Wiktor Kaliciński


Wiktor Kaliciński w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Wiktor Franciszek Kaliciński (ur. 10 sierpnia 1894 lub 18 sierpnia 1896[a], zm. wiosną 1940 w Katyniu) – polski lekarz patolog, anatomopatolog, doktor nauk medycznych, specjalista balsamowania zwłok, szambelan papieski, major lekarz Wojska Polskiego, legionista, ofiara zbrodni katyńskiej.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Lekarze Józef Laskowski i Wiktor Kaliciński przy pracowni Anatomopatologicznej Centrum Wyszkolenia Sanitarnego (1935)

Urodził się jako syn Tadeusza i Marii, z domu Buratowska. Absolwent c. k. gimnazjum w Nowym Targu[1], gdzie 15 marca 1915 złożył przedwczesny (wojenny) egzamin dojrzałości[2] (Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku podało, że Wiktor Kaliciński zdał maturę w 1915 w Gimnazjum Filologicznym w Tarnowie). Podczas nauki szkolnej należał do Drużyn Podhalańskich i Związku Strzeleckiego. W trakcie I wojny światowej wstąpił do Legionów Polskich i służył w szeregach I Brygady Legionów Polskich w VI batalionie. Został ranny w bitwie pod Krzywopłotami. W szeregach Legionów był do 3 lutego 1916. Później działał w Polskiej Organizacji Wojskowej.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w listopadzie wstąpił do Wojska Polskiego. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. W czerwcu 1919 został ranny. W listopadzie 1919 awansowany do stopnia podporucznika, skierowany do Dywizji Strzelców Podhalańskich, od czerwca 1920 służył w pociągu sanitarnym. W 1921 odkomenderowany ze służby celem ukończenia studiów medycznych, które prowadził z przerwami od 1915. Dyplom doktora wszechnauk lekarskich uzyskał w 1925[3] na Uniwersytecie Warszawskim ze specjalizacją anatomii patologicznej. Został pracownikiem Centrum Wyszkolenia Sanitarnego w Warszawie, w którym pracował kolejno na stanowisku wykładowcy, jako asystent, starszy asystent, kierownik pracowni, po czym został kierownikiem Pracowni Anatomopatologicznej. Generał dr Jan Kołłątaj-Srzednicki, komendant CWS, nazwał go „wybitnym anatomopatologiem”. Był kierownikiem Zakładu Patologii w Szpitalu Ujazdowskim w Warszawie. Współpracował z Instytutem Radowym w Warszawie. Prowadził badania w dziedzinie patologii, a także w zakresie komórek nowotworowych. W latach 30. XX w. kierował Przychodnią Przeciwgruźliczą w Warszawie i pracował w niej na stanowisku rentgenologa. Był działaczem i skarbnikiem w Polskim Towarzystwie Radiologicznym, członkiem Komitetu Walki z Rakiem, Towarzystwa Przeciwgruźliczego. Był sekretarzem redakcji czasopisma „Nowotwory”.

Został awansowany do stopnia kapitana w Korpusie Oficerów Sanitarnych Lekarzy ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1927[3] (w 1928 był zweryfikowany z lokatą 25). W 1934 awansowany do stopnia majora. Był przydzielony do kadry oficerskiej służby zdrowia, krótkotrwale skierowany do Szpitala Rejonowego w Katowicach, później do Oficerskiej Szkoły Sanitarnej, od 1934 do Szkoły Podchorążych Sanitarnych.

Do połowy 1935 dr Kaliciński wykonał dwanaście zabiegów balsamowania zwłok, w tym ciał ministra Huberta Lindego (1926), ministra Bronisława Pierackiego (1934) oraz Jakuba Ksawerego Potockiego (1934). Po śmierci Marszałka Józefa Piłsudskiego 12 maja 1935 roku (którego Wiktor Kaliciński znał i był z nim związany[4]) podjął się balsamowania ciała po raz trzynasty. W nocy z 12 na 13 maja 1935 roku mjr dr Wiktor Kaliciński i dr Józef Laskowski działając pod presją czasu wyjęli mózg i zabezpieczyli go do dalszych badań[5] (aby mózg nadawał się do badań, nie mogło minąć więcej niż 24 godziny od śmierci[6]); w 1938 została wydana monografia pt. Mózg Józefa Piłsudskiego opracowana pod redakcją prof. Maksymiliana Rosego. Lekarze wyjęli jego serce (które zostało pochowane obok szczątków jego matki na cmentarzu na Rossie w Wilnie) oraz wykonali sekcję zwłok Marszałka i pracowali nad jego konserwacją i balsamowaniem (mumifikacją). W późniejszym czasie Wiktor Kaliciński dokonywał poprawek w tym zakresie, a 21 października 1935 w krypcie św. Leonarda na Wawelu uczestniczył także w przeniesieniu zwłok Naczelnika do innej trumny.

Ponadto był członkiem Związku Legionistów i Związku Podhalan. Działał w Komitecie Budowy Pomnika dla Uczczenia Pamięci Członków Służby Zdrowia Poległych za Ojczyznę za czas od 1927 do 1930[7]. Otrzymał tytuł szambelana papieskiego.

Po wybuchu II wojny światowej 1939 wraz z kadrą Centrum Wyszkolenia Sanitarnego ewakuował się na tereny wschodnie, a po agresji ZSRR na Polskę został aresztowany przez Sowietów. Był przetrzymywany w obozie w Kozielsku. Osadzony tam inny dr Jan Zienkiewicz zapisał w swoim dzienniku (odnalezionym w czasie ekshumacji z 1943), iż dr Wiktor Kaliciński wygłaszał dla współosadzonych odczyty o balsamowaniu zwłok Marszałka Piłsudskiego w 1935 i innych kwestiach związanych z jego osobą[8]. Wiosną 1940 został przetransportowany do Katynia i rozstrzelany przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji biura politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Został pochowany na terenie obecnego Polskiego Cmentarza Wojennego w Katyniu, gdzie w 1943 jego ciało zidentyfikowano podczas ekshumacji prowadzonych przez Niemców pod numerem 1716. Zwłoki rozpoznał dr Marian Wodziński[4], powołany przez Polski Czerwony Krzyż jako biegły sądowy w skład komisji dla zbadania miejsca zbrodni, który był krewnym szwagierki Mariana Wodzińskiego Krystyny z Drezińskich. Przy zwłokach Wiktora Kalicińskiego zostały odnalezione m.in. pismo ze Szpitala Wojskowego nr 504, wizytówka, karta szczepień, blok notesowy, kalendarzyk kieszonkowy, kartka z nazwiskiem doktora oraz wizytówka z treścią: „W razie śmierci zawiadomić żonę moją Kalicińską, Warszawa, Matejki 6 m. 1, 7 września 1939”[9][10].

Był żonaty z Anną, z domu Drezińską, z którą miał córkę Małgorzatę (po mężu Buraczewska[11][12]) i syna Kajetana.

Upamiętnienie | edytuj kod

5 października 2007 roku Minister Obrony Narodowej Aleksander Szczygło awansował go pośmiertnie do stopnia podpułkownika[13]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 roku w Warszawie w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”[14].

12 listopada 2012 jego nazwisko zostało umieszczone na jednej z tablic poświęconej profesorom i uczniom nowotarskiego gimnazjum poległym i pomordowanym w czasie wojen.[potrzebny przypis]

Ordery i odznaczenia | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Uwagi | edytuj kod

  1. Zarówno Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie. jak i Lista oficerów Wojska Polskiego z lat 1914–1939. podały datę urodzenia 10 sierpnia 1894. Natomiast Lista starszeństwa oficerów zawodowych korpusu sanitarnego., Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego: Katyń., Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. i Katedra polowa Wojska Polskiego. wskazały datę urodzenia 18 sierpnia 1896.

Przypisy | edytuj kod

  1. Bohaterowie dwóch wojen, ludzie z katyńskiej listy. podhaleregion.pl, 9 kwietnia 2014. [dostęp 2014-07-12].
  2. Absolwenci C.K. Gimnazjum 1914–1915. goszczynski.nowytarg.pl. [dostęp 2014-07-12].
  3. a b Lista starszeństwa oficerów zawodowych korpusu sanitarnego. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych. Departament Zdrowia, 1931, s. 24.
  4. a b Posiadł tajemnicę Katynia. dziennikzwiazkowy.com, 14 października 2011. [dostęp 2014-07-12].
  5. Wacław Jędrzejewicz: Kronika życia Józefa Piłsudskiego, 1867–1935. T. t. 2. Polska Fundacja Kulturalna, 1977, s. 520.
  6. Gdzie jesteś, Marszałku?. historia.focus.pl. [dostęp 2014-07-12].
  7. Sprawozdanie z działalności Komitetu Budowy Pomnika dla Uczczenia Pamięci Członków Służby Zdrowia Poległych za Ojczyznę za czas od 1927 do 1930. google.pl. [dostęp 2014-07-12].
  8. Janusz Zawodny: Pamiętniki znalezione w Katyniu. Paryż: Editions Spotkania, 1989, s. 194, 195. ISBN 2-86914-044-4.
  9. Andrzej Leszek Szcześniak: Katyń. Lista ofiar i zaginionych jeńców obozów Kozielsk, Ostaszków, Starobielsk. Warszawa: Alfa, 1989, s. 74. ISBN 83-7001-294-9.
  10. Katyń według źródeł niemieckich – 1943 r.. stankiewicze.com. [dostęp 2014-07-12].
  11. Uroczystość sadzenia „Dębu Pamięci”. wim.mil.pl. [dostęp 2014-07-12].
  12. Wiesława Granowska: 90. rocznica odzyskania niepodległości. tlw.waw.pl. [dostęp 2016-04-10].
  13. Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 roku w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
  14. Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. policja.pl. [dostęp 2014-07-12].
  15. M.P. z 1931 r. nr 178, poz. 260 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
  16. Zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej. Nadanie Krzyża i Medalu Niepodległości. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”, s. 366, Nr 8 z 11 listopada 1931. 
  17. M.P. z 1937 r. nr 64, poz. 96 „za zasługi w służbie wojskowej”.
  18. Zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 1, s. 3, 19 marca 1937. 
  19. Zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”, s. 39, Nr 2 z 11 listopada 1937. 

Bibliografia | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Wiktor Kaliciński" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy