X Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina


X Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

X Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina (również X Konkurs Chopinowski) – 10. edycja Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina, która rozpoczęła się 1 października 1980 w Warszawie. Organizatorem konkursu było Towarzystwo im. Fryderyka Chopina[1].

Spis treści

Krótka charakterystyka konkursu | edytuj kod

Wzięła w nim udział rekordowa liczba 149 pianistów z 37 krajów[2][3] (w tym sześciu Polaków: Elżbieta Karaś-Krasztel, Kornelia Ogórek, Ewa Pobłocka, Paweł Skrzypek, Jerzy Sterczyński i Jerzy Tosik-Warszawiak)[4]. Najliczniejsze grono pianistów reprezentowało Japonię oraz Stany Zjednoczone[2]. Konkurs odbył się w dniach 1–20 października 1980[2]. Składał się z trzech etapów i finału[5]. Zwyciężył pianista wietnamski Đặng Thái Sơn[6], który otrzymał również (ex aequo z innymi pianistkami) wszystkie nagrody specjalne. Warto dodać, że zwycięzca zagrał z orkiestrą koncert finałowy po raz pierwszy w swoim życiu[2].

Uczestnikiem konkursu, który najmocniej utkwił w pamięci słuchaczy i pozostawał w trakcie konkursu ulubieńcem publiczności był Jugosłowianin Ivo Pogorelić. Nie zdobył on żadnej z głównych nagród, odpadając w trzecim etapie. Konserwatywnie nastawione jury nie dopuściło go do finału, gdyż jego interpretacje były kontrowersyjne, zbytnio odbiegały od kanonu wykonawczego, nie stroniły ponadto od błędów nutowych.

W trakcie trwania konkursu, 3 października, zmarł jego inicjator, profesor Jerzy Żurawlew. Warto dodać, że z okazji X Konkursu Chopinowskiego, Poczta Polska wydała 2 października znaczek pocztowy o nominale 6,90 zł; projektu Stefana Małeckiego, przedstawiający podobiznę Fryderyka Chopina na tle symbolicznych wierzb[7].

Kalendarium | edytuj kod

Jury | edytuj kod

Do konkursowego przebiegu przesłuchań oraz podziału nagród powołano jury, w następującym składzie[2][a]:

Warto dodać, że w przebiegu prac jury swój udział wycofali po I etapie Louis Kentner, a po III etapie Martha Argerich i Nikita Magaloff. Powodem opuszczenia jury przez Louisa Kentnera było niedopuszczenie do przesłuchań II etapu żadnego z jego uczniów z Wielkiej Brytanii, przy jednoczesnym udziale w dalszym przebiegu Konkursu kontrowersyjnego jugosłowiańskiego pianisty Ivo Pogorelica[9]. Ivo Pogorelić stał się również powodem wycofania kolejnych jurorów. Argerich i Magaloff kwestionowali bowiem jego niedopuszczenie do finału[9]. Przewodniczący jury Kazimierz Kord tak skomentował te wydarzenia[9]:

Zasady oceny pianistów | edytuj kod

Jury oceniało sztukę interpretacyjną każdego z uczestników przy pomocy punktów od 1 do 25. Ocenę: (średnią arytmetyczną) obliczano w taki sam sposób jak w poprzednim IX Konkursie Chopinowskim, analogicznie ustalano również listę osób zakwalifikowanych do następnych etapów[3]. Wyniki II etapu ustalano na podstawie średniej arytmetycznej ocen uzyskanych tylko w tym etapie[3]. Wyniki III etapu - na podstawie sumy średnich arytmetycznych ocen uzyskanych w II i III etapie[3]. Po zakończeniu finału dyrektor konkursu przedstawił jury sumy średnich arytmetycznych ocen uzyskanych przez uczestników finału we wszystkich etapach i finale, po czym podjęto decyzję w sprawie rozdziału nagród[3]. Dla zdobycia I nagrody konieczne było uzyskanie przez uczestnika minimum 66 punktów[3].

Poczynając od tego konkursu oddzielnie punktowano nie tylko wykonanie poloneza i mazurków, lecz także interpretację koncertu w finale, za którą również przyznano nagrodę specjalną[3].

Konkurs | edytuj kod

Koncert inauguracyjny | edytuj kod

1 października w sali Filharmonii Narodowej został zainaugurowany X Konkurs Chopinowski uroczystym koncertem Orkiestry Symfonicznej i Chóru Filharmonii Narodowej pod dyrekcją Kazimierza Korda[5]. Solistką koncertu była wybitna pianistka i jednocześnie jurorka konkursu Martha Argerich[5].

I etap | edytuj kod

Przesłuchania konkursowe I etapu odbyły się w dniach (2–7 października) w dwóch sesjach przedpołudniowej i popołudniowej w kolejności alfabetycznej, począwszy od wylosowanej wcześniej litery „S”[8]. Jako pierwszy wystąpił w tym etapie Anglik, Paul Searle-Barnes[8]. Pianiści w tym etapie mieli do wykonania program przewidziany regulaminem, występując w czasie około 20 minut, grając z pamięci wybrane etiudy, nokturny i jedno z czterech scherz[8]. Po zakończeniu przesłuchań tego etapu zebrało się jury celem wyłonienia pianistów zakwalifikowanych do kolejnego etapu.

II etap | edytuj kod

Po zakończeniu obrad jury 8 października jego przewodniczący Kazimierz Kord ogłosił listę 42 pianistów z 15 krajów (w tym 5 Polaków) dopuszczonych do przesłuchań tego etapu[10]. Podobnie jak w poprzednim etapie pianiści występowali kolejno w dniach (9–13 października) w dwóch sesjach przedpołudniowej i popołudniowej.

III etap | edytuj kod

14 października jury ogłosiło listę 15 pianistów z 11 krajów dopuszczonych do przesłuchań III etapu (w tym jedynej Polki Ewy Pobłockiej)[11]. Etap trwał przez dwa dni (15–16 października), a pianiści mieli do wykonania program składajacy się z trzech lub czterech mazurków i jednej z dwóch sonat[11].

Finał | edytuj kod

Po wysłuchaniu wszystkich uczestników trzeciego etapu jury dopuściło werdyktem ogłoszonym 17 października, 7 pianistów do występów finałowych, w tym Polkę Ewę Pobłocką[12]. Warto dodać, że podanie składu finałowego pianistów i brak na niej Jugosłowianina Ivo Pogorelica, wywołało wiele kontrowersyjnych komentarzy. Na znak protestu wycofała swój dalszy udział w przebiegu przesłuchań finałowych Martha Argerich, jak również kolejny juror Nikita Magaloff[12]. Martha Argerich oświadczyła wówczas dziennikarzom tak swoje stanowisko wobec tej kwestii[12]:

Pianiści w finale mieli do wyboru wykonanie jednego z Koncertów fortepianowych Fryderyka Chopina: (f-moll op. 21 lub e-moll op. 11) wraz z towarzyszącą im Orkiestrą Symfoniczną Filharmonii Narodowej pod batutą Tadeusza Strugały[12]. Przesłuchania finałowe zakończył Francuz Erik Berchot[13].

Nagrody i wyróżnienia | edytuj kod

Zdobywcy trzech pierwszych miejsc zostali uhonorowani medalami. Wszyscy finaliści otrzymali stosownie do zajętego miejsca bądź wyróżnienia odpowiednią nagrodę finansową. Zgodnie z regulaminem nagrodzeni zobowiązani byli do udziału w kończącym konkurs, koncercie laureatów.

Najbardziej kontrowersyjny pianista X Konkursu Chopinowskiego Jugosłowianin Ivo Pogorelić tak skomentował swój udział w konkursie[14]:

Uwagi | edytuj kod

  1. Honorowym przewodniczącym miał być Artur Rubinstein, który jednak do Warszawy nie przybył.

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c Barbara Niewiarowska: Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina w Warszawie. chopin.pl. [dostęp 2016-07-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-09-14)].
  2. a b c d e X Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina. chopincompetition2015.com. [dostęp 2016-07-07].
  3. a b c d e f g Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina. Konkurs X. konkursy.miedzynarodowe.chopin.pl. [dostęp 2018-05-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-06)].
  4. Marek Brzeźniak. Konkurs Chopinowski. 5 Polaków w II etapie. „Trybuna Robotnicza”. Nr 219, s. 1, 1980-10-09. Katowice: Śląskie Wydawnictwo Prasowe RSW „Prasa”. ISSN 0137-9356. OCLC 750488613. [dostęp 2019-01-18]. 
  5. a b c d Rekordowa liczba uczestników. X Konkurs Chopinowski. „Dziennik Polski”. Nr 212 (11268), s. 1, 1980-10-01. Kraków: Krakowskie Wydawnictwo Prasowe RSW „Prasa”. ISSN 0137-9089. OCLC 749162897. [dostęp 2019-01-18]. 
  6. a b c d e Osoby związane z Chopinem. (Dang Thai Son). W: Narodowy Instytut Fryderyka Chopina [on-line]. pl.chopin.nifc.pl. [dostęp 2016-07-07].
  7. X Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina w Warszawie (pol.). W: Katalog znaczków polskich [on-line]. kzp.pl, 1980-10-02. [dostęp 2017-03-11].
  8. a b c d Eugenia Wybraniec. X Konkurs Chopinowski. Występy pierwszych Polaków. „Trybuna Robotnicza”. Nr 214, s. 1, 1980-10-03. Katowice: Śląskie Wydawnictwo Prasowe RSW „Prasa”. ISSN 0137-9356. OCLC 750488613. [dostęp 2019-01-18]. 
  9. a b c Po zakończeniu Konkursu Chopinowskigo. Pod znakiem ogromnego zainteresowania, wielu komentarzy i kontrowersji. „Dziennik Polski”. Nr 229 (11285), s. 1–2, 1980-10-21. Kraków: Krakowskie Wydawnictwo Prasowe RSW „Prasa”. ISSN 0137-9089. OCLC 749162897. [dostęp 2019-01-18]. 
  10. a b Pięcioro Polaków w II etapie Konkursu Chopinowskiego. „Dziennik Polski”. Nr 220 (11275), s. 1, 1980-10-09. Kraków: Krakowskie Wydawnictwo Prasowe RSW „Prasa”. ISSN 0137-9089. OCLC 749162897. [dostęp 2019-01-18]. 
  11. a b c 3 pianistów z ZSRR, po 2 z Francji i USA. Tylko jedna Polka w III etapie Konkursu Chopinowskiego. „Dziennik Polski”. Nr 224 (11280), s. 1, 1980-10-15. Kraków: Krakowskie Wydawnictwo Prasowe RSW „Prasa”. ISSN 0137-9089. OCLC 749162897. [dostęp 2019-01-18]. 
  12. a b c d e Trójka reprezentantów ZSRR w gronie laureatów. Ewa Pobłocka wśród 7 finalistów Konkursu Chopinowskiego. „Dziennik Polski”. Nr 227 (11283), s. 1, 1980-10-18/19. Kraków: Krakowskie Wydawnictwo Prasowe RSW „Prasa”. ISSN 0137-9089. OCLC 749162897. [dostęp 2019-01-18]. 
  13. a b c d Finał Konkursu Chopinowskiego. „Dziennik Polski”. Nr 228 (11284), s. 1–2, 1980-10-20. Kraków: Krakowskie Wydawnictwo Prasowe RSW „Prasa”. ISSN 0137-9089. OCLC 749162897. [dostęp 2019-01-18]. 
  14. a b Wręczenie nagrody prezesa WTM Ivo Pogorelicovi. Pianista jugosłowiański o Konkursie Chopinowskim. „Dziennik Polski”. Nr 230 (11286), s. 1–2, 1980-10-22. Kraków: Krakowskie Wydawnictwo Prasowe RSW „Prasa”. ISSN 0137-9089. OCLC 749162897. [dostęp 2019-01-18]. 

Bibliografia | edytuj kod

  • Alicja Matracka-Kościelny (tł. na jęz. fr. Hanna Sewen i Ryszard Dulinicz): Program X Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego imienia Fryderyka Chopina: Warszawa 2-19 października 1980 – Programme du Xe Concours International de Piano Frédéric Chopin: Varsovie: 2-19 octobre 1980. Wyd. 1. Warszawa: Towarzystwo im. Fryderyka Chopina, 1980. OCLC 838275098. (pol. • fr.)
  • Jerzy Waldorff: Wielka gra. Wyd. 3. Warszawa: Wyd. Wiedza Powszechna, 1993. ISBN 83-214-0940-7. OCLC 69467869.
  • Stefan Wysocki: Wokół Konkursów Chopinowskich. Wyd. 2. Warszawa: Wydawnictwa Radia i Telewizji, 1987. ISBN 83-212-0443-0. OCLC 749899851.
Kontrola autorytatywna (konkurs muzyczny):
Na podstawie artykułu: "X Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy