Zbigniew Domino


Zbigniew Domino w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Zbigniew Franciszek Domino (ur. 21 grudnia 1929 w Kielnarowej, zm. 11 czerwca 2019[1]) – pułkownik Sił Zbrojnych PRL, prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej w czasach stalinizmu, pisarz.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Syn Stanisława i Antoniny. W lutym 1940 został wywieziony z rodziną w głąb ZSRR w okolice Irkucka[2]. Na zesłaniu zmarła jego matka, ojciec wstąpił później do 1 DP. Zbigniew Domino wrócił do kraju w 1946. Należał do Związku Walki Młodych i Związku Młodzieży Polskiej. Od 1949 należał do PZPR.

W 1949 ukończył jako prymus Oficerską Szkołę Prawniczą w Jeleniej Górze[3]. W 1950 mianowany został oficerem śledczym Wojskowej Prokuratury Rejonowej w Poznaniu. Oddelegowany do pracy w Naczelnej Prokuraturze Wojskowej, prokurator NPW w latach 1952 i 1954–1959, sekretarz tzw. Komisji Mazura w latach 1956–1957. Zasadnicza część „raportu komisji Mazura” dotycząca odpowiedzialności oficerów śledczych z Głównego Zarządu Informacji Wojska Polskiego oparta została na „Notatce w sprawie nadużyć w śledztwie w organach Informacji” sporządzonej przez mjr Zbigniewa Domino i opublikowanej w „Zeszytach Historycznych” w Paryżu w 1984 roku, tj. 15 lat przed ujawnieniem raportu Komisji Mazura przez Gazetę Wyborczą (22.01.1999).

W latach 1959–1963 pracownik prokuratur Marynarki Wojennej. W 1967 mianowany szefem Wydziału ds. Szczególnej Wagi Naczelnej Prokuratury Wojskowej, później awansowany na szefa Oddziału V NPW ds. Zleconych. Prokurator Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w Rzeszowie, w latach 1973–1975 oficer do zleceń specjalnych Głównego Zarządu Politycznego WP. W latach 1980–1985 i 1989–1990 radca ambasady PRL w Moskwie. Eksternistyczne studia z prawa karnego: magisterskie (UP Poznań – 1950. i UW Warszawa – 1958) oraz doktoranckie (UMK Toruń, 1967). 12 czerwca 1986 został członkiem II kadencji Narodowej Rady Kultury[4].

Prozaik, reportażysta, autor powieści, zbiorów opowiadań. Jego książki przetłumaczono na ukraiński, rosyjski, francuski, bułgarski, słowacki, białoruski, kazachski, gruziński. Laureat m.in. Nagrody Literackiej im. Władysława St. Reymonta[5], Literackiej Nagrody Ukraińskiej Fundacji Kultury im. Wołodymyra Wynnyczenki.

W 2011 roku Janusz Zaorski wyreżyserował Syberiadę polską na podstawie najbardziej znanej książki Zbigniewa Domino.

Członek Związku Literatów Polskich. W latach 70. był przewodniczącym zarządu oddziału ZLP.

Zamieszkał w Rzeszowie.

Twórczość | edytuj kod

  • Pragnienia
  • Błędne ognie
  • Brama niebiańskiego spokoju
  • Bukowa polana
  • Młode ciemności (1969)
  • Cedrowe orzechy: Opowiadania syberyjskie (1974)
  • Czas do domu chłopaki
  • Noc na kwaterze
  • Notatki spod błękitnej flagi
  • Psy
  • Pszenicznowłosa
  • Sztorm (1975)
  • Wicher szalejący
  • Za rok, za dzień (1981)
  • Syberiada polska (2001)
  • Czas kukułczych gniazd (2004)
  • Tajga (2007)
  • Kraina Smoka.Chiny wczorajsze,Chiny dzisiejsze (2008)
  • Młode Ciemności (2012)
  • Cedrowe orzechy (2014)
  • Zaklęty krąg (2017)

Odznaczenia i ordery | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Zmarł pisarz Zbigniew Domino
  2. Dane osoby z katalogu kierowniczych stanowisk partyjnych i państwowych PRL. katalog.bip.ipn.gov.pl. [dostęp 2018-11-15].
  3. Kto jest kim w Polsce 1984. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1984, s. 174. ISBN 83-223-2073-6.
  4. Inauguracja II kadencji Narodowej Rady Kultury. „Nowiny”, s. 1, Nr 137 z 13 czerwca 1986. 
  5. Związek Rzemiosła Polskiego: Laureaci Nagrody Literackiej im. Władysława Reymonta w latach 1994 – 2009. [dostęp 2014-09-12].
  6. Współcześni polscy pisarze i badacze literatury. Słownik biobibliograficzny, T. 1, pod red. J. Czachowskiej, A. Szałagan. Warszawa: WSiP, 1994, s. 194. ISBN 83-02-05446-1.
  7. Wręczenie odznak oraz nagród wojewódzkich. „Nowiny”, s. 1, Nr 200 z 21 lipca 1972. 

Bibliografia | edytuj kod

  • "Prawnicy czasu bezprawia. Sędziowie i prokuratorzy wojskowi w Polsce 1944-1956", Krzysztof Szwagrzyk, IPN, Kraków-Wrocław 2005, (str. 284,285,478)
  • "TUN.Tatar-Utnik-Nowicki", Jerzy Poksiński, Bellona, Warszawa 1992
  • "Spisek w wojsku. Victis honos", Jerzy Poksiński, Bellona, Warszawa 1994
  • "Trzy dokumenty ujawniające mechanizmy przemocy i gwałtu w Polsce w latach 1947-1955", Zeszyty Historyczne, Paryż, Nr 69/1984 (str. 33-36)
  • "Notatka w sprawie nadużyć w śledztwie w organach Informacji" ze stycznia 1957 r. podpisana przez prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej mjr Zbigniewa Domino, Zeszyty Historyczne, Paryż, Nr 69/1984 (str. 37-70)
  • "Od kary śmierci do literatury", dr Krzysztof Szwagrzyk, referat wygloszony 10.09.2008 r. w sali Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie, podczas Konferencji Naukowej IPN "Twórczość obca nam klasowo", opublikowany skrót w książce "Żołnierzowi Niepodległej...", IPN, Rzeszów 2012 (str.344-350)
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Zbigniew Domino" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy