Witnica (województwo zachodniopomorskie)


Na mapach: 52°52′08″N 14°28′28″E/52,868889 14,474444

Witnica (województwo zachodniopomorskie) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Wnętrze kościoła

Witnica – (niem. Vietnitz), wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Moryń.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa szczecińskiego.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Witnica to stara wieś pomorska o słowiańskim rodowodzie. Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1248 (wieś występuje pod nazwą "stagnum Vitenitz")[1]. Z 1337 pochodzi informacja o istniejącym we wsi kościele[1] oraz karczmie. W 1433 właścicielem wsi był rycerz von Strauss z Krajnika Dolnego.[1] W wieku XVI, XVII i XVIII następowały bardzo częste zmiany właścicieli. Od 1780[1] majątek należał do starosty powiatu Chojna - von Sydow, a od 1800[1] (1828[2]) do 1945 do rodziny von Oelsen.

Po II wojnie światowej w miejscowości działał Kombinat Państwowych Gospodarstw Rolnych Witnica z bażantarnią i stadionem hippicznym[3].

Kościół Chrystusa Króla | edytuj kod

Kościół parafialny zbudowany został w końcu XIII w. z kostki granitowej[4]. Jest to budowla salowa, orientowana, bez chóru[4]. Pierwotnie kościół nie posiadał wieży (dobudowano ją w XV w. z kamienia i cegły)[1]. W przyziemiu wieży zachował się 3-uskokowy, portal ostrołukowy. Wykonany z cegły szczyt wschodni ozdobiony został blendami, sterczynami i niewielką, murowaną sygnaturką[5].

W 1830 kościół poddano gruntownemu remontowi, w czasie którego przemurowano otwory okienne oraz dobudowano kaplicę grobową[4]. Nieco później (w 1911) dobudowano zakrystię[4].

W dawnym murze cmentarnym otaczającym kościół zachowała się renesansowa bramka z drugiej połowy XVI w[4].

Kościół posiada unikalne w skali regionu wyposażenie[1], na które składa się:

Pałac | edytuj kod

Pałac w Witnicy Litografia z II połowy XIX w. Stan obecny (2011) Fragment elewacji pałacu (2011 r.)

Dwór w Witnicy został zbudowany po 1780 przez rodzinę von Sydow[1]. Po pożarze, nowi właściciele - rodzina von Oelsen wzniosła w ok. 1840 okazały pałac w stylu neorenesansowym[2]. Pałac otoczony był przez rozległy park o pow. ok. 20 ha. Po II wojnie światowej pałac i park był wzorowo utrzymany przez mający tu u swą siedzibę PGR ( w parku był zwierzyniec i bażanciarnia). W 1990 pałac został strawiony przez pożar - do chwili obecnej nie został odbudowany i pozostaje w stanie ruiny. Również park jest obecnie mocno zaniedbany, rośnie w nim cypryśnik błotny, cisy srzewiaste, dwa gatunki żywotników, jaśminowce i bzy lilaki[6].

Naprzeciw pałacu zachował się duży zespół zabudowań gospodarczych wzniesionych w drugiej połowie XIX w.

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g h Między Odrą, a Myślą, Oficyna IN PLUS, Szczecin 2011, ​ISBN 978-8389402-78-3
  2. a b Moryń, Regionalny Ośrodek Studiów i Ochrony Środowiska Kulturowego w Szczecinie, Szczecin 1997, ​ISBN 83-86334-32-0
  3. CzesławC. Piskorski CzesławC., Pomorze Zachodnie, mały przewodnik, Warszawa: Wyd. Sport i Turystyka Warszawa, 1980, s. 308, ISBN 83-217-2292-X, OCLC 8032482 .
  4. a b c d e RomanR. Kostynowicz RomanR., Kościoły Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej, Szczecin: Szczecińskie Wydawnictwo Archidiecezjalne "Ottonianum", 2000, ISBN 83-7041-202-5, OCLC 77513490 .
  5. PiotrP. Skurzyński PiotrP., Pomorze, Warszawa: Wyd. Muza S.A., 2007, s. 91, ISBN 978-83-7495-133-3 .
  6. Mieczysław Jasnowski "Przewodnik po województwie szczecińskim" Nasza przyroda, Wyd. Liga Ochrony Przyrody Warszawa 1971 s. 177
Na podstawie artykułu: "Witnica (województwo zachodniopomorskie)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy