gurage of Ethiopia. „Man, New Series”. 37, s. 263-271, 2008. Royal Anthropological Institute of Great Britain and Ireland. 
  4. Scientists to create disease-resistant Ethiopian enset..

Bibliografia | edytuj kod

Kategoria:Bananowate Kategoria:Rośliny spożywcze

Na podstawie artykułu: "Wikipedysta:Phacias/brudnopis" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy