Zbigniew Preisner


Zbigniew Preisner w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Zbigniew Antoni Preisner z d. Kowalski[1] (ur. 20 maja 1955 w Bielsku-Białej[2]) – polski kompozytor muzyki filmowej oraz teatralnej, znany m.in. ze współpracy z Krzysztofem Kieślowskim, a także producent muzyczny. Właściciel Preisner Studio. Członek Francuskiej Akademii Sztuki i Techniki Filmowej.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Preisner urodził się 20 maja 1955 w Bielsku-Białej. Uczył się grać na gitarze i fortepianie. Już w liceum zaczął komponować, nigdy jednak nie ukończył żadnej szkoły muzycznej. Samodzielnie uczył się grać – ze słuchu odtwarzał wysłuchane nagrania. Studiował historię oraz filozofię na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie.

W 1977 rozpoczął współpracę z kabaretem literackim „Piwnica pod Baranami” w Krakowie. Pod wpływem Zygmunta Koniecznego zaczął pisać muzykę do „piosenek artystycznych”. Po sukcesach w Piwnicy rozpoczął współpracę ze Starym Teatrem w Krakowie. Potem przyszedł czas pierwszych kompozycji filmowych. W 1982 roku pracował nad Prognozą pogody razem z Antonim Krauzem, dzięki któremu poznał Krzysztofa Kieślowskiego. Film Bez końca zapoczątkował stałą współpracę z Kieślowskim. Razem ze scenarzystą Krzysztofem Piesiewiczem stworzyli telewizyjny cykl Dekalog (1988), Podwójne życie Weroniki (1991) oraz trylogię Trzy kolory (1993–1994). W części IX „Dekalogu”, „Trzech Kolorach – Niebieskim” i „Czerwonym”, oraz w „Podwójnym życiu Weroniki” można usłyszeć Elżbietę Towarnicką, której sopran brzmi na 12 płytach Preisnera. Śmierć Kieślowskiego (1996) uniemożliwiła realizację ich drugiego tryptyku: Niebo, Czyściec, Piekło. Dwukrotnie część swoich kompozycji do filmów Kieślowskiego Preisner podpisał pseudonimem – nazwiskiem fikcyjnego holenderskiego kompozytora Van den Budenmayera.

Z początkiem lat dziewięćdziesiątych Preisner stał się znany na całym świecie. W tym okresie napisał muzykę do filmów wielu różnych reżyserów, m.in. do filmu Prominent Johna Irvina, do Zabawy w Boga brazylijskiego reżysera Hectora Babenco, do filmów Agnieszki Holland, do Skazy Louisa Malle, do filmu Kiedy mężczyzna kocha kobietę Luisa Mandokiego itd. W sumie skomponował muzykę do ponad 80 filmów.

W 1994 zdobył Césara za muzykę do filmu Trzy kolory. Czerwony, w 1995 za kompozycję do filmu Jeana Beckera Élisa. W 1997 zdobył Srebrnego Niedźwiedzia na Festiwalu Berlińskim za Wyspę przy ulicy Ptasiej. Trzykrotnie (1991, 1992, 1993) został uznany za Najwybitniejszego Kompozytora Muzyki Filmowej przez Stowarzyszenie Krytyków Filmowych w Los Angeles. Kilka razy był nominowany do Złotego Globu: w 1992 roku za muzykę do filmu Zabawa w Boga oraz 1994 za Trzy kolory. Niebieski.

1 października 1998 w Teatrze Wielkim w Warszawie odbyła się prapremiera Requiem dla mojego przyjaciela (ponownie z udziałem Elżbiety Towarnickiej). Początkowo miało stanowić narrację do kolejnego scenariusza Piesiewicza, ale po śmierci Kieślowskiego stało się dziełem poświęconym pamięci zmarłego. Wkrótce potem ukazał się album: pierwsza niefilmowa płyta Preisnera. W 1999 roku Preisner napisał 10 łatwych utworów na fortepian, które następnie ukazały się na płycie w wykonaniu Leszka Możdżera. W tym samym roku powstał album Moje kolędy na koniec wieku, na którym znalazła się między innymi znana Kolęda dla nieobecnych z tekstem Szymona Muchy.

W 2001 roku prowadził program Historia muzyki popularnej w radiu RMF FM. W 2006 roku wystąpił z orkiestrą wraz z Davidem Gilmourem w koncercie w Gdańsku.

Został członkiem komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego przed przyspieszonymi wyborami prezydenckimi 2010[3] i przed wyborami w 2015[4]. Postanowieniem z 24 kwietnia 2012 „za wybitne zasługi dla polskiej i światowej kultury, za osiągnięcia w pracy twórczej i artystycznej” został przez prezydenta RP Bronisława Komorowskiego odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski[5]. Uroczystość uhonorowania odbyła się 3 maja 2012[6].

Życie prywatne | edytuj kod

Był żonaty z Ewą Preisner, krakowską artystką malarką, od której przyjął nazwisko. Siostrą Preisnera jest Tamara Kalinowska – artystka „Piwnicy pod Baranami”.

Wybrana dyskografia | edytuj kod

Ścieżki dźwiękowe
Inne

Przypisy | edytuj kod

  1. Zbigniew Preisner (pol.). [dostęp 2009-09-18].
  2. Zbigniew Preisner (pol.). Filmweb. [dostęp 2018-10-20].
  3. Komitet poparcia Bronisława Komorowskiego. onet.pl, 16 maja 2010. [dostęp 26 kwietnia 2014].
  4. Nowy, czyli stary komitet poparcia prezydenta. dziennikpolski24.pl, 7 marca 2015. [dostęp 10 marca 2015].
  5. M.P. z 2012 r. poz. 773
  6. Odznaczenia z okazji Święta 3 Maja. W: 2012-05-03 [on-line]. Prezydent.pl. [dostęp 2012-05-04].
  7. Zbigniew Preisner – The Decalogue (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2013-11-15].
  8. Zbigniew Preisner – La Double Vie De Véronique – The Double Life Of Veronika (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2013-11-15].
  9. Zbigniew Preisner – At Play In The Fields Of The Lord Original Soundtrack (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2013-11-15].
  10. Zbigniew Preisner – Damage (Original Motion Picture Soundtrack) (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2013-11-15].
  11. Zbigniew Preisner – The Secret Garden (Original Motion Picture Soundtrack) (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2013-11-15].
  12. a b c d e f ZPAV: platynowe płyty (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2013-11-15].
  13. a b c d ZPAV: złote płyty (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2013-11-15].
  14. Zbigniew Preisner – Music From The Original Motion Picture Soundtrack „When A Man Loves A Woman” (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2013-11-15].
  15. Zbigniew Preisner – Aberdeen (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2013-11-15].
  16. OLiS – sprzedaż w okresie 11.04.2011 – 17.04.2011 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2013-11-15].
  17. Płyta Silence, Night & Dreams – Zbigniew Preisner (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2013-11-15].
  18. OLiS – sprzedaż w okresie 08.10.2007 – 14.10.2007 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2013-11-15].
  19. Płyta Preisner’s Voices – Zbigniew Preisner (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2013-11-15].
  20. OLiS – sprzedaż w okresie 27.12.2010 – 02.01.2011 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2013-11-15].
  21. OLiS – sprzedaż w okresie 14.10.2013 – 20.10.2013 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2013-11-15].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Zbigniew Preisner" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy