Zbigniew Ćwiąkalski


Zbigniew Ćwiąkalski w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Zbigniew Ćwiąkalski (ur. 9 marca 1950 w Łańcucie) – polski polityk, adwokat, doktor habilitowany nauk prawnych, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Jagiellońskiego, od 2007 do 2009 minister sprawiedliwości i prokurator generalny.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Wykształcenie i działalność naukowa | edytuj kod

Pochodzi z rodziny prawniczej, jego ojciec Czesław był sędzią i radcą prawnym[1]. Urodził się w Łańcucie, gdzie po II wojnie światowej zamieszkał jego pochodzący z Buczacza ojciec[2][3]. W 1968 został absolwentem I Liceum Ogólnokształcącego im. Henryka Sienkiewicza w Łańcucie. W 1972 ukończył studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego. Następnie odbył trzyletnią aplikację sądową, zakończoną w 1975 zdanym egzaminem sędziowskim. W 1979 obronił na Wydziale Prawa i Administracji UJ dysertację doktorską, nagrodzoną w 1980 drugim miejscem w konkursie redakcji „Państwa i Prawa”[4]. W 1991 uzyskał stopień naukowy doktora habilitowanego nauk prawnych w zakresie prawa. Specjalizuje się w zagadnieniach dotyczących prawa karnego.

Odbywał półtoraroczne stypendium Humboldta (1986–1988) w Max-Planck-Institut für ausländisches und internationales Strafrecht we Freiburgu pod kierownictwem prof. Albina Esera[5]. Przebywał również w tym instytucie na stypendiach w latach 1991–1992 oraz 2005, odbywał staż także na Uniwersytecie w Kolonii pod kierunkiem profesora Hansa Joachima Hirscha.

Został profesorem nadzwyczajnym i pracownikiem naukowym Katedry Prawa Karnego Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Wyższej Szkoły Prawa i Administracji w Przemyślu. Wykładał również na Uniwersytecie Rzeszowskim (jako pracownik Zakładu Prawa Karnego i Postępowania Karnego). Pod jego kierunkiem stopień naukowy doktora uzyskała w 2003 Maria Szczepaniec[6].

Należy do Towarzystwa Naukowego Prawa Karnego. W latach 1978–1982 pełnił funkcję prezesa Towarzystwa Asystentów UJ. Od 1982 do 1985 był przedstawicielem pomocniczych pracowników naukowych w pierwszej Radzie Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Należy także do Krakowskiego Towarzystwa Przemysłowego. Był współzałożycielem Pierwszego Polsko-Amerykańskiego Banku w Krakowie. Został członkiem Komitetu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk (w kadencjach 2007–2010 i 2011–2014).

Praktyka adwokacka | edytuj kod

Od 1995 wykonywał czynnie zawód adwokata. Był obrońcą m.in. w dwóch procesach byłego prezesa PKN Orlen Andrzeja Modrzejewskiego (prawomocnie uniewinnionego) oraz pilota Henryka Serdy, oskarżonego w procesie dotyczącym akcji ratunkowej w stosunku do uczniów liceum z Tychów pod Rysami (również prawomocnie uniewinnionego). Reprezentował także Donalda Tuska i Hannę Gronkiewicz-Waltz w procesie o zniesławienie wytoczonym im z oskarżenia prywatnego przez byłych działaczy PO związanych z Pawłem Piskorskim[7]. Napisał również opinię prawną (tzw. ekspercką w oparciu m.in. o orzeczenia Sądu Najwyższego) dowodzącą, że nie można postawić Ryszardowi Krauze zarzutów karnych[8]. Był ponadto obrońcą m.in. byłego senatora Henryka Stokłosy[9]. Przygotował opartą o napisany przez siebie artykuł ekspertyzę dotyczącą wykładni jednego z przepisów kodeksu karnego na zlecenie kancelarii prawnej, reprezentującej m.in. Krzysztofa Popendę i Marka Dochnala[10]. W 2018 został pełnomocnikiem Tomasza Komendy, który został uniewinniony w postępowaniu wznowieniowym przez Sąd Najwyższy, a uprzednio spędził 18 lat w izolacji więziennej za niepopełnione przestępstwo[11].

Zbigniew Ćwiąkalski jest współzałożycielem kancelarii adwokatów i radców prawnych „SPCG T. Studnicki, K. Płeszka, Z. Ćwiąkalski, J. Górski Spółka Komandytowa” z siedzibą w Krakowie[12]. 15 listopada 2007 w związku z objęciem funkcji publicznej zawiesił czasowo wykonywanie praktyki adwokackiej.

Działalność społeczna i polityczna | edytuj kod

W latach 1972–1981 należał do PZPR, był przez dwuletnią kadencję przewodniczącym jednej z trzech wydziałowych podstawowych organizacji partyjnych[8]. W 1981 wstąpił do „Solidarności”. W latach 1982–1985 jako przedstawiciel tzw. pomocniczych pracowników naukowych był członkiem Prezydium Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego, skupiającej m.in. usuniętych w stanie wojennym rektorów wyższych uczelni (takich jak Roman Ciesielski, August Chełkowski czy Robert Głębocki).

Według dokumentów IPN został zarejestrowany jako kandydat na tajnego współpracownika Służby Bezpieczeństwa w 1985[13]. Zbigniew Ćwiąkalski odmówił jakiejkolwiek propozycji współpracy, a sam fakt zarejestrowania powiązał z wyjazdem na półtoraroczne stypendium do RFN w 1986[14].

Po 1989 był nieformalnym doradcą kilku posłów Obywatelskiego Klubu Parlamentarnego. W latach 1991–1996 doradzał ministrom edukacji narodowej, a okresie 1992–1993 premier Hannie Suchockiej (odpowiadał wówczas m.in. za ustawę o świadku koronnym). Pełnił też funkcję eksperta komisji sejmowych. Był również członkiem organizowanej przez Andrzeja Olechowskiego rady programowej Platformy Obywatelskiej.

W okresie rządów PiS wypowiadał się krytycznie wobec działalności ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry.

Znalazł się wśród sygnatariuszy Ruchu na rzecz Demokracji, a także wszedł w skład komitetu honorowego Platformy Obywatelskiej w przedterminowych wyborach parlamentarnych. Nie należy do partii politycznej.

Od 16 listopada 2007 był ministrem sprawiedliwości i prokuratorem generalnym w pierwszym rządzie Donalda Tuska. 20 stycznia 2009 podał się do dymisji, która została przyjęta. Decyzję tę motywował odpowiedzialnością polityczną w związku z samobójstwem Roberta Pazika, skazanego za współudział w porwaniu i zabójstwie Krzysztofa Olewnika[15]. Dzień po złożeniu rezygnacji został odwołany.

W 2015 został członkiem honorowego komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego przed wyborami prezydenckimi w Polsce w 2015 roku[16].

Życie prywatne | edytuj kod

Jest żonaty z Marią, ma córkę Bogumiłę[17] i syna Piotra[18]. Mieszka w Krakowie. W 2004 Zbigniew Ćwiąkalski zagrał egzaminatora głównego bohatera w komedii Juliusza Machulskiego Vinci[19].

Publikacje | edytuj kod

  • Nadzwyczajne złagodzenie kary w praktyce sądowej, 1982
  • Kodeks karny. Komentarz (współautor), 1990
  • Błąd co do bezprawności czynu w polskim prawie karnym, 1991

Odznaczenia | edytuj kod

  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 2011 (za wybitne zasługi w pracy naukowo-badawczej, za osiągnięcia w działalności dydaktycznej i społecznej)[20]

Przypisy | edytuj kod

  1. Zbigniew Ćwiąkalski. tvn24.pl, 13 listopada 2007. [dostęp 1 sierpnia 2014].
  2. Adam Smulski: Mój Buczacz. Kielce: Światowid, 2014, s. 6.
  3. Zbigniew Ćwiąkalski – minister z łańcuckimi korzeniami. biznesistyl.pl, 21 listopada 2002. [dostęp 21 czerwca 2917].
  4. Krzysztof Burnetko: Sprawa Ćwiąkalskiego. polityka.pl, 15 grudnia 2007. [dostęp 24 października 2010].
  5. Prof. Zbigniew Ćwiąkalski Ministrem Sprawiedliwości RP. humboldt.org.pl, 16 listopada 2007. [dostęp 24 października 2010].
  6. Maria Agnieszka Szczepaniec w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI). [dostęp 25 sierpnia 2018].
  7. Tusk i Gronkiewicz-Waltz wygrali proces o zniesławienie. wp.pl, 27 września 2007. [dostęp 24 października 2010].
  8. a b Cezary Gmyz: Zbigniew Ćwiąkalski, czyli przeciwieństwo Ziobry. rp.pl, 7 listopada 2007. [dostęp 24 października 2010].
  9. Sąd bada ponowny wniosek o „list żelazny” dla Stokłosy. gazeta.pl, 29 października 2007. [dostęp 24 października 2010].
  10. Ćwiąkalski napisał ekspertyzę dla Dochnala?. interia.pl, 6 grudnia 2007. [dostęp 24 października 2010].
  11. Ćwiąkalski pełnomocnikiem Tomasza Komendy. Padła kwota odszkodowania. wprost.pl, 21 marca 2018. [dostęp 2019-01-27].
  12. Obrońca oligarchów. wp.pl, 20 listopada 2007. [dostęp 24 października 2010].
  13. IPN ujawnia kolejne katalogi osób publicznych. gazeta.pl, 4 grudnia 2007. [dostęp 24 października 2010].
  14. Ćwiąkalski: Oblałem na egzaminie brata Ziobry. gazeta.pl, 9 grudnia 2007. [dostęp 24 października 2010].
  15. Ćwiąkalski: Musiałem odejść, bo nie „uderzyłem pięścią w stół”. gazeta.pl, 26 stycznia 2009. [dostęp 24 października 2010].
  16. Barbara Sowa: Kto wszedł do komitetu poparcia Komorowskiego, a kto z niego wypadł? Cała lista. dziennik.pl, 16 marca 2015. [dostęp 21 marca 2015].
  17. Zbigniew Ćwiąkalski w bazie Filmweb. [dostęp 1 sierpnia 2014].
  18. Na uczelni sypie dowcipami, a w sądzie strzela konkretami. dziennikpolski24.pl, 3 października 2014. [dostęp 8 lipca 2016].
  19. Zbigniew Ćwiąkalski w bazie filmpolski.pl. [dostęp 24 października 2010].
  20. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 września 2011 r. o nadaniu orderów i odznaczeń (M.P. z 2011 r. nr 111, poz. 1131)

Bibliografia | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Zbigniew Ćwiąkalski" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy