Zgierz


Na mapach: 51°51′18″N 19°24′22″E/51,855000 19,406111

Zgierz w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Zgierzmiasto w Polsce w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, nad Bzurą, graniczące od południa z Łodzią, wchodzące w skład aglomeracji łódzkiej. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do ówczesnego województwa łódzkiego. Zgierz uzyskał prawa miejskie przed rokiem 1288 i jest jednym z najstarszych miast w regionie[3].

Był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego[4] w starostwie łęczyckim w powiecie łęczyckim województwa łęczyckiego w końcu XVI wieku[5].

Podczas II wojny światowej na obszarze ziem polskich włączonych do III Rzeszy w „Warthegau” („Kraj Warty”) pod nazwą Görnau.

Najczęściej używana jest gwara łódzka z silniej zaznaczonymi rusycyzmami i germanizmami.

W 2017 r. miasto zamieszkiwało 56 690 osób.

Spis treści

Geografia | edytuj kod

Położenie miasta na mapie powiatu Podział na jednostki pomocnicze gminy (osiedla)

Położenie i obszar | edytuj kod

Według danych z roku 2007[6] Zgierz ma obszar 42,33 km², w tym:

  • użytki rolne: 42%
  • użytki leśne: 17%

Miasto stanowi 4,95% powierzchni powiatu.

Zgierz pod względem administracyjnym jest gminą miejską. Na obszarze Zgierza utworzono 11 jednostek pomocniczych gminy zwanych osiedlami.

Demografia | edytuj kod

Dane o ludności z dnia 31 grudnia 2007[7]:

Zobacz wykaz
  • Piramida wieku mieszkańców Zgierza w 2014 roku[2].


Historia | edytuj kod

Nazwa miasta | edytuj kod

Nie wiadomo, skąd pochodzi nazwa miasta. Przypuszcza się, że nazwa Zgierz pochodzi od miejsca zgorzałego, miejsca wypalania ogni ofiarnych lub od miejsca po wypalonym lesie. W starych dokumentach miasto nazywane jest Zguyr, Sguir, Segey i Shegrz.

Kalendarium | edytuj kod

Okolice Zgierza na tzw. mapie Kwatermistrzostwa WP z lat 1822–1843 Plan Zgierza z 1821
  • 1231: pierwsze pisane wzmianki o Zgierzu.
  • przed 1288 prawa miejskie.
  • 1420: potwierdzenie przez króla Władysława Jagiełłę praw miejskich.
  • 1504: nadanie praw cotygodniowych targów w poniedziałki i jarmarków w dzień św. Katarzyny, Zielone Świątki oraz Niedzielę Palmową.
  • XVII w.: utworzenie starostwa zgierskiego.
  • 1643: zostaje wzniesiony przez księdza Wawrzyńca Kowalika kościółek drewniany pod wezwaniem św. Wawrzyńca, pierwotnie usytuowany między obecnymi ulicami Aleksandrowską i 3 Maja. Odbudowany po pożarze w 1780 r., niewiele później przeniesiony na cmentarz katolicki.
  • 1659: król Jan Kazimierz obdarzył rotmistrza pancernego Stanisława Wężyka dzierżawą zgierską zwaną także starostwem niegrodowym, w skład którego wchodziły: miasto Zgierz, miasteczko Dąbie i wsie: Zegrzany, Kargolec (Krogulec), Szczawiny (Szczawin) i Szeligi oraz później część Dąbrówek.
  • 1792: przeniesienie do Zgierza sejmików poselskich powiatu brzezińsko-inowłodzkiego.
  • 1793: po II rozbiorze miasto znalazło się pod zaborem pruskim, w prowincji nazwanej Prusy Południowe.
  • 1807: przyłączenie Zgierza do Księstwa Warszawskiego utworzonego z ziem drugiego, trzeciego i części pierwszego zaboru pruskiego.
  • 1815: przyłączenie Zgierza do Królestwa Polskiego w zaborze rosyjskim.
  • 30 marca 1821: zawarcie tzw. „umowy zgierskiej” – stanowiącej prawa i obowiązki osiedlenia się na terenie miasta 300 zagranicznych sukienników (zachęcała do osiedlania się i dawała liczne przywileje imigrantom).
  • 1822: Jan Fryderyk Zachert zakłada pierwszą manufakturę tkacką w Zgierzu.
  • 1826: bunt czeladzi i wyrobników fabrycznych[8]
  • 1829: Zgierz otrzymał prawa i przywileje przysługujące miastom wojewódzkim, odtąd urząd municypalny składał się z prezydenta i radnych, którzy przejęli obowiązki burmistrza i ławników.
  • I połowa XIX w.: powstanie przemysłu włókienniczego – rozwój miasta.
  • 1830: w czasie powstania powstaje Straż Bezpieczeństwa w liczbie 903 obywateli, na jej czele stanął były kapitan Antoni Dąbrowski.
  • 1831: Zgierz staje się głównym ośrodkiem produkcji sukienniczej w kraju.
Zgierz w 1889 rokuWidok na miasto z fabryki KürzelaKościół katolickiKościół ewangelickiRatuszFabryka MeyerhoffaFabryka MeyerhoffaFabryka BorstaFabryka Kürzela
  • 19 stycznia 1901: uruchomienie połączenia tramwajowego z Łodzią.
  • 15 listopada 1902: uruchomienie połączenia kolejowego w ramach Kolei Warszawsko-Kaliskiej.
  • 9 kwietnia 1922: uruchomienie komunikacji z trakcją parową na trasie Zgierz-Ozorków (późniejsza linia tramwajowa).
  • 1926: uruchomienie połączeń kolejowych do Kutna.
  • 1926: komunikacja tramwajowa z Ozorkowem (zelektryfikowanie trakcji parowej).
  • 1931: otwarcie linii kolejowej do stacji Łódź Widzew.
  • 1933: Zgierz został wydzielony z powiatu łódzkiego i utworzył samodzielny powiat grodzki.
  • 3–5 września 1939: naloty bombowe niemieckiej Luftwaffe (m.in. doszczętnie zbombardowany został kościół ewangelicki).
  • 6 września 1939: ewakuacja polskich władz: policja, straż pożarna i urzędnicy magistratu w pośpiechu opuścili miasto.
  • 7 września 1939: wkroczenie wojsk niemieckich do miasta.
  • 10 września 1939: podpalenie synagogi przez Niemców.
  • 26 grudnia 1939: rozpoczęcie likwidacji społeczności żydowskiej Zgierza – wysiedlenie do Łodzi[9].
  • 1940: miasto zostało włączone do Kraju Warty.
Pomnik na placu Stu Straconych

Historyczne wzmianki związane ze Zgierzem | edytuj kod

Zgierz – miasto nad rzeką Bzurą w Guberni Piotrkowskiej, w powiecie łódzkim. Osadnictwo od czasów przedhistorycznych, prawa miejskie według Karty Magdeburskiej od roku 1420. Całkowicie zniszczone podczas pierwszej wojny szwedzkiej, następnie odbudowane. Szczególny wzrost miasta od momentu założenia pierwszych fabryk. Obecna populacja wynosi 11 tys. osób.

Zmiany nazw ulic w Zgierzu | edytuj kod

Uchwałą Nr VII/49/90 Rady Miejskiej w Zgierzu z dnia 13 grudnia 1990 roku zmieniono nazwy następujących ulic:

Pod koniec XX wieku nastąpiły także zmiany nazw innych ulic i placów w wyniku uchwał Rady Miasta:

Zabytki | edytuj kod

Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej Domy tkaczy Łaźnia miejska z 1926 roku Budynek Kolegium Nauczycielskiego

Na liście zabytków są:

  • unikatowy układ urbanistyczny w osiedlu Nowe Miasto z XIX w.,
  • drewniane domy tkaczy z XIX w.,
  • fabryka sukna Adolfa Gustawa Borsta przy ul. 3 Maja 6
  • fabryka bawełniana Lorentz & Krusche przy ul. Dąbrowskiego 19
  • fabryka włókiennicza Meyera przy ul. Barlickiego 1
  • neogotycki kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej,
  • neogotycki kościół Chrystusa Króla przy ul. Słowackiego 10, dawna świątynia mariawicka
  • dworzec kolejowy,
  • budynek Kolegium Nauczycielskiego przy ul. 3 Maja 46,
  • budynek dawnej szkoły ewangelickiej przy ul. Długiej 33 (wzniesiony w latach 1820–1830, piętrowy, o dachu naczółkowym, dwutraktowy z sienią na osi, wnęki okien udekorowano stylizowanymi rzeźbami głów kobiecych),
  • budynek dawnej remizy ochotniczej straży pożarnej (d. Rekwizytornia straży ogniowej ochotniczej – z II poł. XIX w.) przy ul. 1 Maja 19,
  • budynek miejskiego muzeum przy ul. Dąbrowskiego 21 z 1828 r. – klasycystyczny murowany, otynkowany budynek, parterowy z ryzalitem na osi. Ryzalit zwieńczony jest attyką ozdobioną sztukateriami i postaciami kamiennych lwów. Jego właścicielami od lat 40. XIX w. aż do stycznia 1945 była rodzina Cyplów (Zippel),
  • Łaźnia Miejska przy ul. Łęczyckiej 24 – budynek zaprojektowany w 1926 przez W. Horodeckiego i F. Michalskiego; oddany do użytku 5 lutego 1929 był obiektem na wskroś nowoczesnym i wielofunkcyjnym. Posiadał pływalnie krytą, druga z kolei w Polsce, o rozmiarach 10x17 m, która do dzisiaj jest czynna. Znajdowało się tu również 16 wanien, łaźnia parowa – rosyjska, łaźnia sucha – rzymska, gabinety do masażu, 11 kabin natryskowych, sala natryskowa dla dzieci szkolnych, urządzenia do kąpieli słonecznych oraz pralnia mechaniczna[17][18],
  • Plac Stu Straconychpomnik ku czci ofiar zbiorowej egzekucji z 1942 roku,
  • historyczne cmentarze: rzymskokatolicki, protestanckie, mariawicki i żydowski,
  • wojenne cmentarze: w Lesie Krogulec i przy ul. Parzęczewskiej.

Symbole miasta | edytuj kod

Jeż ze Zgierza
  • Herb – herbem miasta jest mur forteczny z trzema spiczasto zakończonymi basztami. W murze widnieje otwarta brama z koronowanym orłem pośrodku.
  • Flaga – flagą miasta jest prostokątny płat tkaniny o stosunku szerokości do długości 1:2 o następującej kolorystyce: kolor żółty rozmieszczony jest w kształcie rzymskiej cyfry VII o wymiarach: skrajny lewy pionowy pas o szerokości 1/10 całej długości flagi oraz trzy pasy ukośne o tej szerokości mierzonej wzdłuż boku flagi, przy czym pierwszy lewy ukośny pas ma skrajną krawędź przebiegającą wzdłuż linii poprowadzonej przez dolny lewy róg flagi i punkt na górnej krawędzi flagi oddalony o 32/100 długości flagi od jej lewej krawędzi. Pozostałe pasy są równoległe do pierwszego ukośnego.
  • Pieczęć – pieczęć miasta jest okrągła o średnicy 36 mm; w otoku pieczęci o szerokości 6 mm znajduje się napis: Miasto Zgierz, o wysokości liter 3 mm, rozmieszczony symetrycznie; w środku pieczęci jest umieszczony herb miasta, którego podstawa znajduje się w odległości 1 mm od wewnętrznej krawędzi otoku pieczęci. Odciski z najstarszej pieczęci miejskiej znajdują się na dokumentach z 1534 i 1535 roku.
  • Hejnał – hejnałem miasta jest motyw muzyczny – melodia piosenki „Stary młynarz ze Zgierza” autorstwa Adama Kowalskiego w opracowaniu muzycznym Ireneusza Gusta – wykonywany codziennie w południe, tuż po godzinie 12, z balkonu budynku Urzędu Miasta Zgierza bądź innego miejsca wskazanego przez Prezydenta, na trąbkach bądź odtwarzany z nagrania elektronicznego. Hejnał odtwarzany (wykonywany) jest dwukrotnie.
  • Święto – świętem miasta jest corocznie pierwsza niedziela czerwca.
  • Symbol – symbolem promocyjnym miasta jest „Jeż ze Zgierza”. Wywodzi się z popularnej, wierszowanej bajki dla dzieci „Przygody jeża spod miasta Zgierza”. Autorka bajki, Wanda Chotomska, otrzymała w 2003 r. honorowe obywatelstwo miasta Zgierza za rozsławienie miasta w swej książce[19].

Transport | edytuj kod

Transport drogowy | edytuj kod

Tablica miejscowości od strony Łodzi

Miasto przecinają dwie drogi krajowe:

oraz ma początek droga wojewódzka nr 702 łącząca Zgierz z Kutnem.

Na północ od miasta przebiega autostrada A2, z którą Zgierz jest skomunikowany poprzez węzły drogowe

  • Emilia drogą krajową nr 91 (ok. 8 km od Zgierza)
  • Zgierz drogą wojewódzką nr 702 (ok. 6,5 km od Zgierza)
  • Stryków drogą krajową nr 71 (ok. 14 km od Zgierza).

W fazie projektów łódzkiego oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad jest budowa obwodnicy Zgierza, która będzie stanowiła fragment obwodnicy Łodzi w części drogi szybkiego ruchu nr 14. Przejmie ona niemal w całości ruch tranzytowy, co znacznie odciąży krajową „starą jedynkę” biegnącą przez miasto. Obwodnica ma rozpoczynać się w okolicach Lućmierza, później biec będzie w okolicach osiedla 650-lecia w Zgierzu, w stronę Aleksandrowa, stamtąd zaś południowo-zachodnim fragmentem Łodzi do Pabianic, gdzie łączyć się będzie z drogą ekspresową nr 8[potrzebny przypis].

Transport kolejowy | edytuj kod

Dworzec kolejowy w Zgierzu

Przez Zgierz przechodzą dwa szlaki kolejowe:

Miasto posiada stację kolejową Zgierz oraz trzy przystanki kolejowe: Zgierz Północ, Zgierz Jaracza i Zgierz Kontrewers.

Przez miasto przebiega budowana od 2011 Łódzka Kolej Aglomeracyjna.

Transport zbiorowy | edytuj kod

 Osobny artykuł: Transport zbiorowy w Zgierzu.

Transport lotniczy | edytuj kod

W 2012 przy ul. Parzęczewskiej otwarto sanitarne lądowisko, należące do Szpitala Wojewódzkiego.

Turystyka | edytuj kod

Panorama placu Jana Pawła II

Cmentarze | edytuj kod

Cmentarz żydowski w Zgierzu
  • Cmentarz rzymskokatolicki pod wezwaniem św. Józefa i św. Wawrzyńca – Przy ul. Piotra Skargi. Został założony w 1820 r. W 1921 r. przeniesiono tutaj modrzewiowy kościółek szpitalny pw. św. Wawrzyńca i św. Józefa z 1643 r., który w 1987 spłonął. Na jego miejscu wymurowano kaplicę, za którą w alei znajdują się mogiły legionistów Józefa Piłsudskiego z prochami przywiezionymi w 1999 r. przez harcerzy z Kostiuchnówki na Wołyniu, żołnierzy niemieckich z 1914 r., żołnierzy polskich poległych w 1920 r. W równoległej do tej, na prawo, alei znajdują się pomniki m.in. J.S.Cezaka – założyciela i wieloletniego dyrektora Państwowej Szkoły Kupieckiej, A. Pawińskiego – słynnego polskiego historyka czy Jana Pietrusińskiego. W kolejnej alei z prawej, tj. wzdłuż muru cmentarnego, znajduje się pomnik Ofiar 1939 roku – 83 żołnierzy i 72 cywilów a dalej oryginalny grób Rodziny Wieczorków. Możemy również znaleźć wiele innych ciekawych grobów, zarówno ze względów historycznych, jak i artystycznych. Teren jest zadrzewiony.
  • Cmentarz ewangelicko-augsburski – przy ul. Spacerowej został założony ok. 1820. Znajdują się na nim groby wielu zasłużonych zgierzan (m.in. ks. Henryka Bando, ks. Ernesta Bursche, ks. prof. Karola Seriniego, ks. Aleksandra Falzmanna) oraz okazałe grobowce rodzinne (Borstów, Hoffmanów, Ernstów, Moesów, Kruschów, Bredschneiderów, Zachertów).
  • Cmentarz komunalny – przy ul. Konstantynowskiej 75, założony w 1989.
  • Cmentarz żydowski – przy ul. Barona, założony w 1826 roku, rozbudowany w 1885.
  • Cmentarz mariawicki – przy ul. Cmentarnej, założony na początku XX w.
  • Cmentarz baptystów – przy ul. Spacerowej z końca XIX w.
  • Cmentarz wojenny – w Lesie Krogulec, urządzony przez władze miejskie w 1916 roku dla złożenia na nim poległych w czasie działań wojennych po 1914 roku żołnierzy polskich, niemieckich i rosyjskich – spotyka się tam młodzież.
  • Cmentarz żołnierzy Armii Czerwonej – przy ul. Parzęczewskiej.
  • Mogiły zbiorowe – ofiar niemieckiego terroru usytuowane na terenie lasu „Okręglik” – obecnie Miejsce Pamięci Narodowej.
  • Cmentarz opuszczony w polach wzdłuż końca ul.Stepowizna (okolice firmy ATLAS)

Wspólnoty wyznaniowe | edytuj kod

Do wybuchu II wojny światowej ludność miasta, podobnie jak całego łódzkiego okręgu przemysłowego, była wielowyznaniowa i wieloetniczna. Najliczniejszą grupę mieszkańców stanowili katolicy, ale także była tu prężnie działająca gmina wyznaniowa żydowska. Miasto zamieszkiwali także ewangelicy. W 1938 Zgierz miał 27853 mieszkańców, ich struktura narodowościowa prezentowała się w następujący sposób:

Kościół Matki Boskiej Dobrej Rady Kościół starokatolicki mariawitów w Zgierzu Kościół ewangelicko-augsburski Opatrzności Bożej

W wyniku wojny struktura ta się ujednoliciła i obecnie najliczniejszą grupę wyznaniową stanowią katolicy. W mieście istnieją następujące kościoły i związki wyznaniowe:

Kultura i sztuka | edytuj kod

Klasycystyczny Dom Pod Lwami z 1828 roku (ob. Muzeum Miasta Zgierza) Miejsko-Powiatowa Biblioteka Publiczna im. B. Prusa

W mieście działają liczne ośrodki i towarzystwa kultury:

  • Miejski Ośrodek Kultury, przy którym funkcjonuje ośrodek twórczości teatralnej,
  • Towarzystwo Ochrony Kultury Zgierza
  • Centrum Kultury Dziecka,
  • Młodzieżowy Dom Kultury,
  • Dom Kultury SEM,
  • Towarzystwo Śpiewacze Lutnia,
  • Biblioteka Miejska im. B. Prusa została założona w 1913 roku przez Zgierskie Towarzystwo Szerzenia Wiedzy im. B. Prusa,
  • Muzeum Miasta Zgierza mieści się w klasycystycznym, zabytkowym, jednopiętrowym budynku z 1828 roku, tzw. Dom Pod Lwami przy ul. Gen. J.H. Dąbrowskiego 21. Prezentowane są w nim:
    • wystawy stałe:
      • Dzieje Zgierza – wystawa dotyczy dziejów Zgierza od czasów najdawniejszych do niemal współczesnych.
      • Kruszówka – wnętrze pofabrykanckie z przełomu XIX i XX wieku – salon, jadalnia, sypialnia, kuchnia.
    • wystawy czasowe, tj.
      • Archeologia w Muzeum Miasta Zgierza
      • Między Dobrą a Dalikowem. Powstanie styczniowe 1863-1864.

Wybrane zespoły i grupy artystyczne oraz imprezy:

  • eksperymentalną grupę artystyczną Art Deja Vu, która powstała w 2003 w wyniku eksperymentu twórczego polegającego na wzbudzeniu uczucia deja vu,
  • paraprofesjonalne Stowarzyszenie MŁYN, które zajmuje się propagowaniem plastyki,
  • Ogólnopolski Festiwal Muzyki Rockowej „Zderzak” organizowany corocznie od 2002 roku na terenie Młodzieżowego Domu Kultury w Zgierzu,
  • Ogólnopolski Przegląd Filmów Amatorskich „Ogień w głowie”, organizowany corocznie od 2005 roku,
  • Dni Zgierza i Święto Ulicy Długiej – corocznie organizowane przez miasto dwie cykliczne i publiczne imprezy skupiające wszystkie środowiska kultury.

Zgierz jest miastem otwartym dla artystów. Działają tutaj liczni twórcy z takich dziedzin jak malarstwo, rzeźba, grafika, fotografia. Liczne plenery rzeźbiarskie wprowadzają wciąż nowe dzieła w rzeczywistość miasta. Tworzyli tutaj między innymi tacy artyści jak Jerzy Wieczorek, Jan Nawrot, czy Władysław Rząb. Do dzisiaj ze Zgierzem silnie związany jest postimpresjonista Józef Wasiołek.

Edukacja | edytuj kod

W skład zgierskiego szkolnictwa publicznego wchodzi 9 szkół podstawowych:

  • Szkoła Podstawowa nr 1
  • Szkoła Podstawowa nr 3
  • Szkoła Podstawowa nr 4 im. Jana Niepokoja
  • Szkoła Podstawowa nr 5
  • Szkoła Podstawowa nr 8
  • Szkoła Podstawowa nr 10
  • Szkoła Podstawowa nr 11
  • Szkoła Podstawowa nr 12 im. Armii Krajowej
  • Szkoła Podstawowa nr 13 specjalna

4 gimnazja:

  • Gimnazjum nr 1
  • Gimnazjum nr 2 im. Jana Kochanowskiego w Zgierzu z Oddziałami Dwujęzycznymi
  • Gimnazjum nr 3 im. Adama Mickiewicza
  • Gimnazjum nr 4 specjalne

4 szkoły średnie:

  • Samorządowe Liceum Ogólnokształcące im. Romualda Traugutta
  • Zespół Szkół nr 1 im. Jakuba Stefana Cezaka
  • Zespół Szkół Ogólnokształcących im. Stanisława Staszica
  • Zgierski Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych im. Jana Pawła II

1 szkoła wyższa:

  • Kolegium Nauczycielskie

Od 1990 pod patronatem Towarzystwa Przyjaciół Zgierza istnieją:

7 czerwca 2008 odbyły się uroczyste obchody jubileuszu 110-lecia powstania LO im. Stanisława Staszica i 90-lecie nadania imienia Stanisława Staszica.

Sport i rekreacja | edytuj kod

Plakat reklamujący imprezy sportowe w czasie łódzkiego okręgowego Zlotu Sokołów w Zgierzu w 1928 roku.

Jedną z pierwszych sportowych organizacji w Zgierzu był regionalny oddział Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”.

Na terenie Zgierza znajduje się centrum sportu Stacja Nowa Gdynia ul. Sosnowa 1, m.in. z kompleksem basenowym, krytymi kortami tenisowymi i do squasha, kręgielnią, siłownią, restauracją i centrum hotelowo-konferencyjnym.

Ponadto miasto dysponuje innymi obiektami do uprawiania sportów:

  • kompleks „Malinka” z oświetlonym stokiem narciarskim i wyciągiem,
  • baseny pływackie w Gimnazjum nr 3 im. Adama Mickiewicza (dawniej SP nr 7) ul. Leśmiana i Łaźni Miejskiej (Miejski Zakład Kąpielowy w Zgierzu) ul. Łęczycka 24,
  • dwa stadiony piłkarskie:
    • Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji (dawniej KS Boruta) wraz z halą sportową i salą gimnastyczną (ul. Wschodnia 2),
    • Zgierskiego Klubu Sportowego „Włókniarz” (ul. Musierowicza).
  • sztuczna ściana do wspinaczki,
  • Wilcze doły – trasy do freeride’u zrobione własnoręcznie przez amatorów tego sportu,
  • Park Linowy w Parku Miejskim, zarządzany przez MOSiR Zgierz.

Polityka | edytuj kod

Władze miasta | edytuj kod

Budynek Urzędu Miasta Zgierz

Siedzibą Prezydenta Miasta Zgierza i Rady Miasta jest budynek Urzędu Miasta (wybudowany w 1847 r.) przy pl. Jana Pawła II 16. Obecnie prezydentem miasta jest Przemysław Staniszewski, pełniący kadencję od 2014 roku.

Prezydenci i burmistrzowie | edytuj kod

Przewodniczącym Rady jest Grzegorz Leśniewicz. Miasto jest członkiem Związku Miast Polskich.

W mieście znajduje się także siedziba starostwa powiatu zgierskiego oraz wiejskiej gminy Zgierz.

Parlamentarzyści | edytuj kod

Zgierz wchodzi w skład sieradzkiego okręgu wyborczego.

Posłowie na Sejm RP VI kadencji posiadający podstawowe biura poselskie w mieście: Artur Dunin (PO), Agnieszka Hanajczyk (PO), Marek Matuszewski (PiS). W Zgierzu filię biura poselskiego ma poseł Stanisław Olas (PSL) oraz biura senatorskiego ma senator VII kadencji Przemysław Błaszczyk (PiS).

Miasta i rejony partnerskie | edytuj kod

Garnizon Zgierz | edytuj kod

Garnizon Zgierz z siedzibą w Zgierzu obejmuje miasto Zgierz i gminę Zgierz[26].

Byłe i obecne jednostki wojskowe stacjonujące w Zgierzu:

W Zgierzu zlokalizowana jest Wojskowa Komenda Uzupełnień, obejmująca zasięgiem działania powiaty: łęczycki, zlikwidowana w 2011 r., poddębicki i zgierski[27] .

Osoby związane ze Zgierzem | edytuj kod

 Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani ze Zgierzem. Statuetka „Honorowy Obywatel Miasta Zgierza”

Honorowi obywatele | edytuj kod

 Z tym tematem związana jest kategoria: Honorowi obywatele Zgierza.

Tytuł Honorowy Obywatel Miasta Zgierza został ustanowiony w 2000, a nadany po raz pierwszy w 2002 r. Tytuł nadaje Rada Miasta osobom fizycznym, które nie są mieszkańcami miasta Zgierza za szczególny wkład wniesiony w rozwój i kształtowanie pozycji miasta Zgierza w skali kraju i na forum międzynarodowym. Nadanie tytułu wiąże się z wręczeniem okolicznościowej statuetki i dyplomu. Od 2007 r. tytuł w danym roku może być nadany tylko jednej osobie.

Poniżej w kolejności chronologicznej wymienione są osoby, które otrzymały tytuł „Honorowy Obywatel Miasta Zgierza”.

  • Zdzisława Kotulska-Hofmokl (23 maja 2002 r.)
  • Marian Glinkowski (23 maja 2002 r.)
  • Wanda Chotomska (24 kwietnia 2003 r.)
  • Dawid Krystian Ber (29 kwietnia 2004 r.)
  • Leszek Rózga (29 kwietnia 2004 r.)
  • Adam Biela (28 kwietnia 2006 r.)
  • Maciej Kozłowski (28 kwietnia 2006 r.)
  • Wiesław Olender (28 kwietnia 2006 r.)
  • Jerzy Dzik (24 kwietnia 2008 r.)
  • Henryk Leszczyński (26 marca 2009 r.)
  • Witold Świętosławski (25 marca 2010 r.)

Sąsiednie gminy | edytuj kod

Zgierskie serwisy i portale internetowe | edytuj kod

  • wirtualnyzgierz.pl
  • gazetazgrzyt.pl
  • forum.wirtualnyzgierz.pl
  • miasto.zgierz.pl (oficjalny miejski infoserwis)
  • ezg.info.pl
  • forum.miastozgierz.pl
  • kochamzgierz.pl
  • zgierz.dbv.pl

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Wielka Encyklopedia PWN. Warszawa: PWN, 2004.
  2. a b Zgierz polskawliczbach.pl, w oparciu o dane GUS.
  3. Archiwalna Miasto Zgierz - Historia, cms.miasto.zgierz.pl [dostęp 2019-04-18] .
  4. Magazin für die neue Historie und Geographie Angelegt, t. XVI, Halle, 1782, s. 14.
  5. Województwo sieradzkie i województwo łęczyckie w drugiej połowie XVI wieku. Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 1998, s. 65.
  6. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.. „Powierzchnia i Ludność w Przekroju Terytorialnym”, 2013-07-26. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1505-5507
  7. Bank Danych Regionalnych – Strona główna (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
  8. Wojciech Jankowski, Mały przewodnik po Polsce, Wydawnictwo Sport i Turystyk Warszawa 1983 ​ISBN 83-217-2329-2​ s. 348
  9. Dia-pozytyw: Zgierz. [dostęp 2013-11-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-09-27)].
  10. Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa „Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939- 1945”, Sport i Turystyka 1988, ​ISBN 83-217-2709-3​, s. 452.
  11. Uchwała Nr XXXIX/314/97 Rady Miasta Zgierza z dnia 4 grudnia 1997 r.
  12. Uchwała Nr XXXIII/296/05 Rady Miasta Zgierza z dnia 28 kwietnia 2005 r.
  13. Uchwała Nr XXVII/120/88 Rady Miasta Zgierza z dnia 9 maja 1988 r.
  14. Uchwała Nr XXIII/180/96 Rady Miasta Zgierza z dnia 30 maja 1996 r.
  15. a b c d e Uchwała Nr XXXIX/315/97 Rady Miasta Zgierza z dnia 4 grudnia 1997 r.
  16. Uchwała Nr XXX/276/05 Rady Miasta Zgierza z dnia 28 stycznia 2005 r.
  17. Łaźnie Miejska w Zgierzu. [dostęp 2013-11-12].
  18. Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Zgierz. [dostęp 2013-11-12].
  19. Portal miastaP. Zgierza Portal miastaP., Wanda Chotomska (biogram)., miasto.zgierz.pl [dostęp 2017-12-18]  (pol.).
  20. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2018-10-20] .
  21. [bez autora]. Kronika Łódzka. Dom przytułku w Zgierzu. „Dziennik Łódzki”. Rok V (nr 92), s. 2, 1888-04-25. Antoni Chomętowski (red.). Łódź: Stefan Kossuth. ISSN 1898-3111. [dostęp 2016-03-06]. Cytat: [...] W roku 1871 ówczesny prezydent m. Zgierza, Styczenko, oddał całą nieruchomość w administracyę prywatną zarządzającego gminą ewangelicką pastora Bursche [...]. 
  22. [bez autora]. Kronika krajowa. W Zgierzu.... „Gazeta Handlowa”. Rok XXVII (nr 61), s. 2, 1890-03-14. Rudolf Okręt (red.). Warszawa: Rudolf Okręt. [dostęp 2016-04-20]. Cytat: W Zgierzu w nocy dnia 10 b. m. zakończył życie prezydent tego miasta, Edward Ślósarski. 
  23. [bez autora]. Ogłoszenia. Ś.p. Edward Konstanty Ślósarski [nekrologi]. „Dziennik Łódzki”. Rok VII (nr 58), s. 3–4, 1890-03-13. Bolesław Knichowiecki (red.). Łódź: Stefan Kossuth. [dostęp 2016-04-24]. 
  24. [bez autora]. Z miasta i okolicy. Na prezydenta miasta Zgierza.... „Dziennik Łódzki”. Rok VII (nr 121), s. 2, 1890-06-03. Bolesław Knichowiecki (red.). Łódź: Stefan Kossuth. [dostęp 2016-05-02]. Cytat: Na prezydenta miasta Zgierza mianowano b. sędziego gminnego 6 okręgu powiatu noworadomskiego, Henryka Strzałkowskiego. 
  25. [bez autora]. Z miasta i okolicy. Prezydent miasta Zgierza.... „Dziennik Łódzki”. Rok VII (nr 162), s. 2, 1890-07-22. Bolesław Knichowiecki (red.). Łódź: Stefan Kossuth. [dostęp 2016-05-03]. Cytat: Prezydent miasta Zgierza [...] Henryk Strzałkowski otrzymał nominacyę na prezydenta miasta Piotrkowa. Opuszczone przez niego miejsce w m. Zgierzu, obejmie burmistrz miasta Pabianic p. Wincenty Łuszkiewicz. 
  26. Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lipca 2005 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie utworzenia garnizonów oraz określenia zadań, siedzib i terytorialnego zasięgu właściwości ich dowódców Dz.U. z 2005 r. nr 142, poz. 1192.
  27. Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie wojewódzkich sztabów wojskowych i wojskowych komend uzupełnień Dz.U. z 2004 r. nr 66, poz. 613.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (gmina miejska):
Na podstawie artykułu: "Zgierz" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy