Wikipedysta:PuchaczTrado/Kalendarium historii Tallinna


Wikipedysta:PuchaczTrado/Kalendarium historii Tallinna w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii < Wikipedysta:PuchaczTrado Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Daty z historii Tallinna

Spis treści

Okres duński (1219–1347) | edytuj kod

  • [1]
  • 1237 – akt legata papieskiego Wilhelma z Modemy. Pierwsza wzmianka o przytułku św. Jana – najstarszej placówce leczniczej w mieście[2]
  • 15 maja 1248 – Eryk IV Denar od pługa podpisuje lokacje miasta na prawie lubeckim[3]
  • 13 sierpnia 1265 – Małgorzata Sambiria zarządziła utworzenie komisji mającej ustalić granice Toompea i jego wspólnoty gruntowej[4]
  • 1334 – przy kościele św. Ducha powstaje szpital[2]

Okres niemiecki (1347–1561) | edytuj kod

  • 1396 – status cechu rzeźników[5]
  • 1402 – skra związku nieniemieckich kamieniarzy i rzeźbiarzy[6]
  • 1426 – spisanie najstarszego zachowanego inwentarzu majątkowego, dotyczącego Joh. Blomendela[7]
  • 1433 – na kościele św. Ducha zamontowano pierwszy w Estonii zegar, wykonany przez Mertena Leiferta z brązu[8]
  • 1438 – pierwszy status cechu piekarzy chleba[9]
  • 1474 – pierwsza wzmianka o Czerwonym Klasztorze – domu publicznym na ulicy Müürivahe[10]
  • 1490 – otwarto Nowy Szpital przy ulicy Zakonnej[2]
  • 12 lipca 1513 – uchwalono pierwszy statut cechu stolarzy[11]
  • 1521 – Czerwony Klasztor przekształcono w szpital św. Rocha[12]
  • 1522 – pierwsza wzmianka o Domie Ospy, późniejszego szpitala dla syfilityków, działającym przed Bramą Morską[12]
  • 1527 – uchwalono drugi statut cechu piekarzy chleba[9]
  • 17 października 1528 – statut cechu ślusarzy[13]
  • 1547 – zamknięto Nowy Szpital przy ulicy Zakonnej[2]
  • [1]

Okres szwedzko-niemiecki (1561–1710) | edytuj kod

  • [1]
  • 1620 – koniec działalności szpitala przy kościele św. Ducha[2]
  • 1631 – kupcy otrzymali wyłączność na noszenie drogich futer, tafty, aksamitu i złotych łańcuchów[14]
  • 1634 – otwarto dwie pierwsze drukarnie – miejską i gimnazjalną[15]
  • 1637 – w drukarni gimnazjalnej ukazuje się Hand und Hausbbuch für Pfarherren un Hausväter Ehstniaschen Fürstenthumbs (część druga) autorstwa Heinricha Stahla – śpiewnik estońsko i niemieckojęzyczny, pierwsza publikacja w Estonii zawierająca nuty[16]
  • 1664 – powstaje cech piekarzy bułek i ciast[9]
  • 1665 – introligatorzy dostają wyłączność handlu oprawionymi książkami[17]
  • 1665 – ukazuje się drukiem Ernewerte Land-Ordnung: Wie es mit Den Kleidungen, Hochzeiten, Kindtauffen, Begräbnüssen und andern im Lande eingerissenen Unordnungen, und deren Abschaffung hinführo sol gehalten werden – rozporządzenie narzucające mieszczanom poziom konsumpcji stosowny do ich stanu[14]
  • 1680 – Johann Valentin Meder wystawia napisaną przez siebie Argenie z charakterem – pierwsze w historii miasta przedstawienie operowe[18]
Zegar z kościoła św. Ducha w Tallinnie(est.) autorstwa Christiana Ackermanna zamontowany w 1684 roku.
  • 1684 – nad północnym portalem kościoła św. Ducha wmontowano zegar(est.) autorstwa Christiana Ackermanna[8]
  • 3 lipca 1690 – Karol XI zatwierdza status cechu balwierzy[19]
  • 1691 – wchodzi w życie rozporządzenie określające dozwolone stroje (ich krój, dodatki oraz cenę) dla mieszczan obojga płci i dla służby[20]
  • 1691 – powstają związki murarzy – niemieckich (w ramach Gildii Świętego Kanuta) i nieniemieckich[6]
  • 1702 – Alphonso Tellado Carvallido z Saragossy otwiera w mieście pierwszą (prawdopodobnie) kawiarnię[21]
  • 1705 – Szpital Katedralny zostaje przekształcony w Szpital Garnizonowy[22]
  • 1 lipca 1707 – powstaje związek robotników (niem. Arbeitskerl)[23]
  • listopad 1708 – populacja miasta liczyła 9801 ludzi, w tym 4679 poza murami miejskimi[24]
  • 1710 – epidemia dżumy zabija w mieście kilkanaście tysięcy ludzi. Wewnątrz murów zginąć miało 5687 cywili, poza nimi 4256 cywili, a dodatkowo około 3500 żołnierzy szwedzkich[25]

Okres rosyjski-niemiecki (1710–1889) | edytuj kod

  • 29 września 1710 – Tallinn kapituluje przed wojskami rosyjskimi[26]
  • 1711 – taksacja przeprowadzona na przedmieściach wykazuje 275 ocalałych po wojnie domów[26]
  • 1714 – w mieście rozpoczyna się budowa portu wojskowego i doków Admiralicji[27]
  • 1715 – powstaje Szpital Marynarki Wojennej[22]
  • [1]
  • 31 stycznia 1718 – ratusz zakazuje Rosjanom handlu alkoholem oraz posiadania i prowadzenia karczm w mieście i na przedmieściach[28]
  • 26 sierpnia 1718 – spis mieszkańców Dolnego Miasta wykazuje 3118 osób[25]
  • 1721 – powstaje pierwsza stała księgarnia w mieście[29]
  • 1729 – komendant miasta Delden zakazuje stawiania nowych budynków w odległości 320 metrów od twierdzy[30]
  • 1730 – powstaje Szpital Wojsk Lądowych[31]
  • 1731 – miasto zostaje tymczasowo zwolnione z prac na rzecz twierdzy[30]
  • 1733 – zakaz remontu budynków znajdujących się w odległości 277,4 metra od twierdzy[30]
  • 1739 – ratusz zakazuje wypuszczania świń na ulice miasta[32]
  • 1742 – Senat Rządzący zwraca miastu wyspę Karli[33]
  • 1744–1745 – epidemia ospy[34]
  • 1745 – nakaz wyburzenia budynków znajdujących się w odległości 277,4 metra od twierdzy, za sprawą interwencji ratusza i gildii nie został zrealizowany[30]
  • 1747 – ponownie wydano Ernewerte Land-Ordnung... z 1665 roku[35]
  • 1754 – spis mieszkańców Dolnego Miasta, majątku Haabersti i rybackiej osady Kopli wykazuje 6521 osób[36]
  • kwiecień 1763 – spis ludności Dolnego Miasta i przedmieść wykazuje 5638 mieszkańców[37]
  • 23 czerwca 1756 – August Schulinius przeprowadza w mieście pierwszą wariolizację[38]
  • 1757 – obowiązek prac na rzecz twierdzy zostaje zastąpiony roczną opłatą o wymiarze 1316 rubli[30]
  • 1765 – regulacja wywozu śmieci z miasta[32]
  • 1767 – wyburzenie wchodzącej w skład fortyfikacji armatniej wieży Luhrenburga[30]
  • lipiec 1772 – spis ludności wykazał w mieście (wraz z Toompea, ale bez części liczonych wcześniej przedmieść) 6954 mieszańców[39]
  • czerwiec 1773 – spis przeprowadzony w Dolnym Mieście wykazał 5453 mieszkańców[39]
  • 1774 – otwarto kawiarnię „Stadt Hamburg” zlokalizowaną na ulicy Kuninga[21]
  • 1779 – spis ludności w Dolnym Mieście wykazał 6687 mieszkańców[39]
  • 1781 – w mieście wychodzi pierwsza książka kucharska w języku estońskim Köki ja Kokka Ramat, mis Rootsi kelest Esti-ma Kele ülespandud on (pol. Książka kucharska i dla kucharzy, przełożona z języka szwedzkiego), poradnik autorstwa Christiny Warg przełożony przez Johanna Lithandera(est.)[40]
  • [1]
  • 1785 – zmiana porządku administracyjnego Rewla na skutek ustawy miejskiej Katarzyny II, zakaz osiedlania się w mieście chłopów[41]
  • ok. 1785 – likwidacja chlewni z okolic ratusza[32]
  • [1]
  • [1]
  • 1796 – Paweł I wycofuje ustawy miejskiej Katarzyny II[41]
  • 1800 – pierwsze szczepienia przeciw ospie przeprowadzają Karl Johann Nyberg i Gottlob Andreas Friedrich Schütz[38]
  • 19 stycznia 1858 – anulowany zostaje statut twierdzy Imperium Rosyjskiego[1]

Okres rosyjski (1889–1917) | edytuj kod

Okres estoński (1917–1940) | edytuj kod

Okres radziecki (1940–1991) | edytuj kod

Współcześnie (po 1991) = | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g h Pullat 2018 ↓.
  2. a b c d e Pullat 2018 ↓, s. 84.
  3. Pullat 2018 ↓, s. 108.
  4. Pullat 2018 ↓, s. 111.
  5. Pullat 2018 ↓, s. 166.
  6. a b Pullat 2018 ↓, s. 140.
  7. Pullat 2018 ↓, s. 19.
  8. a b Pullat 2018 ↓, s. 262.
  9. a b c Pullat 2018 ↓, s. 162.
  10. Pullat 2018 ↓, s. 84–85.
  11. Pullat 2018 ↓, s. 236.
  12. a b Pullat 2018 ↓, s. 85.
  13. Pullat 2018 ↓, s. 346.
  14. a b Pullat 2018 ↓, s. 365.
  15. Pullat 2018 ↓, s. 306.
  16. Pullat 2018 ↓, s. 296.
  17. Pullat 2018 ↓, s. 329.
  18. Pullat 2018 ↓, s. 293–294.
  19. Pullat 2018 ↓, s. 101.
  20. Pullat 2018 ↓, s. 366–367.
  21. a b Pullat 2018 ↓, s. 187.
  22. a b Pullat 2018 ↓, s. 86.
  23. Pullat 2018 ↓, s. 139.
  24. Pullat 2018 ↓, s. 64–65.
  25. a b Pullat 2018 ↓, s. 65.
  26. a b Pullat 2018 ↓, s. 76.
  27. Pullat 2018 ↓, s. 118.
  28. Pullat 2018 ↓, s. 181–182.
  29. Pullat 2018 ↓, s. 307.
  30. a b c d e f Pullat 2018 ↓, s. 121.
  31. Pullat 2018 ↓, s. 87.
  32. a b c Pullat 2018 ↓, s. 78.
  33. Pullat 2018 ↓, s. 110.
  34. Pullat 2018 ↓, s. 94.
  35. Pullat 2018 ↓, s. 366.
  36. Pullat 2018 ↓, s. 67.
  37. Pullat 2018 ↓, s. 71.
  38. a b Pullat 2018 ↓, s. 95.
  39. a b c Pullat 2018 ↓, s. 72.
  40. Pullat 2018 ↓, s. 36.
  41. a b Pullat 2018 ↓, s. 58.

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Wikipedysta:PuchaczTrado/Kalendarium historii Tallinna" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy