Z13 Erich Koellner


Z13 Erich Koellner w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Z13 Erich Koellner – niemiecki niszczyciel typu 1934A zbudowany dla Kriegsmarine. Na początku 1940 roku wykonał z powodzeniem dwie misje stawiania zagród minowych u wybrzeży Anglii, na których zatonęło sześć okrętów. Podczas początkowych faz Kampanii Norweskiej brał udział w obu bitwach pod Narwikiem. W trakcie Drugiej Bitwy pod Narwikiem został poważnie uszkodzony przez Brytyjskie okręty, co doprowadziło do zatopienia jednostki przez załogę.

Spis treści

Budowa | edytuj kod

Zamówiony 10 listopada 1934, położenie stępki – 12 października 1935, wodowanie – 18 marca 1937, wejście do służby – 28 sierpnia 1939. Zbudowany w stoczni Germaniawerft w Kilonii (numer stoczniowy G539). Budowa przedłużyła się na skutek obciążenia stoczni i do służby wszedł tuż przed wojną, jako ostatni z niszczycieli typu 34/34A. W systemie oznaczeń niemieckich niszczycieli miał przydzielony numer Z13 (rzadko używany w oficjalnych dokumentach), przed wojną nosił numer burtowy 83. Budowa kosztowała 13,4 mln Reichsmark[1].

Nazwę nadano mu na cześć niemieckiego kapitana marynarki Ericha Koellnera, dowódcy 8. Flotylli Trałowców podczas I wojny światowej, poległym 20 kwietnia 1918 na trałowcu M-64, który zatonął na minie prowadząc akcję ratowniczą koło Terschelling.

Służba | edytuj kod

Po wybuchu II wojny światowej, "Erich Koellner" kończył szkolenie bojowe załogi na Bałtyku, następnie działał na Morzu Północnym i w Cieśninach Duńskich. W nocy 10/11 stycznia i 9/10 lutego 1940 uczestniczył w operacjach stawiania ofensywnych zagród minowych na wodach brytyjskich, pod Cromer i w rejonie Haisborough Sand (wraz z niszczycielami "Bruno Heinemann" i "Wolfgang Zenker")[1]. 22 lutego 1940 wziął udział w nieudanym wypadzie niemieckich niszczycieli przeciw brytyjskiemu rybołówstwu (operacja Wikinger), zakończonym stratą "Leberecht Maass" i "Max Schultz".

"Erich Koellner" wziął udział w inwazji na Norwegię (operacji Weserübung), w grupie zajmującej Narwik 9 kwietnia 1940, przewożąc tam strzelców górskich. W pierwszej bitwie morskiej pod Narwikiem z brytyjskimi niszczycielami 10 kwietnia 1940, wziął udział w zniszczeniu niszczycieli HMS "Hardy" i "Hunter". 11 kwietnia 1940 poważnie uszkodził dno na skałach podwodnych w Ballangenfjordzie (m.in. zalaniu uległy dwie kotłownie) i mógł rozwijać jedynie niewielką prędkość[2].

Podczas drugiej bitwy pod Narwikiem 13 kwietnia 1940, jako pierwszy nawiązał walkę z brytyjskim zespołem. Według planu, miał ukryć się w zatoce koło Tårstad na północnym brzegu fiordu i stamtąd zaatakować z zasadzki torpedami, jednakże w chwili nadpłynięcia Brytyjczyków był dopiero w drodze, eskortowany przez niszczyciel "Hermann Künne", więc skierował się ku południowemu brzegowi Ofotfjordu koło Djupviku. Został tam jednak wykryty przez wodnosamolot zwiadowczy Swordfish i o 14.09 ostrzelany przez niszczyciele HMS "Bedouin", "Punjabi" i "Eskimo"[2]. W ciągu kilku minut otrzymał trafienie torpedą w dziób i kilka trafień pociskami, na skutek czego został wydany rozkaz opuszczenia okrętu. Obsługa jednego z dział 128 mm mimo to prowadziła ogień, po czym niszczyciel został trafiony jeszcze kilkoma salwami artylerii głównej pancernika "Warspite" i zatopiony w rejonie pozycji 68°24′N 16°48′E/68,400000 16,800000[3]. Podczas walki wystrzelił dwie niecelne torpedy. Straty wyniosły 31 zabitych i 39 rannych, ocalała załoga została wzięta do norweskiej niewoli (oswobodzona przez Niemców po zajęciu Norwegii)[3].

Historia konstrukcji i opis okrętu – w opisie niszczycieli Typu 1934.

Dowódcy:

Dane techniczne | edytuj kod

Uzbrojenie i wyposażenie:

  • 5 dział kalibru 128 mm (nominalnie 12.7 cm) SK C/34 w pojedynczych stanowiskach, osłoniętych maskami (5xI)
    • długość lufy L/45 (45 kalibrów), donośność maksymalna 17 400 m, kąt podniesienia +30°, masa pocisku 28 kg, zapas amunicji – 120 na działo
  • 4 działka przeciwlotnicze 37 mm SK C/30, półautomatyczne, podwójnie sprzężone na podstawach LC/30 (2xII)
  • 6 działek przeciwlotniczych 20 mm (6xI)
  • 8 wyrzutni torpedowych 533 mm (2xIV), 12-16 torped
  • 18 bomb głębinowych (zrzutnia bg)
  • możliwość stawiania 60 min morskich
  • szumonamiernik GHG
  • system kierowania ogniem artylerii głównej: dwa 4-metrowe dalmierze stereoskopowe (na nadbudówce dziobowej i śródokręciu), centrala artyleryjska C34/Z

Przypisy | edytuj kod

  1. a b German Naval History
  2. a b E. Granowskij, M. Morozow, A. Daszjan: "Giermanskie esmincy w boju. Czast 1" (Германские эсминцы в бою. Часть 1.), Moskwa 1995
  3. a b S.W. Patjanin (op.cit.)

Bibliografia | edytuj kod

  • Siergiej W. Patjanin (С.В.Патянин): "Esmincy tipa Leberecht Maass" ("Эсминцы типа «Леберехт Маасс»"), seria Morskaja Kollekcja 5/2004
  • Z 13 Erich Koellner w serwisie German Naval History

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Z13 Erich Koellner" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy