Wojna Dwóch Róż


Wojna Dwóch Róż w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Róża Yorków Róża Lancasterów Róża Tudorów

Wojna Dwóch Róż (a właściwie Wojny Dwóch Róż; tłumacząc poprawnie z angielskiego) – wojna domowa, tocząca się w Anglii w latach 1455-1485. Uważana jest za swoiste przedłużenie wojny stuletniej. W jej trakcie stoczono 18 bitew lądowych i 1 potyczkę morską.

Była to walka o władzę pomiędzy dwoma rodami: Lancasterów (mających w herbie różę czerwoną) oraz Yorków (różę białą). Wojna ta zaczęła się w roku 1455, kiedy to Ryszard z rodu Yorków zebrał swoje wojska w okolicach Londynu i 22 maja doprowadził do bitwy pod St Albans.

Król Henryk VI, prawdopodobnie po swoim francuskim dziadku, odziedziczył chorobę umysłową, dlatego też ród Yorków oczekiwał na pewne przejęcie tronu. Niespodziewanie królowa – Małgorzata Andegaweńska – urodziła syna, ale było niemal oczywiste, że nie jest to dziecko Henryka VI (głośne były plotki o romansie królowej). Yorkowie wszczęli bunt, co zapoczątkowało wojnę domową.

Doradcą Yorków był Richard Neville, hrabia Warwick, nazywany „twórcą królów”, który doprowadził w roku 1460 do obalenia Henryka VI. Na jego miejsce osadzono na tronie przedstawiciela rodu Yorków Edwarda IV. Warwick uznał jednak, że Yorkowie nie odwdzięczyli mu się tak, jak należy, za usługi, więc przeszedł na stronę Lancasterów, co spowodowało obalenie Edwarda IV i powrót na tron Henryka VI po bitwie pod Wakefield. W roku 1461 Henryk został ponownie obalony, a tron przywrócono Edwardowi IV, zwycięzcy w bitwie pod Towton 29 marca 1461 r. Bitwa ta – jedna z najkrwawszych w historii Anglii – kosztowała życie 20-30 tysięcy ludzi. Zakończyła ona pierwszą fazę Wojny Róż, umacniając władzę rodu Yorków.

W roku 1470 Edward zmuszony został do opuszczenia kraju i zbiegł do Niderlandów. Po zebraniu nowych wojsk w tym samym roku doszło do bitwy pod Barnet, podczas której śmierć poniósł Richard Neville. Kolejna bitwa pod Tewkesbury również nie przyniosła rozstrzygnięcia w trwającym konflikcie.

W 1471 roku Henryk VI zmarł. Dwanaście lat później umarł Edward IV. Na tronie zasiadł jego kilkunastoletni syn Edward V, który został obalony (Edvard IV w chwili ślubu z jego matką był już żonaty, co czyniło jego dzieci z Elżbietą Woodville bękartami), a następnie razem ze swoim młodszym bratem zniknął bez śladu (prawdopodobnie zostali oni zamordowani przez swojego stryja Ryszarda III, według historyków zostali zamordowani przez Henryka VII po bitwie pod Bosworth). Zbrodnie Ryszarda III spowodowały kolejny bunt przeciwko niemu. Na jego czele stanął spokrewniony przez swoją matkę z Lancasterami Henryk Tudor. W 1485 roku doszło do bitwy pod Bosworth. Ryszard III zginął w tej bitwie (słynne: „Konia! Konia! Królestwo za konia!” u Szekspira), a Henryk Tudor został nowym władcą Anglii (jako Henryk VII). Rozpoczęło się panowanie dynastii Tudorów. Kolejne dwa lata władca Anglii poświęcił na walkę z pretendentami do tronu, m.in. pokonując w bitwie pod Stoke Lamberta Simnela. Ostatecznie wojna zakończyła się po śmierci ostatniego pretendenta do tronu Perkina Warbecka.

Bitwa pod Bosworth zakończyła historię średniowiecznej Anglii.

Chronologia militarna wojny

Drzewo genealogiczne

Poniższy schemat przedstawia rodzinę królewską XIV i XV w. Anglii z zaznaczoną przynależnością do stron konfliktu. Niebieska ramka oznacza Yorków, natomiast czerwona Lancasterów (hrabia Warwick jest oznaczony kolorem purpurowym, ponieważ zmienił stronę, po której się opowiadał).

Literatura obcojęzyczna

  • Charles Ross: The Wars Of The Roses, New York 1994
  • Jurgen Sarnowsky: England im Mittelalter, Darmstadt 2002
  • Alison Weir: Wars Of The Roses, New York 1995

W literaturze pięknej Wojna Dwóch Róż była ukazana między innymi w dramatach Williama Szekspira (Henryk VI, Ryszard III) i w napisanym oktawą poemacie Civil wars Samuela Daniela[1].

Przypisy | edytuj kod

  1. Przemysław Mroczkowski, Historia literatury angielskiej. Zarys, Wrocław 1981, s.124.


Kontrola autorytatywna (wojna):
Na podstawie artykułu: "Wojna Dwóch Róż" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy