Wojewódzki Urząd Spraw Wewnętrznych


Wojewódzki Urząd Spraw Wewnętrznych w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Wojewódzki Urząd Spraw Wewnętrznych (WUSW) – nazwa jednostek terenowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, funkcjonujących w Polsce w latach 1983–1990, utworzonych w wyniku przemianowania komend wojewódzkich Milicji Obywatelskiej. Na czele urzędów stali szefowie pełniący funkcję terenowych organów ministra w dziedzinie ochrony bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego, wykonujący swoje zadania poprzez Służbę Bezpieczeństwa i Milicję Obywatelską. W 1990 r. w miejsce WUSW utworzone zostały komendy wojewódzkie Policji, a także delegatury Urzędu Ochrony Państwa (w 2002 r. przekształcone w delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego).

Spis treści

Organizacja urzędów | edytuj kod

Przemianowanie terenowych jednostek SB i MO (od końca 1956 r. działających wspólnie pod szyldem Milicji Obywatelskiej) związane było z wejściem w życie ustawy z 14 lipca 1983 r. o urzędzie Ministra Spraw Wewnętrznych i zakresie działania podległych mu organów[1]. Przekształceniami objęto dotychczasowe komendy stopnia wojewódzkiego, a także podporządkowane im struktury pełniące funkcje komend rejonowych, czyli komendy miejskie i dzielnicowe oraz część komisariatów. Na najniższym szczeblu nadal istniały komisariaty i posterunki, w których pion SB nie został utworzony.

Od 1 sierpnia 1983 r. na terenowe jednostki resortu spraw wewnętrznych (wykonujące zadania z zakresu ochrony bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego) składały się:

  • wojewódzkie urzędy spraw wewnętrznych (w Warszawie stosowano nazwę Stołeczny Urząd Spraw Wewnętrznych),
    • rejonowe, miejskie i dzielnicowe urzędy spraw wewnętrznych (odpowiednią nazwę stosowano w zależności od danego rejonu, który mógł obejmować obszar kilku miast i gmin lub obszar dzielnicy większego miasta wraz z przylegającymi miastami lub gminami albo pokrywać się z obszarem miasta lub dzielnicy większego miasta),
      • komisariaty i posterunki Milicji Obywatelskiej.

Struktura WUSW | edytuj kod

Na kierownictwo WUSW składali się:

  • Szef WUSW
  • I Zastępca Szefa WUSW ds. Służby Milicji
  • I Zastępca Szefa WUSW ds. Służby Bezpieczeństwa
  • Zastępca Szefa WUSW ds. Służby Milicji
  • Zastępca Szefa WUSW ds. Służby Bezpieczeństwa
  • Zastępca Szefa WUSW ds. Administracyjno-Gospodarczych
  • Zastępca Szefa WUSW ds. Polityczno-Wychowawczych

W mniejszych WUSW istniał tylko jeden Zastępca Szefa WUSW ds. MO i ds. SB. W największych województwach wprowadzono etaty III Zastępców.

Struktura Wojewódzkich Urzędów Spraw Wewnętrznych (wymienione są wyłącznie wydziały wchodzące w skład Służby Bezpieczeństwa, bez tych wchodzących w skład Milicji Obywatelskiej):

  • Wydział II (kontrwywiad)
  • Wydział III (nadbudowa, w rozumieniu marksistowskim sfera niematerialna (ideologia, kultura, nauka))
    • adekwatnie do potrzeby i rozrostu opozycji, tworzono w niektórych WUSW:
      • III-1 (uczelnie)
      • III-2 (artyści, intelektualiści, dziennikarze)
  • Wydział IV (związki wyznaniowe)
  • Wydział V (baza, w rozumieniu marksistowskim sfera materialna (środki produkcji, siła robocza))
    • adekwatnie do potrzeby i rozrostu opozycji, tworzono w niektórych WUSW:
      • V-1 (centralne ogniwa opozycji w przemyśle)
      • V-2 (z uwagi na zagęszczenie przemysłu)
  • Wydział VI (rolnictwo)
  • Samodzielna Sekcja „A” (szyfry)
  • Wydział „B” (obserwacja)
  • Wydział „C” (ewidencja i archiwa operacyjne)
  • Wydział „T” (technika operacyjna)
  • Wydział „W” (perlustracja korespondencji)
  • Wydział Śledczy
  • Wydział Paszportów
  • Inspektorat Ochrony Funkcjonariuszy (rozpracowywanie funkcjonariuszy SB i MO)
  • Inspektorat I (ekspozytura wywiadu)
  • Inspektorat II (ekspozytura Biura Studiów MSW)
  • Inspektorat Ochrony Przemysłu

W gdańskim WUSW istniał Wydział RKW, w olsztyńskim WUSW – Sekcja RKW. W mniejszych województwach zadania Inspektoratu I realizował st. inspektor ds. Departamentu I przy zastępcy Szefa WUSW ds. SB. W 1982 r. w 23 mniejszych województwach samodzielne piony B, C, T, W zostały przekształcone w Sekcje i włączone do Wydziałów Zabezpieczenia Operacyjnego.

W ostatnich miesiącach funkcjonowania SB przeprowadzono reformę strukturalną, nazywając przy tym niektóre wydziały WUSW wchodzące w skład SB bardziej „wprost”, np. pion I – Wywiadem, II – Kontrwywiadem, III – Ochroną Konstytucyjnego Porządku Państwa. Część komórek połączono – np. piony V i VI zostały pionem Ochrony Gospodarki, pion IV i Studiów zostały pionem Studiów i Analiz, „W” – włączono do kontrwywiadu. Zmiany te, choć nietrwałe, warte są osobnej analizy.

Lista urzędów w 1989 r. | edytuj kod

Stan na 1 sierpnia 1989 r. opracowano na podstawie zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 27 grudnia 1985 r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania rejonowych urzędów spraw wewnętrznych i podległych im jednostek[2], zmienionego zarządzeniem z dnia 22 grudnia 1987 r.[3] oraz zarządzeniem z dnia 29 czerwca 1989 r.[4]

Przypisy | edytuj kod

  1. Dz.U. z 1983 r. nr 38, poz. 172
  2. M.P. z 1985 r. nr 48, poz. 313
  3. M.P. z 1987 r. nr 38, poz. 337
  4. M.P. z 1989 r. nr 22, poz. 171
Na podstawie artykułu: "Wojewódzki Urząd Spraw Wewnętrznych" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy