William Henry Harrison


William Henry Harrison w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

William Henry Harrison (ur. 9 lutego 1773 w hrabstwie Charles City, zm. 4 kwietnia 1841 w Waszyngtonie) – dziewiąty prezydent USA.

Spis treści

Młodość i edukacja | edytuj kod

William Henry Harrison urodził się w 9 lutego 1773 w hrabstwie Charles City, jako najmłodsze z siedmiorga dzieci, zamożnego plantatora Benjamina Harrisona i jego żony Elizabeth[1]. Po śmierci ojca w 1791, William trafił pod opiekę kupca Roberta Morrisa[1].

Ponieważ pochodził z bogatej rodziny, do 1787 roku naukę pobierał w domu[1]. Następnie wstąpił do Sidney College, a w 1791 rozpoczął studia medyczne na University of Pennsylvania[1]. Po niespełna 4 miesiącach porzucił naukę i zaciągnął się do wojska[1].

Kariera wojskowa | edytuj kod

Już po niecałym roku służby uzyskał awans na podporucznika i uczestniczył głównie w potyczkach z Indianami m.in. w bitwie pod Miami Rapids 20 sierpnia 1794 roku[1]. 15 maja 1797 uzyskał stopień kapitana i komendanta Fort Washington, jednak 1 czerwca 1798 odszedł ze służby[2].

W tym samym roku został powołany na sekretarza Terytoriów Północno-Zachodnich, przez prezydenta Johna Adamsa[2]. Po roku sprawowania urzędu ustąpił, ponieważ został przedstawicielem Terytoriów w Izbie Reprezentantów[2]. Doprowadził wówczas do uchwalenia ustawy o podziale Terytoriów Północno-Zachodnich na Ohio i Terytorium Indiańskie[2]. W 1801 roku Harrison został powołany na stanowisko gubernatora Indiany i naczelnika ds. indiańskich[2]. Zajmował się głównie negocjacjami lub walką z Indianami, których wypierał coraz bardziej za zachód, realizując politykę ekspansjonizmu[2].

W 1805 roku, Szaunisi, pod wodzą braci Tecumseha i Tenskwatawy zorganizowali swoje plemiona, by powstrzymać Amerykanów[3]. Z tego powodu, Harrison nie mógł zawrzeć żadnego układu handlowego z Indianami w latach 1806–1809 i uciekał się do bardziej drastycznych metod[3]. 30 września 1809 roku podpisano pokojowy traktat z Fort Wayne, którego jednak Tecumseh nie uznał[3]. Po nieudanych rokowaniach, 22 sierpnia 1811 prezydent Madison wydał zezwolenie Harrisonowi na użycie siły[3]. Podczas gdy gubernator usiłował jeszcze bezskutecznych negocjacji, 7 listopada oddziały indiańskie zaatakowały obóz amerykański nad rzeką Tippecanoe[4]. Dzień później wojska Harrisona odniosły zwycięstwo, jednak Indianie postanowili zawrzeć sojusz z Anglią[4]. Harrison został awansowany na generała brygady i dowódcę wojsk całego Terytorium Północno-Zachodniego[4]. Podczas wojny amerykańsko-brytyjskiej Harrison zajął Detroit 29 września 1813, a następnie pokonał Anglików pod Thames 5 października (w bitwie tej zginął m.in. przywódca Indian – Tecumseh)[4]. 31 maja 1814 Harrison podał się do dymisji[4].

Kariera polityczna | edytuj kod

Po dwóch latach spędzonych na swojej farmie, Harrison został wybrany członkiem Izby Reprezentantów (1816-1818)[5]. Kiedy prezydentem został James Monroe Harrison zabiegał o stanowisko sekretarza wojny, a następnie – ministra pełnomocnego w Rosji[5]. W obu wypadkach nie uzyskał nominacji[5]. Od 1819 do 1821 roku pełnił funkcję senatora Senatu Ohio[5]. Wybory w 1821 roku przegrał podobnie jak wybory do Izby Reprezentantów w 1822[5]. Dwa lata później uzyskał mandat do Senatu USA i zasiadał w nim do 1828[5]. Mając ambicje na wyższe stanowiska, liczył na nominację na placówkę dyplomatyczną w Meksyku, jednak został mianowany posłem w Kolumbii, którym był w latach 1828–1829[5].

Kiedy w wyborach prezydenckich w 1828 zdecydowane zwycięstwo odniósł kandydat Partii Demokratycznej Andrew Jackson, Harrison wraz z Henrym Clayem i Danielem Websterem zaczęli organizować partię przeciwników polityki Jacksona i Van Burena, która została nazwana Partią Wigów[5]. Harrison został kandydatem wigów na prezydenta w 1836 r., jednak przegrał wyraźnie z van Burenem[6]. Od 4 do 7 grudnia 1839 trwała konwencja wyborcza wigów, która wyłoniła swoich kandydatów w zbliżających się wyborach[7] William Henry Harrison został kandydatem na prezydenta, natomiast John Tyler – na wiceprezydenta[7]. W czasie kampanii wyborczej zwolennicy Harrisona, oskarżali Van Burena o rozrzutność i nadmierny luksus, natomiast jego przeciwnicy przedstawiali Harrisona jako agresora i „bohatera 40 klęsk”[7].

Prezydentura i śmierć | edytuj kod

W głosowaniu powszechnym Harrison uzyskał 52% głosów[6], a w głosowaniu Kolegium Elektorskiego – 234 głosy (niemal 80%), wobec 60 głosów dla urzędującego prezydenta Van Burena (nieco ponad 20%)[8]. Wiceprezydentem został John Tyler, natomiast Daniel Webster – sekretarzem stanu[8]. W swoim przemówieniu inauguracyjnym Harrison zapowiedział kontynuację dotychczasowej polityki wobec Indian i przywrócenie przyjaznych stosunków z innymi państwami[8]. Dwugodzinne przemówienie wygłaszał w deszczowy dzień bez kapelusza oraz płaszcza, by udowodnić, że jest pełen energii[6].

Trzy tygodnie po zaprzysiężeniu prezydent zachorował na zapalenie płuc[6]. Po początkowej poprawie, 3 kwietnia nastąpił nawrót zapalenia płuc[8]. Harrison zmarł dzień później w Waszyngtonie i został pochowany w North Bend[9].

Życie prywatne | edytuj kod

William Henry Harrison poznał swoją przyszłą żonę, Annę Tuthil Symmes, w 1795 roku w Ohio[1]. Ślub pary odbył się 25 listopada 1795 i doczekali się oni dziesięciorga dzieci[2].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 198.
  2. a b c d e f g L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 199.
  3. a b c d L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 200.
  4. a b c d e L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 201.
  5. a b c d e f g h L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 202.
  6. a b c d Dziwni prezydenci USA. Trzy razy na sto lat wygrywają antysystemowcy [dostęp 2016-08-20] .
  7. a b c L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 203.
  8. a b c d L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 204.
  9. L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 205.

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "William Henry Harrison" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy