Zajn al-Abidin ibn Ali


Zajn al-Abidin ibn Ali w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Zajn al-Abidin ibn Ali, również Zin Al-Abidin Ben Ali (ar. زين العابدين بن علي Zin el-‘Ābidīn bin ‘Alī, ur. 3 września 1936 w Hamam Susa, zm. 19 września 2019 w Dżudda[1]) – tunezyjski generał i polityk, premier w 1987, prezydent kraju w latach 1987–2011[2]. W latach 1980-1984 ambasador Tunezji w Polsce.

Życiorys | edytuj kod

Ukończył francuską akademię wojskową Saint-Cyr i służył w armii tunezyjskiej, dochodząc w niej do stopnia generała. Studiował również inżynierię w Stanach Zjednoczonych. W latach 1964–1974 szef bezpieczeństwa militarnego, stanowisko to usadowiło go w gronie najwyższych kręgów rządowych. W 1974 roku rozpoczął trzyletnią kadencją jako attaché wojskowy ambasady Tunezji w Maroku. W 1977 roku prezydent Habib Burgiba mianował go szefem służb bezpieczeństwa. W latach 1980-1984 był ambasadorem w Polsce. W 1986 roku został ministrem spraw wewnętrznych, jako minister wsławił się rozbiciem ruchu islamskich fundamentalistów. W październiku 1987 roku desygnowany na premiera w zastępstwie Rachida Sfara[2].

7 listopada 1987 premier dokonał bezkrwawego przewrotu, uzyskując orzeczenie lekarskie o niezdolności prezydenta Burgiby do sprawowania urzędu[3][4]. Zgodnie z ówczesną tunezyjską konstytucją automatycznie przejął obowiązki głowy państwa. Tego samego dnia został także przywódcą rządzącej Dusturowskiej Partii Socjalistycznej[5] a nowym premierem został Hédi Baccouche. 27 lutego 1988 ibn Ali założył nową partię - Zgromadzenie Demokratyczno-Konstytucyjne. W następstwie wyborów generalnych w 1989, 2 kwietnia 1989, został oficjalnie zaprzysiężony na stanowisku prezydenta na 5-letnią kadencję[2].

Początkowo bardziej liberalny względem opozycji (w tym tej islamistycznej) niżeli poprzednik. W 1991 roku jednak zdelegalizował opozycyjną Partię Odrodzenia i zaapelował o zwalczanie islamskich radykałów. Od tego czasu jego rządy były krytykowanie jako łamiące prawa człowieka. Jako przywódca Zgromadzenia Demokratyczno-Konstytucyjnego wygrywał (z przytłaczającym poparciem) kolejno wybory w 1994, 1999, 2000 i 2009 roku[2]. W polityce gospodarczej realizował program neoliberalny[6].

14 stycznia 2011 roku ibn Ali uciekł z kraju pod wpływem rozpoczętych 17 grudnia 2010 masowych protestów społecznych. Obowiązki prezydenta przejął wówczas premier Muhammad al-Ghannuszi[7][8] a następnego dnia przewodniczący parlamentu Fu’ad al-Mubazza. Rewolucja doprowadziła do zalegalizowania wielu tępionych podczas rządów ibn Alego partii politycznych. Ustępujący prezydent znalazł schronienie w Arabii Saudyjskiej. W okresie po obaleniu zaocznie skazany za defraudację pieniędzy publicznych i tłumienie protestów z 2010-11[2].

Przypisy | edytuj kod

  1. Former Tunisian President Zine El Abidine Ben Ali dies aged 83, reports say (ang.). thenational.ae. [dostęp 2019-09-19].
  2. a b c d e Zine al-Abidine Ben Ali (ang.).
  3. Konstytucja tunezyjska ONZ, 2009.
  4. Bourguiba Described in Tunis New York Times, 9 listopada 1987
  5. Encyklopedia Świat w przekroju, Warszawa 1990, ISSN 0137-6799, s. 353
  6. Dictatorship and Neo-Liberalism: The Tunisian People’s Uprising (ang.).
  7. Dramatyczna sytuacja w Tunezji - MSZ ostrzega Polaków konflikty.wp.pl
  8. Lotnisko otoczone. Stan wyjątkowy w Tunezji tvn24.pl
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Zajn al-Abidin ibn Ali" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy