Zborów


Na mapach: 49°39′N 25°09′E/49,650000 25,150000

Zborów w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Dawny herb Zborowa

Zborów (ukr. Зборів, Zboriw) – miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, siedziba rejonu zborowskiego. W 2017 roku liczył ok. 6,7 tys. mieszkańców[1].

Spis treści

Historia | edytuj kod

Według podań na miejscu współczesnego miasta istniała miejscowość Werchostaw, która miała zostać zniszczona podczas najazdu tatarskiego w roku 1241. Zborów został założony przez szlachtę przybyłą z Wielkopolski i swą nazwę wziął od pierwszych właścicieli Zborowskich herbu Jastrzębiec. W roku 1639 nadano prawa miejskie. W 1649 roku nastąpiło oblężenie obozu wojsk koronnych z królem Janem Kazimierzem przez wojska kozacko-tatarskie zakończone rozejmem – tzw. ugodą zborowską.

Od 1642 roku miejscowość należała do Sobieskich, od 1740 roku – do Radziwiłów, a od 1760 roku – do Bielskich.

Przez pewien czas Zborów jako miasteczko wchodził w skład obwodu złoczowskiego w Królestwie Galicji i Lodomerii[2].

W 1890 pożar zniszczył miasteczko[3].

W roku 1913 miasto liczyło 6000 mieszkańców, w tym 1300 Polaków, 2400 Rusinów i 2300 Żydów. W czasie I wojny światowej miały miejsce ciężkie walki między legionistami czeskimi i słowackimi a armią austro-węgierską, tzw. bitwa pod Zborowem 2 czerwca 1917.

W dwudziestoleciu międzywojennym Zborów leżał w granicach Polski i był siedzibą gminy Zborów i powiatu zborowskiego w województwie tarnopolskim. W 1921 roku liczył 3730 mieszkańców, w tym 1653 Polaków, 1617 Ukraińców, 459 Żydów i 1 Serba[4]. W okresie tym działały w mieście liczne towarzystwa ukraińskie m.in. „Proswita”, „Ridna szkoła” i „Silśkyj hospodar”.

W 1939 r. miasto zostało zajęte przez Armię Czerwoną. 3 lipca 1941 r. do Zborowa wkroczyły wojska niemieckie. Tego samego dnia żołnierze dywizji SS Wiking, rzekomo w odwecie za sowieckie zbrodnie, zabili w mieście 600–830 Żydów. 1 grudnia 1942 r. na podstawie rozporządzenia Hansa Krügera utworzono w Zborowie getto, w którym umieszczono około 3 tys. Żydów. 9 kwietnia 1943 r. 2,3 tys. mieszkańców getta zostało rozstrzelanych przez policję bezpieczeństwa z Tarnopola przy udziale niemieckiej żandarmerii i ukraińskiej policji. Ostatecznie getto zlikwidowano 5 czerwca 1943, zabijając pozostałych jeszcze przy życiu Żydów[5].

Religia | edytuj kod

  • Sobór Prokatedralnyy Przemienienia naszego Pana i Zbawiciela Jezusa Chrystusa (greckokatolicki)
  • Cerkiew greckokatolicka nowomęczenników ludu ukraińskiego (pierwotnie kościół św. Anny[6]).

Pobliskie miejscowości | edytuj kod

Urodzeni w Zborowie | edytuj kod

Galeria | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Чисельність наявного населення України на 1 січня 2017 року. Державна служба статистики України. Київ, 2017, s. 65. (ukr.)
  2. Galicya pod względem topograficzno-geograficzno-historycznym / skreślona przez Hipolita Stupnickiego: Z mapą. Lwów : Madfes i Bodek, 1869, s. 84.
  3. O pożare w Zborowie. „Kurjer Lwowski”. 184, s. 1–2, 5 lipca 1890.
  4. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. Tom XV. Województwo tarnopolskie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, 1923, s. 25.
  5. Холокост на территории СССР: Энциклопедия, Moskwa 2009, ​ISBN 978-5-8243-1296-6​, s. 328–329.
  6. Rafał Nestorow: Kościół parafialny p.w. Św. Anny w Zborowie. [W:] Materiały do dziejów sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej. Cz. I : Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego. T. 13. Kraków : Antykwa, Drukarnia Narodowa S. A., 2005. s. 331—355, il. 662—675. ​ISBN 978-83-89273-25-X​.
  7. Antoni Knot: Heck Korneli Juliusz (1860–1911). [W:] Polski Słownik Biograficzny. T. IX, s. 329.
  8. Bolesław Kumor: Skorodyński Mikołaj. [W:] Polski Słownik Biograficzny. T. XXXVIII, s. 267.

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (city of district significance):
Na podstawie artykułu: "Zborów" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy