Zabytkowa Stacja Wodociągowa Zawada


Na mapach: 50°23′41″N 18°40′33″E/50,394722 18,675833

Zabytkowa Stacja Wodociągowa Zawada w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Zabytkowa maszyna parowa

Zabytkowa Stacja Wodociągowa Zawada w Karchowicach przy ul. Bytomskiej 6 – kompleks wodociągowy udostępniony do zwiedzania, który od 19 października 2006 znajduje się na trasie Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Rozwój przemysłu wydobywczego na terenie Górnego Śląska w drugiej połowie XIX wieku spowodował stały spływ wód do wyrobisk górniczych. Deficyt wody w ujęciach powierzchniowych, zmusił władze pruskie do poszukiwań nowych źródeł wody pitnej. W 1874 roku wykonano pierwsze odwierty w okolicach wsi Zawada i Karchowice, a kilka lat później w tym miejscu wykonano studnię o głębokości 215 m. Budowę wodociągu rozpoczęto w latach 1894-1895 i wzniesiono budynki administracyjne, stację pomp oraz kotłownię parową. W latach 1927-1929 nastąpiła przebudowa hali maszyn i kotłowni. Dodatkowo wybudowano warsztat, łaźnię, garaże, magazyn, budynek straży pożarnej i komin. Wszystkie obiekty stacji wodociągowej wybudowano w stylu modernistycznym.

W latach 1968-1969 w związku z elektryfikacją zakładu wszystkie urządzenia parowe zostały wyłączone[2].

W 1991 r. zespół wodociągu „Zawada” został wpisany do rejestru zabytków pod numerem A/1424/91[3].

Stan obecny | edytuj kod

Stacja wodociągowa wraz z zabytkowym oraz współczesnym (działającym) wyposażeniem jest obecnie udostępniona do zwiedzania. W ceglanym budynku pompowni z 1929 r. znajdują się między innymi:

  • tłokowy zespół pompowy o wydajności 11 m³/min
  • turbozespół pompowy o wydajności 25 m³/min
  • dwustopniowa turbina wysokiego ciśnienia z 1928 r.
  • agregat pompowy z 1923 r.
  • sprężarki parowe

Przypisy | edytuj kod

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo śląskie. 2019-12-31.
  2. Historia ujęcia wodnego w Zawadzie-Karchowicach. [dostęp 2011-06-05].
  3. Rejestr zabytków Województwa Śląskiego. [dostęp 2011-06-05].

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Zabytkowa Stacja Wodociągowa Zawada" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy