Zielony konserwatyzm


Zielony konserwatyzm w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Zielony konserwatyzm – prawicowy nurt ruchu ekologicznego.

Historia | edytuj kod

Wczesny ruch ochrony przyrody wyrastał z reakcji na rozwój przemysłu, dewastującego zarówno środowisko naturalne jak tradycyjne stosunki społeczne, i na ogół miał charakter politycznie konserwatywny[1]. Do pionierów tego ruchu należał Ernst Moritz Arndt, który w 1815 r. opublikował artykuł pt. „O trosce i opiece nad lasami”. W 1853 r. Wilhelm Heinrich Riehl, uczeń Arndta, opublikował pracę „Pole i las”, skierowaną przeciw industrializmowi i urbanizacji[2]. Na przełomie XIX i XX w. w Niemczech rozwinął się ruch Lebensreform, który łączył wątki ekologiczne (m.in. rolnictwo organiczne, wegetarianizm, naturyzm) z volkizmem, nacjonalizmem i antysemityzmem[3][4]; odnogami tego nurtu byli Wandervogel[5] i Artamani[6]. Ruch ten został w dużej mierze wchłonięty przez nazizm[7][8], w którym eksponentem tendencji ekologicznych był zarówno minister rolnictwa Richard Walther Darré[9][10] jak filozof Martin Heidegger[11]. W Polsce pionierem ochrony środowiska był Jan Gwalbert Pawlikowski, politycznie związany z Narodową Demokracją[12].

Współczesność | edytuj kod

Po II wojnie światowej zielona polityka została zdominowana przez zwolenników lewicy, jednak odrodził się również nurt łączący ochronę przyrody z zachowaniem tradycyjnych wartości.

Zapoczątkował go Herbert Gruhl - były deputowany CDU do Bundestagu, który w 1975 r. opublikował książkę „Plądrowana planeta” (Ein Planet wird geplündert), będącą pierwszym manifestem ruchu ekologicznego. W 1978 r. Gruhl założył Grüne Aktion Zukunft. Innym ugrupowaniem tego nurtu była Grüne Liste Schleswig-Holstein. 1979-1980 GAZ, GLSH i nacjonalistyczna Aktionsgemeinschaft Unabhängiger Deutscher uczestniczyły w założeniu niemieckiej Partii Zielonych a Gruhl, Werner Vogel i przywódca AUD August Haußleiter znaleźli się w kierownictwie tej partii. Już w marcu 1980 r. usunięto jednak Gruhla ze stanowiska przewodniczącego partii, a w czerwcu około jednej trzeciej członków opuszcza Partię Zielonych by stworzyć Ökologisch–Demokratische Partei pod kierownictwem Gruhla i Baldura Springmana. W 1990 r. Gruhl wystąpił z ÖDP i wraz ze swoim Arbeitkreis fur Ökologische Grundsatzfragen przyłączył się do bardziej prawicowej organizacji Unabhängige Ökologen Deutschlands[13].

Ugrupowania zielonych konserwatystów w innych krajach:

Odrębny od zielonego konserwatyzmu nurt stanowi ekofaszyzm, łączący ochronę przyrody z nacjonalizmem, którego reprezentantem była np. Zielona Partia Węgier (Magyarországi Zöld Párt(ang.)).

Przypisy | edytuj kod

  1. Luc Ferry, Nowy ład ekologiczny. Drzewo, zwierzę i człowiek, Warszawa 1995, s. 95
  2. Jarosław Tomasiewicz, Od romantycznej reakcji do totalitarnej modernizacji. Z dziejów reakcyjnego ekologizmu, „Zeszyty Humanistyczne Politechniki Wrocławskiej” nr 1 (2001)
  3. Tomasz Gabiś, Konserwatywna Rewolucja. „Fronda” nr 8
  4. Raymond H. Dominick, The Environmental Movement in Germany: Prophets and Pioneers, 1871-1971, Bloomington 1992, s. 85-90
  5. George L. Mosse: Kryzys ideologii niemieckiej. Rodowód intelektualny Trzeciej Rzeszy. Warszawa 1972, s. 225-248
  6. Karol Fiedor, Antypolskie organizacje w Niemczech 1918-1933, Ossolineum, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1973, s. 167-168
  7. Raymond H. Dominick, The Environmental Movement in Germany: Prophets and Pioneers, 1871-1971, Bloomington 1992, s. 87, 94, 113
  8. Luc Ferry, Nowy ład ekologiczny. Drzewo, zwierzę i człowiek, Warszawa 1995, s. s. 94, 98
  9. Raymond H. Dominick, The Environmental Movement in Germany: Prophets and Pioneers, 1871-1971, Bloomington 1992, s. 95
  10. Anna Bramwell, Blood and soil Richard: Walther Darré and Hitler's 'Green Party' Year, Kensal Press 1985
  11. Victor Farias, Heidegger i narodowy socjalizm, Warszawa 1997, s. 203, zob. też 127-128
  12. R. Łętocha, Z Polską zrośnięty. W stulecie „Kultury i natury”, „Nowy Obywatel” 2013 nr 9
  13. Jarosław Tomasiewicz, Zgniłozieloni. Pouczająca historia Federalnej Partii Die Grünen, „Zielone Brygady” nr 1 (1992)
Na podstawie artykułu: "Zielony konserwatyzm" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy