Wikipedysta:Prymonek/brudnopis III


Wikipedysta:Prymonek/brudnopis III w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii < Wikipedysta:Prymonek Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Bułgarski kontyngent wojskowy w Kambodży – wydzielony komponent Sił Zbrojnych Bułgarii, przeznaczony do udziału w w misji pokojowej Organizacji Narodów Zjednoczonych w Kambodży w latach 1992-1993. Ze względu na niski poziom przygotowania (w jego skład początkowo weszli w znacznej części niedoświadczeni rezerwiści, a nawet kryminaliści) i zachowanie żołnierzy uznany został za najgorszy kontyngent w siłach pokojowych w Kambodży.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Przygotowania | edytuj kod

W porównaniu do innych państw byłego bloku wschodniego (np. Polski czy Czechosłowacji) Bułgaria stosunkowo późno zaangażowała swoje siły zbrojne w operacje pokojowe ONZ. Propozycje wystawienia kontyngentu do sił UNEF II w Egipcie w 1973, UNTAG w Namibii w 1989 czy koalicji międzynarodowej w Zatoce Perskiej w 1991 nie zostały zrealizowane[1].

W 1991 r. w Paryżu Koalicyjny Rząd Demokratycznej Kampuczy i prowietnamski rząd Ludowej Republiki Kampuczy zawarły porozumienie pokojowe, kończące trwającą od 1978 r. wojnę domową. W związku z tym Rada Bezpieczeństwa ONZ zdecydowała o wysłaniu w październiku 1991 r. Misji Przygotowawczej ONZ w Kambodży (UNAMIC), mającej za zadanie opracowanie założeń i przygotowanie gruntu pod pierwsze w kraju demokratyczne wybory. Zaś nad ich przebiegiem miała czuwać utworzona w marcu 1992 r. w miejsce UNAMIC Tymczasowa Administracja ONZ w Kambodży (UNTAC). W lutym 1992 do udziału została zaproszona Bułgaria[2].

Rada Ministrów Republiki Bułgarii w rezolucji nr 49 z 7 lutego 1992 r. wnioskowała do Zgromadzenia Narodowego o skierowanie do Kambodży kontyngentu wojskowego (batalionu piechoty). 15 kwietnia 1992 przyjęta została jednomyślna decyzja aprobująca ten wniosek. Bułgaria skierowała do Kambodży ok. 900 żołnierzy, w tym:

  • batalion piechoty (operacyjny) BULGABATT – ok. 850 żołnierzy,
  • personel w dowództwie UNTAC – 4 żołnierzy,
  • obserwatorów wojskowych – 34 żołnierzy,
  • zespół policji wojskowej – 11 żołnierzy[1].

Ze względu na brak doświadczenia w zagranicznych działaniach pokojowych i wewnętrzny kryzys gospodarczy w procesie formowania kontyngentu poczyniono szereg błędów, mający tragiczne skutki w działaniach na terenie misji. Szwecja przeprowadziła w ograniczonym zakresie szkolenie personelu bułgarskiego, jednak nie mogło być ono należycie wykorzystane: batalion bułgarski nie sformowano na bazie regularnych jednostek armii, a a zastosowano zaciąg ochotniczy. Większość ochotników była rezerwistami, służącymi w wojsku ponad 10 lat wcześniej. Dopuszczono się nawet rekrutacji kryminalistów jako zastępczej formy odbywania przez nich kary pozbawienia wolności (przestępcy mogli stanowić ok. 30% obsady osobowej[3]). Dowództwo UNTAC oficjalnie ujawniło te fakty dopiero w marcu 1993[4].

Działalność | edytuj kod

Szkolenie batalionu trwało tylko 30-45 dni. W maju 1992 został przetransportowany do Kambodży, gdzie BULGABATT w czerwcu objął sektor 9E (Sector 9 East), czyli prowincje Kâmpóng Spœ i Kândal w centralno-południowej części kraju, wokół stanowiącego strefę specjalną stołecznego okręgu Phnom Penh. Do ich zadań należały:

  • monitorowanie zawieszenia broni,
  • monitorowanie wyborów,
  • nadzorowanie demobilizacji i demilitaryzacji,
  • likwidacja magazynów broni,
  • likwidacja pól minowych,
  • przekazywanie pomocy humanitarnej.

Żołnierze stacjonowali w tragicznych warunkach: nie zostały dla nich przygotowane odpowiednie koszary, brakowało wody i elektryczności[5]. Ponadto początkowo nie był wypłacany żołd. Były te jedne z przyczyn przestępstw popełnianych przez Bułgarów: często angażowali się w pijatyki, bijatyki, uprawiali hazard, stosowali wymuszenia wobec lokalnej ludności i agresję seksualną w stosunku do kobiet[4]. O ile do podobnych sytuacji dochodziło też w innych kontyngentach, w batalionie bułgarskim występowały nagminnie. W opinii osób zaangażowanych w UNTAC Bułgarzy mieli najgorszą reputację, zwłaszcza, gdy 12 z nich wystosowało groźby wobec dowódcy sił UNTAC gen. Andersona w celu podwyżki płac. Problem stanowiła nawet bariera językowa: w batalionie służył tylko jeden żołnierz znający język angielski[6]. Jednocześnie pojawiały się głosy broniące Bułgarów, wskazujące źródło negatywnych opinii w wewnętrznych rozgrywkach personalnych prowadzonych w siłach pokojowych w Kambodży[7].

W podległym sektorze Bułgarzy popadli w konflikt z Czerwonymi Khmerami, lokalną policją, wojskiem i ludnością cywilną:

  • w nocy 2/3 kwietnia 1993 Czerwoni Khmerzy zaatakowali bazę w Pum Prek, zabili trzech i ranili sześciu bułgarskich żołnierzy[8]. ONZ zdecydowała o wycofaniu wojsk z bazy,
  • kilkukrotnie dochodziło do ataków ze strony sił rządowych: w jednym z nich sprowokowano grupę szybkiego reagowania BULGABATT-u do interwencji, w trakcie której ostrzelano wóz opancerzony BRDM-2, zabijając jednego bułgarskiego żołnierza[9].

Łącznie straty kontyngentu na terenie Kambodży wyniosły 10 osób zabitych (4 w wyniku ataków nieprzyjaciela) i 11 rannych[2].

Wobec zaistniałej sytuacji władze bułgarskie jeszcze w grudniu 1992 dyscyplinarnie wycofały 56 żołnierzy, w tym 8 oficerów[10]. W styczniu 1993 nastąpiła rotacja kontyngentu i II zmianę BULGABATT-u stanowili już żołnierze zawodowi[4].

Działalność kontyngentu nie była jedynie negatywna: oprócz realizacji mandatowych uczestniczyli w odbudowie kambodżańskich dróg i akcjach oddawania krwi. Pod koniec funkcjonowania UNTAC dowódca BULGABATT otrzymał podziękowania od dowództwa cywilnego i wojskowego (w tym gen. Andersona) oraz księcia Norodoma Sihanouka[2].

Powrót | edytuj kod

Mimo dużej aktywności komunistów wybory wygrali monarchiści, a sytuacja zaczęła się normalizować. W czerwcu i lipcu znaczna część ochotników i policjantów oenzetowskich wyjechała z Kambodży, a z nimi część kontyngentów narodowych. W sierpniu 1993 wycofany został batalion bułgarski, co wielu mieszkańców Kambodży przyjęło z ulgą[11] (reszta personelu pozostała do 27 listopada[12]).

Ze względu na negatywną reputację poczyniono szczególne przygotowania do eskorty wycofania bułgarskiego batalionu, którego żołnierze sprawiali problemy nawet przy odlocie: zdewastowali Boeinga 727 i molestowali żeński personel lotniska. W toku przeszukiwań dokonanych przez australijskich żandarmów kompanii policji wojskowej (MP Coy) zapobieżono przemytowi m.in. broni białej (ok. 300 sztuk), różnego rodzaju amunicji i ładunków wybuchowych, narkotyków i zagrożonych gatunków zwierząt[11].

Był to pierwszy i ostatni tak znaczący udział Bułgarii w misji pokojowej ONZ. W następnych latach angażowano głównie obserwatorów wojskowych i grupy oficerów w dowództwach misji[13].

Struktura organizacyjna | edytuj kod

Struktura organizacyjna batalionu piechoty[2]:

Przypisy | edytuj kod

  1. a b J. Baev: Bulgaria’s Experience in Peace Support Operations (ang.). Bundesministerium für Landesverteidigung. [dostęp 2020-03-18].
  2. a b c d 26 години от гибелта на трима бълграски миротворци в Камбоджа (bułg.). sbj.bg.eu. [dostęp 2020-03-18].
  3. Trevor Findlay: Cambodia: The Legacy and Lessons of UNTAC. Sztokholm: Stockholm International Peace Research Institute, 1995, s. 139. ISBN 0-19-829185X.
  4. a b c Sofia stuurde criminelen als blauwhelmen naar Cambodja (niderl.). NRC Handelsblad. [dostęp 2020-03-18].
  5. Stanimir Alexandrov: Bulgarian Honor in Cambodia (ang.). Washington Post. [dostęp 2020-03-18].
  6. Trevor Findlay: Cambodia: The Legacy and Lessons of UNTAC. s. 139-141.
  7. Curtis Smith: Stop bashing Bulgabatt (ang.). The Phnom Penh Post. [dostęp 2020-03-18].
  8. Trevor Findlay: Cambodia: The Legacy and Lessons of UNTAC. s. 48.
  9. Gina Lennox: Forged by War: Australians in Combat and Back Home. Melbourne: Melbourne Univ. Publishing, 2005, s. 61. ISBN 0-522-85171-1.
  10. Trevor Findlay: Cambodia: The Legacy and Lessons of UNTAC. s. 139.
  11. a b RACMP in Cambodia – The UNTAC Military Police Company (ang.). Australian Military Police History Web Site. [dostęp 2020-03-18].
  12. 23 years since first Bulgarian peacekeeping mission in Cambodia (ang.). Radio Bulgaria. [dostęp 2020-03-18].
  13. Nikolay Nichev, Elitza Petrova. Preparation for armed forces deployments: processes and methods of financing of the Republic of Bulgaria. „Przegląd Nauk o Obronności”. Nr 1/2, s. 97-98, 2016. Warszawa: Wojskowa Akademia Techniczna. ISSN 2450-6869

Zobacz też | edytuj kod

ru:Болгарский миротворческий контингент в Камбодже Kategoria:Wojsko bułgarskie Kategoria:Siły pokojowe Kategoria:Historia Kambodży Kategoria:Stosunki międzynarodowe Kambodży

Na podstawie artykułu: "Wikipedysta:Prymonek/brudnopis III" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy