Witold Grabowski


Witold Grabowski w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Witold Grabowski (ur. 13 marca 1898 w Batumi, zm. 25 października 1966 w Londynie) – polski prawnik, minister sprawiedliwości, naczelny prokurator od 16 maja 1936 do 30 września 1939, oskarżyciel w procesie brzeskim.

Życiorys | edytuj kod

Urodził się w Batumi (Kaukaz Południowy). Szkołę średnią ukończył w Rostowie nad Donem. W czasie wojny domowej w Rosji walczył w 4 Dywizji Strzelców Polskich pod komendą gen. Żeligowskiego na Kubaniu i w 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich. W 1919 podjął pracę w Zarządzie Cywilnym Ziem Wschodnich okręgu mińskiego. W roku następnym wstąpił ochotniczo do wojska i brał udział w walkach o Wilno. W 1922 ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie, po czym podjął pracę w Delegaturze Rządu Polskiego przy rządzie Litwy Środkowej, następnie w okręgowej Izbie Kontroli Państwa w Wilnie.

Po odbyciu aplikacji sądowej został w 1926 podprokuratorem w Wilnie, a rok później w Piotrkowie Trybunalskim. W 1928 został wiceprezesem Sądu Okręgowego w Warszawie, a od 1930 pełnił funkcję prokuratora Sądu Apelacyjnego w Warszawie. W 1931 oskarżał w procesie brzeskim. Od 15 maja 1936 do wybuchu wojny był ministrem sprawiedliwości w rządzie Felicjana Sławoja Składkowskiego. W 1938 został wybrany do Senatu V kadencji z ramienia Obozu Zjednoczenia Narodowego.

Po agresji ZSRR na Polskę 18 września 1939 w Kutach przekroczył wraz z rządem RP granicę polsko-rumuńską. Został internowany, w połowie 1940 zbiegł przez Bułgarię do Turcji, skąd w październiku 1940 dotarł do Palestyny. Wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, wkrótce na wniosek gen. Władysława Sikorskiego urlopowany bezterminowo. Rozpoczął służbę w wojsku brytyjskim, walczył w kampanii libijskiej. Od 1943 w składzie Wojskowej Administracji Brytyjskiej (BMA) w Erytrei.

W latach 1943–1951 prezes Sądu Okręgowego w Asmarze. Przez wiele lat pracował jako sędzia w Etiopii, m.in. prezes Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Addis Abebie, uczestniczył w kodyfikacji prawa etiopskiego.

Wykładowca Uniwersytetu w Addis Abebie. W 1957 zamieszkała z nim żona Irena, która wcześniej pracowała w USA m.in. w Sekcji Polskiej Rozgłośni „Głos Ameryki” i współtworzyła Instytut Józefa Piłsudskiego w Ameryce. W maju 1966 przeniósł się wraz żoną stałe do Wielkiej Brytanii, gdzie w październiku zmarł.

Pochowany na cmentarzu Putney Vale (en) - kwatera U, grób 1060.

W czasach studenckich uczestniczył w turniejowym życiu szachowym Wilna. W latach 30. wchodził w skład Rady Naczelnej Polskiego Związku Szachowego, a od 1938 był ostatnim prezesem związku przed wybuchem II wojny światowej. Jedna z jego partii, stoczona w styczniu 1938 w kasynie oficerskim Yacht Clubu w Warszawie, została opublikowana na łamach „Polski Zbrojnej” przez przeciwnika Grabowskiego, Mariana Steifera.

Bibliografia, linki | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Witold Grabowski" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy