Zespół Elektrowni Wodnych Niedzica


Na mapach: 49°25′09″N 20°19′24″E/49,419167 20,323333

Zespół Elektrowni Wodnych Niedzica w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Tablica upamiętniająca oddanie do eksploatacji zespołu zbiorników wodnych

Zespół Elektrowni Wodnych Niedzica S.A. (ZEW Niedzica S.A.) – spółka akcyjna, której przedmiotem działalności jest przede wszystkim wytwarzanie energii elektrycznej[1]. Powstała 24 listopada 1997 jako Zespół Zbiorników Wodnych Czorsztyn-Niedzica Sromowce Wyżne S.A. Od 2004 pod obecną nazwą[2]. Jest jednoosobową spółką Skarbu Państwa. W skład zespołu wchodzą cztery elektrownie wodne: elektrownia szczytowo-pompowa Niedzica, elektrownia przepływowa Sromowce Wyżne, elektrownia Łączany i elektrownia Smolice[3].

Spis treści

Historia | edytuj kod

Pierwsze plany budowy zbiornika w okolicach Niedzicy pochodzą z 1905. W latach 20. XX wieku powstały plany budowy zbiorników wodnych na najgroźniejszych dopływach karpackich Wisły, m.in. Sole i Dunajcu. Jednym z konsultantów projektu budowy obiektu w Niedzicy był wybitny hydrotechnik i prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Gabriel Narutowicz.

O budowie zadecydowano ostatecznie po katastrofalnej powodzi na Podhalu w 1934, podczas której zalanych zostało ponad 20 tys. gospodarstw. Plany budowy przerwała wojna.

Po II wojnie światowej, w latach 50. XX wieku projekt został ponownie podjęty, ale jego ostateczne zatwierdzenie nastąpiło dopiero na początku lat 70., po wielu zmianach koncepcyjnych. Zmieniano m.in.: planowane położenie zapory i zbiornika, typ zapory (z betonowej na ziemną) i liczbę miejscowości przeznaczonych do zalania.

Budowę rozpoczęto w 1975. W latach 80. i 90. XX wieku spotykała się ona z ostrymi protestami ekologów. Realizację zbiorników, zapór oraz elektrowni zakończono w 1997. W tym roku powołano również spółkę do ich obsługi. Patronem zespołu zbiorników wodnych został prof. Gabriel Narutowicz[4].

Elektrownia wodna Niedzica | edytuj kod

Budynek elektrowni położony jest poniżej zapory Niedzica. Elektrownia wykorzystuje wody Zbiornika Czorsztyńskiego, które doprowadzane są dwoma wydrążonymi w skale sztolniami o średnicy 7 m[5].

Wykorzystana woda spływa do Zbiornika Sromowskiego, który z kolei jest źródłem wody dla Elektrowni Sromowce Wyżne oraz służy jako zbiornik wyrównawczy. Przed 2001 elektrownia w trybie pompowym przepompowywała wodę ze zbiornika Sromowce Wyżne do Zbiornika Czorsztyńskiego. Ze względu na niewielkie różnice w cenie energii w dzień i w nocy elektrownia pracuje obecnie wyłącznie w trybie turbinowym. W praktyce jest więc elektrownią przepływową.

W elektrowni zastosowano turbiny odwracalne typu Deriaza. Każdy z dwóch hydrozespołów waży 250 ton[5].

Elektrownia (pomieszczenia technologiczne wraz z urządzeniami do produkcji prądu) oraz zapora są udostępnione do zwiedzania z przewodnikiem[5].

 Osobny artykuł: Zapora Niedzica.

Elektrownia wodna Sromowce Wyżne | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Przedmiot działalności (pol.). Zespół Elektrowni Wodnych Niedzica Spółka Akcyjna. [dostęp 2017-01-17].
  2. Forma prawna (pol.). Zespół Elektrowni Wodnych Niedzica Spółka Akcyjna. [dostęp 2017-01-17].
  3. Elektrownie (pol.). Zespół Elektrowni Wodnych Niedzica Spółka Akcyjna. [dostęp 2017-01-17].
  4. Informacja na tablicy upamiętniającej oddanie do eksploatacji zespołu zbiorników wodnych.
  5. a b c Elektrownia wodna w Niedzicy (pol.). niedzica.pl. [dostęp 2017-01-17].
Na podstawie artykułu: "Zespół Elektrowni Wodnych Niedzica" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy