Zasłonak niebieski


Zasłonak niebieski w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Młody owocnik Starszy owocnik

Zasłonak niebieski (Cortinarius caerulescens (Schaeff.) Fr.) – gatunek grzybów należący do rodziny zasłonakowatych (Cortinariaceae)[1]

Systematyka i nazewnictwo | edytuj kod

Po raz pierwszy opisany został w 1774 r. przez Schaeffa jako Agaricus caerulescens, do rodzaju Cortinarius przeniósł go Fries w 1838 r[1].

Niektóre synonimy nazwy naukowej[2]:

  • Agaricus bulbosus Huds., 1778
  • Agaricus caerulescens Schaeff. 1774
  • Agaricus cyanus Pers. 1801
  • Agaricus violaceus Batsch 1783
  • Bulbopodium caerulescens (Schaeff.) Earle 1909
  • Cortinarius caesiocyaneus Britzelm. 1895
  • Phlegmacium caerulescens (Schaeff.) Wünsche 1877
  • Phlegmacium caesiocyaneum (Britzelm.) M.M. Moser 1953

Nazwę polską nadał A. Nespiak w 1975 r[3].

Morfologia | edytuj kod

Kapelusz

Średnica 5-10 cm, kształt początkowo półkulisty, później łukowaty lub płaski i na środku nieco wgłębiony. Powierzchnia podczas suchej pogody jedwabiście matowa i sucha, podczas wilgotnej śliska i błyszcząca. Brzeg kapelusza długo pozostaje podwinięty i połączony z trzonem siwofioletową zasnówką. Początkowo ma barwę niebieskofioletową, później płowieje i staje się siwy do jasnoochrowego. Młode owocniki pokryte są brudnobiaławymi resztkami zasnówki[4].

Blaszki

Szerokie i szeroko przyrośnięte. U młodych owocników są niebieskofioletowe, później stają się siwofioletowe, w końcu ochrowobrązowe. Ostrza blaszek bruzdkowane i niebieskie[4].

Trzon

Wysokość 4-8 cm, grubość 1-2 cm, walcowaty, pełny. U podstawy posiada bulwę o średnicy do 4,5 cm. U młodych okazów pełny, u starszych pusty. Powierzchnia początkowo włóknista, o barwie siwofioletowej, później naga. W dolnej części posiada białą osłonę, która szybko przebarwia się na ochrowobrązowo[4].

Miąższ

Jasnoniebieski. Smak słaby, zapach stęchły[4].

Występowanie i siedlisko | edytuj kod

Występuje w Ameryce Północnej, Europie, Korei i Japonii[5]. W Europie jest szeroko rozprzestrzeniony, ale tylko w niektórych miejscach występuje liczniej. W Polsce notowany był w okolicach Jeleniej Góry, Gdańska, w Górach Świętokrzyskich i w Beskidzie Sądeckim. W 2013 r. nowe jego stanowiska w Łagowskim Parku Krajobrazowym nad Jeziorem Łagowskim podał J Ślusarczyk[6]. Nie jest znane jego rozprzestrzenienie, nie znajduje się jednak na liście gatunków zagrożonych. Jest na takich listach natomiast w Niemczech, Danii, Anglii, Słowacji i Czechach[3]. Według J. Ślusarczyka również w Polsce powinien znaleźć się na liście gatunków zagrożonych[6]

W Polsce rośnie w górskich lasach liściastych, na glebach wapiennych, szczególnie pod bukami, rzadziej pod dębami i grabami[6]. Owocniki wytwarza od sierpnia do października[4].

Znaczenie | edytuj kod

Grzyb mikoryzowy[3], grzyb trujący. Zawiera orellaninę i powoduje zatrucia orellaninowe (8 grupa zatruć grzybowych)[4].

Gatunki podobne | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Index Fungorum (ang.). [dostęp 2014-08-05].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2014-08-09].
  3. a b c Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d e f g Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. Discover Life Maps. [dostęp 2014-09-01].
  6. a b c Tomasz Ślusarczyk. Nowe stanowiska grzybów z rodzaju zasłonak (Cortinarius) w Polsce. Przegląd Przyrodniczy XXIV, 4 (2013): 42-68
Na podstawie artykułu: "Zasłonak niebieski" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy