Wikipedysta:Wojciech Pędzich/Petrichor


Wikipedysta:Wojciech Pędzich/Petrichor w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii < Wikipedysta:Wojciech Pędzich Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Mieszanka gleby ii wody w momencie upadki kropli deszczu

Petrichor jest specyficznym „ziemistym” zapachem wytwarzanym w momencie spadania deszczu na suchą glebę. Słowo pochodzi z greckiego petra (πέτρα), oznaczającego skałę lub kamień i ichor (ἰχώρ), płynu krążącego w żyłach greckich bogów.

Spis treści

Powstanie terminu | edytuj kod

Termin po raz pierwszy użyła para australijskich badaczy z ośrodka Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation (CSIRO), Isabel Joy Bear i Richard Grenfell Thomas, pisząc dla czasopisma naukowego Nature:[1]

W artykule, autorzy opisują zapach, wywodzący się od olejków niektórych roślin podczas suchej pogody, absorbowany w glebach, w składzie których występuje glina i skały Podczas deszczu, olejki uwalniane są do powietrza z innym związkiem, geosminą, produktem ubocznym metabolizmy promieniowców; razem te dwa związki powodują powstanie charakterystycznego zapachu. Jeśli doszczowi towarzyszyła burza, wyczuwalny jest również zapach ozonuBłąd w przypisach: Brak znacznika zamykającego </ref> po otwartym znaczniku <ref>.

Na długo przed nazwaniem petrchoru, był on zauważony i omawiany przez naukowców. W maju 1891, w czasopiśmie Scientific American ukazała się krótka notatka TL Phipsona[2], w któej autor

in which he refers to the subject. He writes, "This subject, with which I was occupied more than twenty-five years ago, appears from a paragraph in a late number of the Chemical News to have recently attracted the attention of Professor Berthelot and M. Andre." No doubt, Phipson was referring to a short paper read by Berthelot and André at the meeting of the French Académie des Sciences on 23 April 1891, and printed in Volume 112 (1891) of Comptes Rendus, entitled "Sur l'Odeur propre de la Terre".[3] 

Phipson continues, "I find, on referring to my old notes, which are dated 1865, that it is doubtful whether I ever published the results of these observations; and as the distinguished chemists I have just named have not quite solved the problem, I hasten to give the results I obtained so long ago." He then goes on to explain his theory, that the odour "... was due to the presence of organic substances closely related to the essential oils of plants ..." and that these substances consist of "... the fragrance emitted by thousands of flowers ..." absorbed into the pores of the soil, and only released when displaced by rain. After attempts to isolate it, he found that it "... appeared to be very similar to, if not identical with, bromo-cedren, derived from essence of cedar."

Mechanism | edytuj kod

In 2015, scientists from the Massachusetts Institute of Technology (MIT) used high-speed cameras to record how the scent moves into the air.[4] The tests involved approximately 600 experiments on 28 different surfaces, including engineered materials and soil samples.[4] When a raindrop lands on a porous surface, air from the pores forms small bubbles, which float to the surface and release aerosols.[4] Such aerosols carry the scent, as well as bacteria and viruses from the soil.[4] Raindrops that move at a slower rate tend to produce more aerosols; this serves as an explanation for why the petrichor is more common after light rains.[4]

The human nose is extremely sensitive to geosmin and is able to detect it at concentrations as low as 5 parts per trillion.[5] Some scientists believe that humans appreciate the rain scent because ancestors may have relied on rainy weather for survival.[6]

See also | edytuj kod

  • Geosmin, the substance responsible for the odour of earth.
  • Dimethyl sulfide, one of the molecules responsible for the odour of the sea.

Footnotes | edytuj kod

  1. Isabel Joy Bear, Richard G. Thomas. Nature of argillaceous odour. „Nature”. 201 (4923), s. 993-995, marzec 1964. DOI: 10.1038/201993a0 (ang.). 

    Różnorodność materiałów bazowych wskazuje na nadanie temu unikalnemu zapachowi nazwy petrichor, gdyż stanowi on swoisty ichor wydobywany ze skał czy kamieni (...) nie oznacza to jednak, by petrichor był konkretną substancją chemiczną, a raczej, że należy się od niego odnosić jako do zapachu, zmiennego w łatwo rozpoznawalnym spektrum.

  2. https://www.jstor.org/stable/26100386 Scientific American Vol. 64, Nr. 20 (16 maja 1891), str. 308 ]
  3. Comptes rendus hebdomadaires des séances de l'Académie des sciences, 1891/01 (Tome 112), pages 598-599, https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k3068q/f598.image
  4. a b c d e JenniferJ. Chu JenniferJ., Rainfall can release aerosols, study finds, 2015 .data dostępu?
  5. E.H.E.H. Polak E.H.E.H., J.J. Provasi J.J., Odor sensitivity to geosmin enantiomers, „Chemical Senses”, 17, 1992, s. 23, DOI10.1093/chemse/17.1.23 .
  6. ElizabethE. Palermo ElizabethE., Why Does Rain Smell Good?, 2013 .data dostępu?

References | edytuj kod

  • Bear, I.J. & Thomas, R.G., "Genesis of Petrichor", Geochimica et Cosmochimica Acta, Vol.30, No.9, (September 1966), pp.869-879.

External links | edytuj kod

Szablon:Wiktionary

Na podstawie artykułu: "Wikipedysta:Wojciech Pędzich/Petrichor" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy