Wybory samorządowe w Polsce w 2018 roku


Wybory samorządowe w Polsce w 2018 roku w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Wybory samorządowe w Polsce w 2018wybory samorządowe, które zostały zarządzone przez premiera Mateusza Morawieckiego 13 sierpnia 2018[1]. I tura odbyła się 21 października, natomiast II tura wyborów na włodarzy (wójtów gmin, burmistrzów i prezydentów miast) odbyła się dwa tygodnie później – 4 listopada. W wyborach tych wybierani byli wójtowie gmin, burmistrzowie, prezydenci miast oraz radni dzielnicowi m.st. Warszawy, gminni (w tym miejscy), powiatowi i wojewódzcy.

Spis treści

Zmiana prawa wyborczego | edytuj kod

Obwodowa Komisja Wyborcza w budynku Zespołu Państwowych Szkół Plastycznych im. Wojciecha Gersona w Warszawie podczas I tury głosowania, 21 października 2018 Wejście do jednej z obwodowych komisji wyborczych w Bielsku-Białej

Wybory samorządowe w 2018 roku odbyły się po znaczącej nowelizacji prawa wyborczego (obejmującego kodeks wyborczy oraz ustawę o samorządzie gminnym, powiatowym, wojewódzkim i o ustroju m.st. Warszawy), wprowadzonej ustawą z 11 stycznia 2018 o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych (weszła w życie 31 stycznia 2018)[2], której najważniejszymi elementami były:

Zmiany z powodu nieprawidłowości przy wyborach samorządowych w 2014 wprowadziła też ustawa z 25 czerwca 2015 o zmianie ustawy w sprawie kodeksu wyborczego[4]. Do najważniejszych zmian należały:

  • przezroczyste urny wyborcze, których wzór określa Państwowa Komisja Wyborcza (dla wyborów zarządzonych od 1 lipca 2016), oraz koperty na kartę do głosowania gwarantujące tajność głosowania (zniesione wraz z wejściem życie ustawy z dnia 11 stycznia 2018);
  • możliwość rejestracji własnymi urządzeniami nagrywającymi czynności obwodowych komisji przez mężów zaufania przed rozpoczęciem głosowania i po jego zakończeniu;
  • ujęcie w protokołach głosowania liczby głosów nieważnych z podaniem przyczyny nieważności głosu;
  • kadencyjność członków Państwowej Komisji Wyborczej – 9 lat oraz górny wiek członka – 70 lat (od 1 stycznia 2016);
  • informowanie przez komisarza wyborczego (do 30 stycznia 2018 przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta) wyborców w formie druku bezadresowego najpóźniej w 21. dniu przed terminem wyborów o sposobie głosowania oraz warunkach ważności głosu w danych wyborach (od 1 stycznia 2016);
  • zasada, iż karta do głosowania jest kartką zadrukowaną jednostronnie, natomiast w uzasadnionych przypadkach (np. zbyt duża liczba komitetów wyborczych) PKW może zastosować karty do głosowania w formie „książeczki” z obligatoryjną informacją na pierwszej stronie o sposobie głosowania oraz warunkach ważności głosu w danych wyborach, na stronie drugiej – spis treści zawierający listę komitetów wyborczych;
  • wspólne wykonywanie czynności związanych z ustaleniem wyników głosowania przez członków obwodowych komisji wyborczych;
  • zakaz członkostwa osób w obwodowej komisji wyborczej, jeśli kandydatem jest osoba bliska (zstępnym, wstępnym, małżonkiem, rodzeństwem, małżonkiem zstępnego lub przysposobionego);
  • zwiększenie z 9 do 10 maksymalnej i zmniejszenie z 7 do 6 minimalnej liczebności komisji obwodowych w obwodach ze względu na zróżnicowanie liczby uprawnionych do głosowania (od 2000 głosujących minimum 8 członków komisji), co ma zwiększyć komfort pracy komisji oraz przyspieszyć liczenie oddanych głosów (zasady te zostały zmienione w dniu 31 stycznia 2018);
  • ustalenie liczebności zagranicznych komisji wyborczych od 4 do 8 osób spośród kandydatów zgłoszonych przez pełnomocników wyborczych lub upoważnione przez nich osoby oraz jednej osoby wyznaczonej przez konsula.

Po wyborach środowiska eksperckie wprowadzone zmiany oceniały niejednoznacznie[5].

Listy wyborcze | edytuj kod

26 września 2018 PKW wylosowała numery list komitetów ogólnopolskich[6]:

Wyniki głosowania i wyniki wyborów | edytuj kod

Frekwencja | edytuj kod

I tura wyborów, frekwencja na poziomie całego kraju:

  • 12:00 – 15,62%[7]
  • 17:00 – 41,65%[8]
  • ostateczna – 54,90%[9]

II tura wyborów, frekwencja na poziomie całego kraju:

  • 12:00 – 15,61%[10]
  • 17:00 – 38,73%[11]
  • ostateczna – 48,83%[12]

Wybory wójtów, burmistrzów i prezydentów miast | edytuj kod

 Osobny artykuł: Prezydenci miast w Polsce (kadencja 2018–2023).

Wśród 107 miast, w których wybierano prezydentów, w 63 rozstrzygnięcia nastąpiły w I turze. W 80 przypadkach prezydentami zostali kandydaci startujący z komitetów własnych lub lokalnych, w 19 Koalicji Obywatelskiej, w 4 Prawa i Sprawiedliwości, w 2 koalicji SLD Lewica Razem, a w 1 Polskiego Stronnictwa Ludowego, jak również komitetu Kukiz’15. Prezydentami miast zostało 23 członków Platformy Obywatelskiej, 7 Sojuszu Lewicy Demokratycznej, 4 PiS, 2 PSL, po 1 Nowoczesnej i Porozumienia oraz 69 kandydatów bezpartyjnych (wśród bezpartyjnych był eurodeputowany PO, jednak nie poparty przez tę partię w I turze; jednocześnie po 1 członku PiS i SLD nie było popieranych przez własne partie – zarówno w I, jak i w II turze). Spośród 18 miast wojewódzkich w 5 wygrali kandydaci KO, a w pozostałych 13 kandydaci komitetów własnych lub lokalnych (w tym 4 związanych z KO i 2 z Bezpartyjnymi Samorządowcami). Jednocześnie w miastach tych zwyciężyło 5 członków PO, 1 SLD i 12 kandydatów bezpartyjnych.

Najwięcej burmistrzów zostało wybranych z komitetu PiS (62), jednak przynależność do PiS zadeklarowało 59 zwycięskich kandydatów na burmistrza, podczas gdy więcej do PO (69) i PSL (68). Także najwięcej wójtów zostało wybranych z ramienia KW PiS (168), jednak na wójtów zostało wybranych najwięcej członków PSL (221 – podczas gdy kandydatów KW PSL 138). Ogółem na włodarzy zostało wybranych najwięcej kandydatów PiS (234), PSL (173) i KO (33), zaś najwięcej członków PSL (291), PiS (203) i PO (127).

Sejmiki województw | edytuj kod

Wyniki głosowania | edytuj kod

Wszystkie dane wyrażono w procentach.

Objaśnienia:
1 KWW Z Dutkiewiczem dla Dolnego Śląska,
2 KWW Mniejszość Niemiecka,
3 KWW Projekt Świętokrzyskie Bogdana Wenty.

W tabeli przedstawiono jedynie wyniki komitetów ogólnopolskich. Spośród pozostałych komitetów najlepsze rezultaty w skali kraju uzyskały: Wolni i Solidarni (0,78%), Z Dutkiewiczem dla Dolnego Śląska (0,6%), Wspólna Małopolska (0,4%), Śląska Partia Regionalna (0,38%), Ślonzoki Razem (0,36%) i Mniejszość Niemiecka (0,34%).

Podział mandatów | edytuj kod

 Osobny artykuł: Radni sejmików województw VI kadencji.  Osobny artykuł: Zarządy województw VI kadencji.

Rady powiatów | edytuj kod

Rady gmin (w tym miast) | edytuj kod

Rady dzielnic Warszawy | edytuj kod

W wyborach do rad dzielnic miasta stołecznego Warszawy zwyciężyły następujące komitety wyborcze[33]:

Komentarze | edytuj kod

Publicyści zauważyli, że w wyborach samorządowych w 2018 po raz pierwszy partia rządząca wykorzystała w kampanii posiadaną władzę, sugerując w przyszłości uzależnienie otrzymywania środków przez dany region w zależności od wybranych w nim władz samorządowych. Taka strategia została negatywnie odebrana przez krytyków rządzącej partii[35].

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 sierpnia 2018 r. w sprawie zarządzenia wyborów do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw i rad dzielnic m.st. Warszawy oraz wyborów wójtów, burmistrzów i prezydentów miast (Dz.U. z 2018 r. poz. 1561)
  2. a b c d e f g Ustawa z dnia 11 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 130).
  3. a b c d e f Nowela Kodeksu wyborczego już obowiązuje, gazetaprawna.pl, 31 stycznia 2018 .
  4. Ustawa z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks wyborczy (Dz.U. z 2015 r. poz. 1043).
  5. JacekJ. Haman JacekJ. (red.), Wybory samorządowe 2018. Raport z obserwacji, Fundacja im. Stefana Batorego, 2018 [dostęp 2018-12-23] .
  6. PKW przyznała w drodze publicznego losowania jednolite numery dla list kandydatów komitetów wyborczych, pkw.gov.pl, 26 września 2018 [dostęp 2018-09-26] .
  7. Liczba kart wydanych wyborcom do godziny 12:00. pkw.gov.pl, 21 października 2018. [dostęp 2018-11-04].
  8. Liczba kart wydanych wyborcom do godziny 17:00. pkw.gov.pl, 21 października 2018. [dostęp 2018-11-04].
  9. Frekwencja końcowa. pkw.gov.pl, 22 października 2018. [dostęp 2018-11-04].
  10. Liczba kart wydanych wyborcom do godziny 12:00. pkw.gov.pl, 4 listopada 2018. [dostęp 2018-11-04].
  11. Liczba kart wydanych wyborcom do godziny 17:00. pkw.gov.pl, 4 listopada 2018. [dostęp 2018-11-04].
  12. Frekwencja końcowa. pkw.gov.pl, 5 listopada 2018. [dostęp 2018-11-05].
  13. a b c d e f Dane w arkuszach. pkw.gov.pl. [dostęp 2018-11-13].
  14. Seksistowskie uwagi kandydata PO. Smogorzewski rezygnuje, rp.pl, 5 października 2018 [dostęp 2018-11-13] .
  15. Wybory do Sejmiku Województwa Dolnośląskiego. pkw.gov.pl. [dostęp 2018-10-23].
  16. Wybory do Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego. pkw.gov.pl. [dostęp 2018-10-23].
  17. Wybory do Sejmiku Województwa Lubelskiego. pkw.gov.pl. [dostęp 2018-10-23].
  18. Wybory do Sejmiku Województwa Lubuskiego. pkw.gov.pl. [dostęp 2018-10-23].
  19. Wybory do Sejmiku Województwa Łódzkiego. pkw.gov.pl. [dostęp 2018-10-23].
  20. Wybory do Sejmiku Województwa Małopolskiego. pkw.gov.pl. [dostęp 2018-10-23].
  21. Wybory do Sejmiku Województwa Mazowieckiego. pkw.gov.pl. [dostęp 2018-10-23].
  22. Wybory do Sejmiku Województwa Opolskiego. pkw.gov.pl. [dostęp 2018-10-23].
  23. Wybory do Sejmiku Województwa Podkarpackiego. pkw.gov.pl. [dostęp 2018-10-23].
  24. Wybory do Sejmiku Województwa Podlaskiego. pkw.gov.pl. [dostęp 2018-10-23].
  25. Wybory do Sejmiku Województwa Pomorskiego. pkw.gov.pl. [dostęp 2018-10-23].
  26. Wybory do Sejmiku Województwa Śląskiego. pkw.gov.pl. [dostęp 2018-10-23].
  27. Wybory do Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego. pkw.gov.pl. [dostęp 2018-10-23].
  28. Wybory do Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego. pkw.gov.pl. [dostęp 2018-10-23].
  29. Wybory do Sejmiku Województwa Wielkopolskiego. pkw.gov.pl. [dostęp 2018-10-23].
  30. Wybory do Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego. pkw.gov.pl. [dostęp 2018-10-23].
  31. Wybory samorządowe 2018, ewybory.eu [dostęp 2019-05-20] [zarchiwizowane z adresu 2018-10-26] .
  32. a b c d „Odnieśliśmy kolejne zwycięstwo i to bardzo zdecydowane”. Prezes PiS podsumował wybory, polsatnews.pl, 6 listopada 2018 [dostęp 2018-11-13] .
  33. Geografia. pkw.gov.pl.
  34. Zespół Informatyki Krajowego Biura Wyborczego.
  35. Mariusz Janicki, Wiesław Władyka. 7 znaków polskiej polityki. „Polityka”. 51/52 (3191), s. 26–28, 19 grudnia 2018. 
Na podstawie artykułu: "Wybory samorządowe w Polsce w 2018 roku" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy