Wojna z terroryzmem


Wojna z terroryzmem w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii To jest wersja przejrzana, która została oznaczona 17 lut 2019. Na przejrzenie oczekują zmiany w szablonach lub plikach, które są zawarte na tej stronie. Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Wojna z terroryzmem. Ciemnozielony: NATO. Jasnozielony: sojusznicy NATO w głównych operacjach. Jasnoniebieski: Inicjatywa transsaharyjska. Czerwony: główne operacje wojskowe: AfganistanPakistanIrakSomaliaJemenCzerwone punkty: największe ataki Al-Kaidy i powiązanych z nią grup: 1. Nairobi, Dar es Salaam (1998) • 2. Nowy Jork, Waszyngton (2001) • 3. Bali (2002) • 4. Madryt (2004) • 5. Londyn (2005) • 6. Mumbaj (2008) Płonący gmach Pentagonu po zamachu z 11 września 2001 Amerykańscy żołnierze w Afganistanie (2001) Brytyjscy żołnierze w Iraku Bezzałogowy samolot amerykańskich sił powietrznych

Wojna z terroryzmem (ang. War on Terror) – termin wprowadzony do polityki zagranicznej Stanów Zjednoczonych przez rząd George’a W. Busha po zamachach na World Trade Center i Pentagon z 11 września 2001. Przez niektórych określana mianem nowej wojny światowej[1][2][3].

Termin ten używany jest na określenie prowadzonych przez USA oraz inne państwa działań mających na celu unieszkodliwienie międzynarodowych grup terrorystycznych (głównie grup radykalnie islamistycznych, z których najważniejszą jest Al-Ka’ida) oraz uniemożliwienie tzw. państwom zbójeckim wspierania ich.

Jak dotąd, najważniejsze akcje przeprowadzone w ramach wojny z terroryzmem to obalenie reżimu talibów w Afganistanie oraz inwazja na Irak. Do wojny z terroryzmem zaliczana jest też rozpoczęta w 2014 międzynarodowa interwencja przeciwko Państwu Islamskiemu[4][5].

Spis treści

Przebieg wojny | edytuj kod

Zamach z 11 września 2001 roku | edytuj kod

 Osobny artykuł: Zamach z 11 września 2001 roku.

11 września 2001 roku doszło do serii ataków terrorystycznych na terytorium USA. 19 zamachowców przejęło kontrolę nad czterema samolotami pasażerskimi i skierowało je przeciwko znanym amerykańskim budynkom. Dwa spośród porwanych samolotów rozbiły się o bliźniacze wieże World Trade Center w Nowym Jorku. W wyniku kolizji oba wieżowce zawaliły się. Trzeci samolot zniszczył część Pentagonu. Spośród porwanych maszyn tylko United Airlines 93 nie dotarł do celu – rozbił się na polach Pensylwanii ok. 15 min. lotu od Waszyngtonu. Przypuszcza się, że miał uderzyć w Biały Dom lub Kapitol. Maszyna nie doleciała do celu, ponieważ pasażerowie, którzy dowiedzieli się o losie innych samolotów, zaatakowali porywaczy i doprowadzili do katastrofy na bezludnym terenie. W zamachach śmierć poniosły 2973 osoby oraz wszyscy porywacze[6].

Operacja „Enduring Freedom” | edytuj kod

Inwazja na Afganistan | edytuj kod

 Osobny artykuł: Wojna w Afganistanie (od 2001).

Rząd amerykański oskarżył o zamachy z 11 września Al-Kaidę – organizację terrorystyczną kierowaną przez Osamę bin Ladena. Według USA Al-Kaida miała swoją siedzibę i bazy szkoleniowe w Afganistanie. Prezydent Bush postawił Talibom ultimatum, w którym żądał m.in. wydania Stanom Zjednoczonym Osamy bin Ladena i zamknięcia wszystkich obozów terrorystów na terytorium Afganistanu[7]. Ultimatum zostało odrzucone, więc 7 października 2001 roku amerykańskie oraz brytyjskie siły powietrzne rozpoczęły bombardowanie wyznaczonych celów w Afganistanie. W operację zaangażowały się siły NATO, ponieważ zgodnie z art. 5 Traktatu o NATO uznano, że zamach z 11 września był atakiem na jednego z członków Paktu. W skład koalicji ISAF weszło ponad 40 państw oraz opozycyjny do talibów Sojusz Północny[8].

Inwazja doprowadziła do obalenia reżimu talibów, ale jednocześnie stała się początkiem długiej wojny partyzanckiej. Wielu złapanych bojowników Al-Kaidy zostało przetransportowanych do więzienia Guantanamo na Kubie, gdzie według organizacji humanitarnych byli poddawani torturom i poniżającemu traktowaniu[9].

Inne misje operacji „Enduring Freedom” | edytuj kod

W ramach operacji „Enduring Freedom” Stany Zjednoczone przeprowadzały akcje bojowe i szkoleniowe w wielu innych częściach świata. W 2002 USA zaczęły wspierać rząd Filipin w walce przeciwko grupom terrorystycznym i komunistycznym partyzantom[10]. Również w 2002 USA rozpoczęły operacje na Półwyspie Somalijskim, której celem było zwalczanie terrorystów i piratów[11].

W 2007 USA podjęły walkę z grupami terrorystycznymi w Afryce zachodniej (ang. Trans-Saharan Counterterrorism Initiative)[12].

Napis „Jestem Charlie” niesiony przez jednego z protestujących przeciwko terroryzmowi po zamachach w Paryżu (2015)

Wojna w Iraku | edytuj kod

 Osobne artykuły: II wojna w Zatoce Perskiej, Okupacja IrakuTerroryzm w Iraku (od 2011).

Po zamachach z 11 września administracja amerykańska zaczęła oskarżać Irak o posiadanie broni masowego rażenia i wspieranie terroryzmu. 29 stycznia 2002 roku prezydent Bush wygłosił orędzie, w którym zaliczył Irak do tzw. Osi zła[13]. Od tego momentu rozpoczęły się przygotowania do wojny. Pomimo poważnych wątpliwości prawnych i sprzeciwu Chin, Rosji i Francji, inwazja rozpoczęła się 20 marca 2003 roku. Koalicja składała się głównie z wojsk USA i Wielkiej Brytanii, ale też jednostek australijskich, hiszpańskich i polskich. Po ok. trzech tygodniach walk siły międzynarodowe objęły kontrolę nad większością terytorium Iraku, obalając rząd tworzony przez partię Baas i Saddama Husajna. Formalny koniec inwazji nastąpił 1 maja 2003 roku.

Saddam Husjan został złapany i postawiony przed irackim trybunałem za zbrodnie przeciwko ludzkości. Sąd skazał byłego prezydenta Iraku na śmierć przez powieszenie. Wyrok wykonano 26 grudnia 2006 roku[14].

W latach 2003–2010 siły międzynarodowe prowadziły operacje zbrojne przeciwko partyzantom i terrorystom. 19 sierpnia 2010 roku amerykańskie wojska bojowe ostatecznie opuściły Irak. Wycofanie wszystkich sił zbrojnych nastąpiło w grudniu 2011 roku. W walkach i zamachach zginęło ponad 4800 żołnierzy koalicyjnych (w większości Amerykanów)[15], od kilkudziesięciu do kilkuset tysięcy cywilów[16] i trudna do oszacowania liczba partyzantów.

Wojna w Pakistanie | edytuj kod

 Osobne artykuły: Wojna w PakistanieLista amerykańskich nalotów w Pakistanie.

Granica afgańsko-pakistańska była od początku inwazji na Afganistan miejscem walk pomiędzy radykalnymi islamskimi ugrupowaniami (często powiązanymi z Al-Kaida), a rządem Pakistanu. Po roku 2001 do walk przyłączyli się talibowie, mający w Pakistanie swoje kryjówki. Do zwalczania bojowników przystąpiły będące w sojuszu z Pakistanem wojska amerykańskie. Formalnie za moment rozpoczęcia wojny uznaje się marzec 2004 roku. Najcięższe walki toczone są o Waziristan.

2 maja 2011 roku amerykańscy komandosi zabili Osamę bin Ladena po 40-minutowej wymianie ognia w jego rezydencji w miejscowości Abbottabad (ok. 60 km na północny wschód od Islamabadu).

Wojna z Państwem Islamskim | edytuj kod

 Osobne artykuły: Ofensywa Państwa Islamskiego w Iraku, Ofensywa Państwa Islamskiego w SyriiMiędzynarodowa interwencja przeciwko Państwu Islamskiemu.

W 2011 rozpoczęła się wojna domowa w Syrii pomiędzy siłami rządowymi a syryjską opozycją. Po stronie opozycji walczyło wiele ugrupowań radykalnych i terrorystycznych, wśród nich przedstawiciele tzw. Państwa Islamskiego. W 2013 doszło do rozłamu w szeregach opozycji i wewnętrznych walk. W 2014 bojówki Państwa Islamskiego rozpoczęły ofensywę w Iraku i Syrii, zajmując znacznie obszary na terytorium obu państw.

7 sierpnia 2014 USA rozpoczęły naloty na pozycje Państwa Islamskiego w Iraku[17]. We wrześniu 2014 powstała koalicja, w skład której weszły Stany Zjednoczone, Arabia Saudyjska, Katar, Jordania, Zjednoczone Emiraty Arabskie i Bahrajn. 23 września 2014 wojska koalicji rozpoczęły kampanię lotniczą przeciwko PI na terytorium Syrii[18].

Zamachy terrorystyczne po roku 2001 | edytuj kod

Po zamachach na World Trade Center Al-Kaida i powiązane z nią grupy przeprowadziły szereg ataków na całym świecie. Największe z nich to:

Do wielu ataków doszło też w trakcie wojen w Afganistanie, Iraku i Pakistanie.

Krytyka | edytuj kod

Krytycy polityki USA twierdzą, iż w rzeczywistości termin ten jest chwytem propagandowym stosowanym w celu usankcjonowania ograniczania swobód obywatelskich przez administrację Busha oraz mającym dać zielone światło do działań militarnych w dowolnych miejscach na świecie. Zwracają oni także uwagę na liczne ofiary cywilne spowodowane działaniami wojennymi. Stosowanie podwójnych standardów moralnych zarzuca amerykańskiej polityce wojny z terroryzmem Joseph Farah, redaktor konserwatywnej witryny WorldNetDaily, autor pomysłu T-shirta ze zdjęciem grupy Indian i napisami: „Homeland Security” i „Fighting terrorism since 1492”. Twierdzi on, że zarówno w 1492, jak i obecnie doszło do tego samego zjawiska zderzenia kultur[19].

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. ABC News Online: Bush likens 'war on terror’ to WWIII (ang.). 6 maja 2006. [dostęp 15 grudnia 2013].
  2. Brendan Manning, Isaac Davison: Iraqi Government asks for NZ help with 'World War III’ (ang.). nzherald.co.nz, 13 lutego 2015. [dostęp 18 lutego 2015].
  3. Norman Podhoretz, World War IV: The Long Struggle Against Islamofascism, Doubleday, New York 2008.
  4. cnn.com: President Obama’s 'War on Terror 2.0'. [dostęp 2014-09-29].
  5. dailymail.co.uk: War on Terror part 2. [dostęp 2014-09-29].
  6. National Commission on Terrorist Attacks upon the United States, Thomas H. Kean, Lee Hamilton: The 9/11 Commission Report: Final Report of the National Commission on Terrorist Attacks Upon the United States. W. W. Norton & Company, 2004. ​ISBN 0-393-32671-3​, ​ISBN 978-0-393-32671-0​. (ang.)
  7. washingtonpost.com: President Bush Addresses the Nation. [dostęp 2014-09-24].
  8. Nato.int: NATO’s role in Afghanistan. [dostęp 2014-09-24].
  9. Magdalena Miroszewska, wiadomosci.dziennik.pl: Amerykanie oskarżają Amerykanów o tortury. [dostęp 2014-09-24].
  10. globalsecurity.org: Operation Enduring Freedom – Philippines. [dostęp 2014-09-29].
  11. globalsecurity.org: Operation Enduring Freedom – Horn of Africa (OEF-HOA). [dostęp 2014-09-29].
  12. globalsecurity.org: Trans Sahara Counterterrorism Partnership (TSCTP). [dostęp 2014-09-29].
  13. Treść orędzia prezydenta George’a W. Busha z 29 stycznia 2002 (ang.). [dostęp 2014-09-24].
  14. Comments on Death Penalty for Saddam (ang.). W: Associated Press [on-line]. washingtonpost.com, 30 grudnia 2006. [dostęp 2014-09-24].
  15. cnn.com: War Casualties. [dostęp 2014-09-24].
  16. casualty-monitor.org: Casualty Monitor. [dostęp 2014-09-24].
  17. tvn24.pl: Były szef irackiej dyplomacji: amerykańskie naloty bardzo skuteczne. [dostęp 2014-09-29].
  18. wsj.pl: U.S., Arab Allies Launch Airstrikes Against Islamic State Targets in Syria. [dostęp 2014-09-29].
  19. Farah, Joseph: Fighting terrorism since 1492 (ang.). WorldNetDaily, 30.09.2006. [dostęp 2009-03-28].
Na podstawie artykułu: "Wojna z terroryzmem" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy