Zbigniew Kabata


Zbigniew Kabata w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Zbigniew Kabata ps. Bobo (ur. 17 marca 1924 w Jeremiczach na Polesiu[1], zm. 4 lipca 2014 w Nanaimo w Kanadzie) – uczony, badacz, parazytolog, podpułkownik WP w stanie spoczynku, porucznik cz.w. Armii Krajowej, żołnierz oddziału partyzanckiego Jędrusie[2].

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Harcerz, który pływał pod rozkazami gen. Mariusza Zaruskiego na jachcie harcerskim Zawisza Czarny. Do 1939 wychowanek Korpusu Kadetów nr 1 Marszałka Józefa Piłsudskiego we Lwowie[3].

Podczas wojny – redaktor, drukarz, kolporter prasy podziemnej („Odwet”). Partyzant – oficer Armii Krajowej w oddziale partyzanckim „Jędrusie” na ziemi sandomierskiej i tarnobrzeskiej, w akcji „Burza” w 2 pułku piechoty Legionów Armii Krajowej. Uczestnik akcji dywersyjnych, potyczek, bitew partyzanckich.

W 1945 roku ścigany przez NKWD i UB dotarł do 2 Korpusu WP we Włoszech, następnie w Anglii. W latach 1948–1951 – w Szkocji – rybak dalekomorski.

W latach 1951–1955 – studiował biologię na Wydziale Zoologii w Uniwersytecie w Aberdeen. W 1959 uzyskał stopień naukowy doktora filozofii, a w 1966 – doktora nauk przyrodniczych[4]. Po ukończeniu studiów podjął pracę w Marine Laboratory (Scootish Department of Agriculture and Fisheries, a w 1967 został kierownikiem Laboratorium Parazytologii w Pacific Biological Station w Nanaimo w Kanadzie, gdzie pracował do chwili przejścia na emeryturę w 1989 r.

Autor ok. 150 prac naukowych z zakresu parazytologii, wydanych w 15 krajach w różnych językach. Środowisko naukowe uhonorowało Z. Kabatę nadając nazwy gatunkowe pochodzące od nazwiska i pseudonimu kilku odkrytym organizmom, w tym prehistorycznemu pasożytowi ryb. Autor zbioru wierszy pisanych po polsku (Wiersze – 1993 r. Wrocławskie Zakłady Graficzne, „Byłaś Radością i Dumą” – Richter Polska) i pięknej książki biograficznej w języku polskim „Żniwa na głębinie”.

W latach wojny – autor pieśni i wierszy partyzanckich. Po wojnie autor wspomnień w prasie emigracyjnej (Dziennik Polski – Dziennik Żołnierza). Opowiadania dla radia BBC w języku angielskim. Wśród ponad 50 wierszy opowiadających głównie o bohaterskiej walce i składających hołd poległym żołnierzom Armii Krajowej. W 1964 roku napisał wiersz „Armia Krajowa” będący nieoficjalnym hymnem środowisk żołnierzy AK. Wiersz ten jest wielokrotnie cytowany we fragmentach na wielu pomnikach Armii Krajowej, a pełen tekst znajduje się na pomniku AK w Licheniu na terenie bazyliki (odsł. 6 września 2004 r.).

Za szczególny wkład wniesiony do światowej nauki odznaczony przez Kanadyjskie Towarzystwo Zoologiczne Wardle Medal, przez Polskie Towarzystwo Parazytologicz­ne Medalem im. Konstantego Janickiego. Doktor honoris causa Akademii Rolniczej w Szczecinie (1993)[5][6], profesor Uniwersytetu Simon Fraser w Burnaby.

Odznaczony trzykrotnie Medalem Wojska, dwukrotnie Krzyżem Walecznych, Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari, Krzyżem Armii Krajowej, Krzyżem Partyzanckim[7], złotym Medalem za Zasługi dla Obronności Kraju[8], a ostatnio Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.

W 1998 roku został odznaczony Medalem im. Profesora Kazimierza Demela[9]. W 1999 roku Rada Miasta nadała mu tytuł Honorowego Obywatela Miasta Sandomierza. 29 lipca 2007 roku ppłk Zbigniew Kabata otrzymał najwyższe kanadyjskie odznaczenie państwowe Order of Canada Member (C.M.).

Zmarł 4 lipca 2014 w wieku 90 lat.

Upamiętnienie | edytuj kod

  • W Opatowie znajduje się przejście nazwane Pasażem Podpułkownika Profesora Zbigniewa Kabaty ps. „Bobo”[10]

Przypisy | edytuj kod

  1. J. Falkowski. Doktorzy honoris causa. W: Czterdziestolecie Akademii Rolniczej w Szczecinie 1954-1994. Red. J. Jasnowska. Wydawnictwo Akademii Rolniczej w Szczecinie, s. 98. Szczecin 1994. ​ISBN 83-86521-00-7
  2. Uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa. Acta Ichtyologica et Piscatoria 1993, 23, 2,1-19. (dostęp 01.03.2014)
  3. Szostak 2008 ↓, s. 92.
  4. J. Falkowski. Doktorzy honoris causa. [w:] Czterdziestolecie Akademii Rolniczej w Szczecinie 1954-1994. Red. J. Jasnowska. Wydawnictwo Akademii Rolniczej w Szczecinie, s. 98. Szczecin 1994. ​ISBN 83-86521-00-7
  5. 50 lat Wydziału Rybactwa Morskiego i Technologii Żywności. Akademia Rolnicza w Szczecinie, s. 51. Szczecin 2001. ​ISBN 83-909186-6-8
  6. Uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa (dostęp 01.03.2014)
  7. Szostak 2008 ↓, s. 94.
  8. Zbigniew Kabata. polesie.org, 2009-08-08. [dostęp 2018-12-12].
  9. Morski Instytut Rybacki (data dostępu 27 marca 2018)
  10. Opatów: 76 lat temu odział “Jędrusie” uwolnił więźniów., Radio Leliwa, 12 marca 2019 [dostęp 2021-03-22]  (pol.).

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):Identyfikatory zewnętrzne:
Na podstawie artykułu: "Zbigniew Kabata" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy