Wyróżnienia i kary stosowane w Wojsku Polskim


Wyróżnienia i kary stosowane w Wojsku Polskim w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Wyróżnienia i kary stosowane w Wojsku Polskim – sposób sprawowania władzy dyscyplinarnej w Wojsku Polskim.

Spis treści

W ludowym Wojsku Polskim | edytuj kod

Wyróżnienia stosowane w ludowym Wojsku Polskim | edytuj kod

Żołnierz wyróżniony zdjęciem wykonanym na tle rozwiniętego sztandaru List uznania do rodziny Srebrna odznaka „Wzorowy Żołnierz” (I stopnia) Złota odznaka „Wzorowy Żołnierz” (II stopnia) Odznaka „Wzorowy Dowódca” Odznaka „Wzorowy Żołnierz WOP”

Dekret z 1945 roku "Wojskowe przepisy dyscyplinarne"[1] przewidywał dla żołnierzy następujące wyróżnienia:

  • pochwała ustna
  • pochwała przed frontem oddziału lub na zbiórce podoficerów lub oficerów oddziału
  • pochwała z ogłoszeniem w rozkazie
  • udzielenie urlopu poza kolejnością lub dodatkowego
  • darowanie kary dyscyplinarnej
  • obdarowanie upominkiem lub nagroda pieniężną
  • odznaczenie
  • awans o jeden stopień

Regulamin dyscyplinarny z roku 1970 przewidywał dla żołnierzy następujące wyróżnienia:

  • pochwała
  • pochwała przed frontem pododdziału (oddziału) lub na zbiórce podoficerów, chorążych, oficerów
  • pochwała w rozkazie
  • jednorazowa przepustka
  • zawiadomienie rodziny o wzorowym wykonywaniu obowiązku żołnierskiego
  • zawiadomienie zakładu pracy, organizacji politycznej lub społecznej albo prezydium gromadzkiej (miejskiej, dzielnicowej) rady narodowej lub rady narodowej osiedla o wzorowym wykonywaniu obowiązku żołnierskiego
  • krótkoterminowy urlop [a]
  • wręczenie pisma pochwalnego
  • nagroda pieniężna lub rzeczowa;
  • nadanie odznaki: "Wzorowy Żołnierz", "Wzorowy Marynarz", "Wzorowy Kierowca" lub "Wzorowy Żołnierz WOP"
  • wręczenie żołnierzowi jego zdjęcia, wykonanego na tle rozwiniętego sztandaru jednostki
  • wpisanie nazwiska i zasług żołnierza do kroniki jednostki
  • nagrodzenie białą bronią
  • wyznaczenie na wyższe stanowisko służbowe
  • nadanie medalu przez ministra obrony narodowej
  • mianowanie na kolejny wyższy stopień wojskowy w drodze wyróżnienia

Wyróżnieniem było również skreślenie z ewidencji poprzednio wymierzonej kary dyscyplinarnej.

Kary stosowane w ludowym Wojsku Polskim | edytuj kod

Dekret z 1945 roku "Wojskowe przepisy dyscyplinarne" przewidywał dla żołnierzy następujące kary:

  • upomnienie
  • nagana ustna
  • nagana ustna przed frontem oddziału, na zbiórce podoficerów, względnie oficerów
  • nagana z ogłoszeniem w rozkazie
  • zakaz oddalania się z miejsca zakwaterowania oddziału lub z okrętu
  • roboty i prace poza kolejnością
  • pominięcie w przedstawieniu do jednego kolejnego awansu
  • areszt domowy
  • areszt zwykły
  • areszt ścisły
  • obniżenie o jeden stopnia wojskowego
  • przeniesienie na niższe stanowisko
  • skierowanie do oddziału karnego
  • degradacja

Regulamin dyscyplinarny z roku 1970 przewidywał dla żołnierzy następujące kary:

Uprawnienia przełożonych do wymierzania kar dyscyplinarnych | edytuj kod

Na podstawie Regulaminu dyscyplinarnego Sił Zbrojnych PRL Szt. Gen. 501/70 s. 41-49

Dowódca drużyny:

  • szeregowym:
upomnienie nagana nagana przed frontem drużyny praca porządkowa poza kolejnością - do 3 razy zakaz opuszczania koszar - do 3 dni
  • podoficerom:
upomnienie nagana.

Pomocnik dowódcy plutonu:

  • szeregowym:
upomnienie nagana nagana przed frontem plutonu praca porządkowa poza kolejnością - do 4 razy zakaz opuszczania koszar - do 6 dni
  • podoficerom:
upomnienie nagana

Szef kompanii:

  • szeregowym:
upomnienie nagana nagana przed frontem kompanii praca porządkowa poza kolejnością - do 5 razy zakaz opuszczania koszar - do 9 dni areszt zwykły - do 3 dni
  • podoficerom:
upomnienie nagana nagana na zbiórce podoficerów
  • zakaz opuszczania koszar - do 3 dni[g]

Dowódca plutonu:

  • szeregowym:
upomnienie nagana nagana przed frontem plutonu praca porządkowa poza kolejnością - do 6 razy zakaz opuszczania koszar - do 12 dni areszt zwykły - do 5 dni
  • podoficerom ZSW
upomnienie nagana nagana przed frontem podoficerów zakaz opuszczania koszar - do 6 dni
  • podoficerom zawodowym:
upomnienie nagana nagana na zbiórce podoficerów zawodowych

dowódca kompanii

  • szeregowym:
upomnienie nagana nagana przed frontem kompanii nagana w rozkazie praca porządkowa poza kolejnością - do 7 razy zakaz opuszczania koszar - do 15 dni areszt zwykły - do 7 dni areszt ścisły - do 5 dni
  • podoficerom ZSW
upomnienie nagana nagana na zbiórce podoficerów nagana w rozkazie zakaz opuszczania koszar - do 9 dni areszt zwykły - do 5 dni areszt ścisły - do 3 dni
  • podoficerom zawodowym:
upomnienie nagana nagana na zbiórce podoficerów nagana w rozkazie zakaz opuszczania miejsca zakwaterowania - do 5 dni
  • chorążym i oficerom młodszym:
upomnienie nagana nagana na zbiórce chorążych (oficerów) nagana w rozkazie zakaz opuszczania miejsca zakwaterowania - do 3 dni

dowódca batalionu:

  • szeregowym:
upomnienie nagana nagana przed frontem batalionu nagana w rozkazie zakaz opuszczania koszar - do 18 dni areszt zwykły - do 14 dni areszt ścisły - do 7 dni
  • podoficerom ZSW
upomnienie nagana nagana na zbiórce podoficerów nagana w rozkazie zakaz opuszczania koszar - do 12 dni areszt zwykły - do 10 dni areszt ścisły - do 5 dni
  • podoficerom zawodowym:
upomnienie nagana nagana na zbiórce podoficerów zawodowych nagana w rozkazie zakaz opuszczania miejsca zakwaterowania - do 10 dni
  • chorążym i oficerom młodszym:
upomnienie nagana nagana na zbiórce chorążych (oficerów) nagana w rozkazie zakaz opuszczania miejsca zakwaterowania - do 5 dni
  • oficerom starszym:
upomnienie nagana nagana na zbiórce oficerów nagana w rozkazie

dowódca pułku:

  • szeregowym:
upomnienie nagana nagana przed frontem pułku nagana w rozkazie zakaz opuszczania koszar - do 21 dni areszt zwykły - do 21 dni areszt ścisły - do 14 dni zmniejszenie lub pozbawienie urlopu okresowego, służba w oddziale dyscyplinarnym - 1 miesiąc obniżenie stopnia wojskowego[h]
  • podoficerom ZSW
upomnienie nagana nagana na zbiórce podoficerów nagana w rozkazie zakaz opuszczania koszar - do 15 dni areszt zwykły - do 15 dni areszt ścisły - do 10 dni zmniejszenie lub pozbawienie urlopu okresowego służba w oddziale dyscyplinarnym - 1 miesiąc obniżenie stopnia wojskowego[i]
  • podoficerom zawodowym:
upomnienie nagana nagana na zbiórce podoficerów zawodowych nagana w rozkazie zakaz opuszczania miejsca zakwaterowania - do 15 dni ostrzeżenie o niepełnej przydatności na zajmowanym stanowisku służbowym wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe[j]
  • chorążym i oficerom młodszym:
upomnienie nagana nagana na zbiórce chorążych (oficerów), nagana w rozkazie zakaz opuszczania miejsca zakwaterowania - do 10 dni
  • oficerom starszym:
upomnienie nagana nagana na zbiórce oficerów nagana w rozkazie zakaz opuszczania miejsca zakwaterowania - do 5 dni

W Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej | edytuj kod

Wyróżnienia stosowane w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej | edytuj kod

Art. 11.1 ustawy o dyscyplinie 9 października 2009 roku wymienia następujące wyróżnienia:

  • zatarcie ukarania przed upływem terminu określonego w ustawie
  • pochwała
  • list gratulacyjny
  • pismo pochwalne ze zdjęciem wyróżnionego żołnierza na tle: flagi państwowej Rzeczypospolitej Polskiej lub wojskowej, sztandaru jednostki wojskowej lub bandery wojennej
  • urlop nagrodowy
  • nagroda rzeczowa
  • nagroda pieniężna
  • wpisanie zasług żołnierza do kroniki jednostki wojskowej
  • odznaka honorowa
  • tytuł honorowy
  • honorowa broń biała
  • wpisanie zasług żołnierza do Księgi Honorowej Wojska Polskiego

Wzory odznak tytułów honorowych (2002) | edytuj kod

Wzory odznak honorowych i odznak tytułów honorowych (2010) | edytuj kod

Kary dyscyplinarne stosowane w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej | edytuj kod

Art. 22 ustawy z 4 września 1997 r. o dyscyplinie wojskowej[2] przewidywał następujące kary:

  • upomnienie,
  • nagana,
  • kara pieniężna,
  • zakaz opuszczania wyznaczonego miejsca przebywania[k]
  • areszt koszarowy[k]
  • areszt izolacyjny[k]
  • ostrzeżenie o niepełnej przydatności na zajmowanym stanowisku służbowym
  • wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe
  • ostrzeżenie o niepełnej przydatności do nadterminowej zasadniczej służby wojskowej lub do czynnej służby wojskowej pełnionej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego albo do zawodowej służby wojskowej
  • usunięcie z nadterminowej zasadniczej służby wojskowej lub z czynnej służby wojskowej pełnionej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego albo z zawodowej służby wojskowej.

Art. 24. ustawy o dyscyplinie 9 października 2009 roku[3] wymienia następujące kary dyscyplinarne[l]:

  • upomnienie
  • nagana
  • kara pieniężna
  • ostrzeżenie o niepełnej przydatności na zajmowanym stanowisku służbowym
  • odwołanie z zajmowanego stanowiska służbowego
  • ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby kandydackiej, służby przygotowawczej, okresowej służby wojskowej albo do zawodowej służby wojskowej
  • usunięcie ze służby kandydackiej, służby przygotowawczej, z okresowej służby wojskowej albo zawodowej służby wojskowej

Art. 33. 1. ustawy określa, że środkami dyscyplinarnymi są:

  • zobowiązanie do przeproszenia pokrzywdzonego;
  • zobowiązanie do wykonania dodatkowych zadań służbowych
  • zobowiązanie do naprawienia wyrządzonej szkody
  • pozbawienie prawa do noszenia odznaki honorowej lub odznaki tytułu honorowego oraz udziału w uroczystościach wojskowych i państwowych z udziałem wojska
  • podanie informacji o ukaraniu do wiadomości innych osób

Uwagi | edytuj kod

  1. Nie mógł przekraczać łącznie 15 dni w każdym roku służby
  2. nie stosowało się do żołnierzy, którzy nie ukończyli 18 lat życia i do żołnierzy-kobiet
  3. nie stosowało się do żołnierzy, którzy nie ukończyli 18 lat życia i do żołnierzy-kobiet
  4. tylko w czasie pokoju
  5. w stosunku do żołnierzy zawodowych tylko na wniosek sądu honorowego
  6. tylko w czasie pokoju
  7. nie wymierza się podoficerom zawodowym
  8. tylko starszym szeregowcom
  9. żołnierzom w stopniu do starszego kaprala włącznie
  10. według posiadanych kompetencji
  11. a b c Kary nie wymierza się żołnierzom zawodowym
  12. Ustawa funkcjonuje w warunkach pełnego uzawodowienia Wojska Polskiego

Przypisy | edytuj kod

  1. Dz. U. 1945 nr 37 poz. 219
  2. Dz. U. 1997 nr 141 poz. 944
  3. Dz. U. 2009 nr 190 poz. 1474

Bibliografia | edytuj kod

  • Zbigniew Moszumański, Stanisław Piwowar, Witold Rawski, Dyscyplina wojskowa. Rys historyczny ewolucji przepisów dyscyplinarnych, Wojskowe Centrum Edukacji Obywatelskiej, Warszawa 2012.
  • Regulamin dyscyplinarny Sił Zbrojnych PRL, Szt. Gen. 501/70, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1970.
  • Regulamin dyscyplinarny Sił Zbrojnych PRL, Szt. Gen. 792/76, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1977.
  • Podręcznik dowódcy drużyny, Szkol 378/69, Inspektorat Szkolenia, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1971.
  • Ustawa z 4 września 1997 roku o dyscyplinie wojskowej. (DzU z 24 listopada 1997 r.)
  • Ustawa z 9 października 2009 roku o dyscyplinie wojskowej.
Na podstawie artykułu: "Wyróżnienia i kary stosowane w Wojsku Polskim" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy