Wymowa krakowsko-poznańska


Wymowa krakowsko-poznańska w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Wymowa krakowsko-poznańskanormatywna forma wymowy języka polskiego, opozycyjna względem ogólnopolskiej wymowy warszawskiej, charakteryzująca się:

  • wymową udźwięczniającą, polegającą na dźwięcznym wymawianiu wygłosu wyrazu poprzedzającego (niebędącego przyimkiem) przed wyrazem o nagłosie samogłoskowym lub sonornym, np. [brad matḱi], [ʒ́iź nagle], [kož mal’in]
  • dźwięcznym wymawianiem grup spółgłoskowych typu [tv], w przeciwieństwie do wymowy warszawskiej nie dochodzi tu do tzw. upodobnień postępowych, polegających na upodobnieniu głoski następującej do głoski poprzedzającej. Przykłady wymowy krakowsko-poznańskiej: [tvui̯] [śv’i̯at] [xvau̯a] [xv’ila]
  • Realizacją [ŋ] (tzw. n tylnojęzykowe) w obrębie morfemu oraz na granicy morfologicznej wyrazu, przed głoskami zwartymi tylnojęzykowymi [k], [g] oraz przed głoskami zwartymi postpalatalnymi [ḱ], [ǵ]. W wymowie krakowsko-poznańskiej [n] zębowe zmienia się na [ŋ] tylnojęzykowe, czyli upodabnia się do [k], [ḱ], [g], [ǵ] pod względem artykulacji, np. [pańeŋka], [saŋk’i], [ok’eŋko]

Zobacz też | edytuj kod

Bibliografia | edytuj kod

  • DanutaD. Ostaszewska DanutaD., JolantaJ. Tabor JolantaJ., Fonetyka i fonologia współczesnego języka polskiego, Warszawa: PWN, 2000 .
  • JanuszJ. Strutyński JanuszJ., Gramatyka polska, Kraków: Wydawnictwo Tomasz Strutyński, 2006 .
Na podstawie artykułu: "Wymowa krakowsko-poznańska" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy