Willa Pniewskiego


Na mapach: 52°13′44″N 21°01′40″E/52,228889 21,027778

Willa Pniewskiego w Warszawie w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Willa Pniewskiego) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Willa Pniewskiego, Muzeum Ziemi PAN Napis na fasadzie Utrwalona krew powstańca z 1944

Willa Pniewskiego – budynek będący obecnie częścią Muzeum Ziemi Polskiej Akademii Nauk, zlokalizowany w Warszawie przy al. Na Skarpie 27 w dzielnicy Śródmieście.

Wpisany do rejestru zabytków jako: willa ("Loża Masońska"), al. Na Skarpie 27, 1781, 1934-35, nr rej.: 338 z 1.07.1965.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Budynek położony jest na skarpie wiślanej, na terenie Parku im. marsz. Rydza-Śmigłego, powstałego w miejscu XVIII-wiecznego parku Poniatowskiego, został zbudowany w latach 30. XX wieku według projektu i dla Bohdana Pniewskiego w miejscu i z wykorzystaniem wcześniejszego budynku loży masońskiej.

W 1944 w czasie powstania warszawskiego prowadzone były zacięte walki w rejonie Sejmu i Powiśla, a willa Pniewskiego przechodziła z rąk do rąk. W połowie września rannych zostało tu kilku powstańców, m.in. 12 września nieznany z imienia i nazwiska powstaniec z obsługi Piata, który z willi ostrzeliwał czołgi niemieckie atakujące od strony Sejmu.

W okresie II wojny światowej rodzina Pniewskiego została z willi wysiedlona. Architekt wrócił tam dopiero po 1945 roku i był jej właścicielem aż do swojej śmierci w 1965. W 1966 kupiona przez PAN od spadkobierców architekta na siedzibę muzeum, którą pozostaje do dziś.

Po wykupie willi, na podłodze i parapecie, na klatce schodowej wyłożonej marmurem, znaleziono zakrzepnięte ślady krwi wsiąkniętej w kamień posadzki. Wcześniejsze podejrzenia, że jest to krew powstańca warszawskiego, potwierdzono w 1978 roku dzięki badaniom ekspertów Instytutu Kryminalistyki i Kryminologii Akademii Spraw Wewnętrznych.

21 kwietnia 1980 na klatce schodowej z inicjatywy Polskiej Akademii Nauk umieszczono tablicą z napisem: Utrwalone w marmurze ślady krwi przelanej przez nieznanego Powstańca Warszawy w 1944 roku[1]. W 2004, roku z okazji 60. rocznicy powstania warszawskiego, ślady te zostały dla ochrony przykryte szklaną taflą.

Napis | edytuj kod

Znajdujący się na frontowej fasadzie budynku napis:
SCANDIVS
DD AR
FX
TAMRC+
oznaczać ma: Pnący się przebudował świątynię masonów i zamieszkał w niej.

Przypisy | edytuj kod

  1. Kronika wydarzeń w Warszawie 1 IV–30 IV 1980. „Kronika Warszawy”. 4 (44), s. 117, 1980. 

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Willa Pniewskiego" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy