Zembrzyce (gmina)


Na mapach: 49°47′N 19°36′E/49,783333 19,600000

Zembrzyce (gmina) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Zembrzycegmina wiejska w województwie małopolskim, w powiecie suskim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie bielskim. W skład gminy wchodzą następujące wsie: Zembrzyce (siedziba gminy), Marcówka, Śleszowice, Tarnawa Dolna i Tarnawa Górna.

Podział gminy Zembrzyce: 1. Zembrzyce (siedziba gminy), 2. Marcówka, 3. Śleszowice, 4. Tarnawa Dolna, 5. Tarnawa Górna

Według danych z 30 czerwca 2004[2] gminę zamieszkiwało 5527 osób.

Spis treści

Położenie | edytuj kod

Gmina Zembrzyce położona jest w północnej części powiatu suskiego, rozciągnięta silnie ze wschodu na zachód wzdłuż dwóch dopływów Skawy – Tarnawki i Paleczki. Sama Skawa stanowi główną oś gminy, wzdłuż której biegnie droga krajowa i linia kolejowa z Krakowa do Zakopanego. Gmina położona jest na granicy Beskidu Makowskiego i Małego.

Struktura powierzchni | edytuj kod

Według danych z roku 2002[3] gmina Zembrzyce ma obszar 39,9 km², w tym:

  • użytki rolne: 50%
  • użytki leśne: 39%

Gmina stanowi 5,82% powierzchni powiatu.

Demografia | edytuj kod

Dane z 30 czerwca 2004[2]:

  • Piramida wieku mieszkańców gminy Zembrzyce w 2014 roku[1].


Historia | edytuj kod

Osadnictwo na terenie współczesnej gminy Zembrzyce pojawiło się wcześniej niż w pozostałych częściach powiatu. Wynika to z tego, że akcja osadnicza, prowadzona początkowo przez książąt oświęcimskich, posuwała się tutaj w górę biegu Skawy. Zembrzyce powstały już prawdopodobnie pod koniec XIII wieku, na pobliskim wzgórzu powstała zamek obronny. W XIV wieku powstały także wsie Tarnawa Dolna i Sleszowice. Na przełomie XV i XVI wieku powstała Marcówka, w której istotną rolę odegrali osadnicy wołoscy. Najpóźniej, bo dopiero w XVII wieku, powstała Tarnawa Górna. Wszystkie te wsie były w posiadaniu prywatnych właścicieli. W ciągu swojego istnienia wielokrotnie zmieniały właścicieli.

Obszar gminy Zembrzyce od XIX wieku podlegał dość silnym wpływom Wadowic. Sucha była bowiem wówczas wsią o średnim znaczeniu i liczbie ludności porównywalnej z Zembrzycami. Dopiero od połowy XX wieku obszar ten podlegał administracyjnie władzom w Suchej Beskidzkiej.

Turystyka | edytuj kod

Gmina posiada dobre warunki do rozwoju turystyki. Jeszcze przed wojną powstawała tu infrastruktura turystyczna. Obecnie baza noclegowa posiada kilkaset miejsc.

Zabytki | edytuj kod

  • Zembrzyce:
    • kościół parafialny z początku XX wieku, wewnątrz wyposażenie ze starszego kościoła z XVII wieku,
    • dwór z XIX wieku, odnowiony
    • ślady obronnego zamku nad Skawą,
  • Śleszowice:
    • dwór z początku XIX wieku,
    • dwie zabytkowe kaplice,
  • pozostałe miejscowości:
    • kaplice i figury przydrożne
  • Tarnawa Dolna:
    • Kościół pod wezwaniem św. Jana Kantego[4]

Sąsiednie gminy | edytuj kod

Budzów, Maków Podhalański, Mucharz, Stryszawa, Stryszów, Sucha Beskidzka, Wadowice

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Gmina Zembrzyce w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2016-03-15]  (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. a b Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
  3. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  4. O kościele. strona parafii [dostęp 2020-07-03]
Gmina Zembrzyce

Powiat suski

Powiat wadowicki (1920–39 i 1945–75)
  1. a b c d e f g h i podczas okupacji 1939–45 włączono do III Rzeszy (rejencja katowicka); nawias oznacza gminę zniesioną w GG (w III Rzeszy obowiązywały gminy jednostkowe)
  2. a b c d e f podczas okupacji 1939–45 włączono do Landkreis Krakau
  3. a b c podczas okupacji 1939–45 włączono do Landkreis Neumarkt
Powiat suski (1956–1975) Powiat krakowski (1920–1975) (► GG)
  1. kursywą opisano gminy utworzone przez władze hitlerowskie
Na podstawie artykułu: "Zembrzyce (gmina)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy