William James Sidis


William James Sidis w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

William James Sidis (ur. 1 kwietnia 1898 w Nowym Jorku, zm. 17 lipca 1944 w Bostonie) – amerykański matematyk, kosmolog, socjolog, antropolog, językoznawca i jurysta, cudowne dziecko, uznawany za jednego z najinteligentniejszych ludzi w historii.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

William James Sidis był synem Borisa Sidisa oraz Sary Mandelstaum, żydowskich imigrantów z Ukrainy[1][2]. Boris Sidis studiował i wykładał psychologię na Uniwersytecie Harvarda[3]; głosił umiłowanie wiedzy i uznawał potrzebę edukowania dzieci od małego[4]. William James Sidis był cudownym dzieckiem. W wieku dwunastu lat miał znać osiem języków (łacinę, grekę, francuski, rosyjski, niemiecki, hebrajski, turecki oraz ormiański)[4]. Opracował również swój własny język, nazwany vendergood. W wieku 9 lat zdał egzaminy do Harvard College, jednak nie pozwolono mu rozpocząć studiów do wieku 11 lat. Był najmłodszą osobą przyjętą na tę uczelnię, a później stał się jego najmłodszym profesorem. W krótkim czasie opanował wyższą matematykę do tego stopnia, że w 1910 roku poprowadził wykład w klubie matematycznym uniwersytetu Harvarda na temat czterowymiarowych figur geometrycznych[5]. Studia ukończył z wyróżnieniem 18 czerwca 1914 roku, w wieku 16 lat[6].

W wyniku rozgłosu medialnego w okresie dojrzewania nastąpiła u niego zmiana w psychice. Krótko po ukończeniu studiów przeprowadził się, zmienił tryb życia oraz zacząć studiować zwyczaje Indian[7]. Po pewnym czasie Sidisa odnaleźli dziennikarze New Yorkera. Gazeta opublikowała artykuł na temat obecnego życia, który mógł przyczynić się do przedwczesnej śmierci Sidisa[7].

W 1915 roku podjął pracę na Rice University, w Houston, w stanie Teksas, gdzie prowadził zajęcia z matematyki[3].

W 1918 roku wziął udział w socjalistycznej paradzie pierwszomajowej, podczas której doszło do zamieszek[3]. W czasie procesu Sidis zadeklarował się jako socjalista[8], ateista oraz przeciwnik przymusowego poboru do wojska. Później Sidis rozwinął swoją własną koncepcję quasi-libertariańskiego społeczeństwa[9].

Zmarł w Bostonie w 1944 roku w wyniku wylewu krwi do mózgu[10].

Publikacje i obszary zainteresowań | edytuj kod

William Sidis w pracy The Tribes and the States przedstawił swoją wersję historii pierwotnych mieszkańców Ameryki Północnej. W pracy tej zasugerował, że Indianie zamieszkiwali kiedyś jednocześnie Amerykę i Europę[11].

W 1930 roku otrzymał patent na kalendarz perpetualny, wyliczający lata przestępne[12].

Życie prywatne | edytuj kod

William Sidis nie interesował się kobietami i nie zamierzał się żenić. Niemniej, w późniejszych latach życia zakochał się w kobiecie o nazwisku Martha Foley[13].

Przypisy | edytuj kod

  1. MattM. Blitz MattM., A Genius Among Us: The Sad Story of William J. Sidis, TodayIFoundOut.com, 6 grudnia 2013 [dostęp 2019-10-27]  (ang.).
  2. Michael Fitzgerald, Ioan James: The Mind of the Mathematician. JHU Press, 2007, s. 35.
  3. a b c John H. Lienhard: No. 969: William James Sidis (ang.). uh.edu. [dostęp 2017-12-02].
  4. a b Sidis Biography (ang.). sidis.net. [dostęp 2017-12-02].
  5. Wonderful Boys of History Compared With Sidis; All Except Macaulay Showed Special Ability in Mathematics -- Instances of Boys Having "Universal Genies" (ang.). nytimes.com, 1910-01-16. [dostęp 2017-12-02].
  6. Świadectwo ukończenia studiów Sidisa (ang.). [dostęp 2017-12-02].
  7. a b Joanna Sieńczyło-Chlabicz: Naruszenie prywatności osób publicznych przez prasę. Wolters Kluwer, 2006, s. 278.
  8. Sidis gets year and half in jail (ang.). sidis.net, 1919-05-14. [dostęp 2017-12-02].
  9. The Concept of "Rights" (ang.). sidis.net, 1940. [dostęp 2012-03-12].
  10. Viktoria Lyons, Dr. Michael Fitzgerald: Asperger Syndrome: A Gift Or a Curse?. Nova Publishers, 2005, s. 163.
  11. The Tribes and the States (ang.). sidis.net. [dostęp 2017-12-02].
  12. US1784117 A (ang.). [dostęp 2017-12-02].
  13. Robert N. Seitz: The Prodigy (ang.). hiqnews.megafoundation.org, 2002-05-31. [dostęp 2017-12-02].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "William James Sidis" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy