Zofia Byrowa


Zofia Byrowa w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Zofia Byrowa, właśc. Byra, z domu Wojtasiewicz (ur. 1899, zm. 3 lutego 1981 w Londynie) – polska nauczycielka, działaczka emigracyjna.

Życiorys | edytuj kod

Urodziła się w 1899 w rodzinie Wojtasiewicz[1]. Ukończyła studia na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie z tytułem magistra filozofii[2].

Pracowała w Państwowym Gimnazjum im. Króla Jana Sobieskiego w Złoczowie, w roku szkolnym 1922/1923 była nauczycielką kontraktową (jako Zofia Wojtasiewiczówna), od 1 maja 1923 do sierpnia 1927 nauczycielką etatową (jako Zofia Byrowa), od września 1927 ponownie nauczycielką kontraktową do końca roku szkolnego 1927/1928; ucząc tamże języka polskiego, historii, geografii[1][3][4][5][6][7].

Około 1922/1923 jej mężem był Jan Byra (1892–1940, oficer rezerwy Wojska Polskiego, także absolwent Uniwersytetu Lwowskiego, który również był nauczycielem w złoczowskim gimnazjum, wykładając tam języki polski i niemiecki (później został dyrektorem tej szkoły), po wybuchu II wojny światowej, kampanii wrześniowej i agresji ZSRR na Polskę aresztowany i zamordowany w Charkowie w ramach zbrodni katyńskiej[8][9]. W tym czasie Zofia Byrowa została deportowana przez sowietów w głąb ZSRR[2]. Po odzyskaniu wolności była dyrektorem gimnazjum i liceum w Kidugala, gdzie uczyła także języka łacińskiego (Tanzania, Afryka)[2][10].

W okresie powojennym przebywała na emigracji[2]. Udzielała się na rzecz szkolnictwa[2]. Działała w Związku Ziem Wschodnich, Zrzeszenia Nauczycielstwa Polskiego, należała do Koła Lwowian w Londynie[2]. W 1956 zdobyła trzecią nagrodę tygodnika „Wiadomości” pt. 1000 lat istnienia historii Polski w obrazach[11]. Z ramienia Związku Ziem Wschodnich zasiadała w emigracyjnej Radzie Rzeczypospolitej Polskiej]: II kadencji (od 25 listopada 1958 do 1963)[12], III kadencji (1963–1968)[13], IV kadencji (1968–1970)[14]. Od 1971 do 1972 zasiadała w Radzie Stanu Rzeczypospolitej Polskiej[15].

Zmarła 3 lutego 1981 w Londynie[2]. Córka Jana i Zofii Byrów, Krystyna Burska, zamieszkała w Toronto w Kanadzie[16].

Odznaczenie | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Zygmunt Zagórowski: Spis nauczycieli szkół wyższych, średnich, zawodowych, seminarjów nauczycielskich oraz wykaz zakładów naukowych i władz szkolnych. Rocznik II. Warszawa-Lwów: Książnica-Atlas, 1926, s. 173, 382.
  2. a b c d e f g Z żałobnej karty. Zofia Byrowa. „Biuletyn”. Nr 41, s. 98, Czerwiec 1981. Koło Lwowian w Londynie. 
  3. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Króla Jana Sobieskiego w Złoczowie za lata 1873/4-1923/4. Złoczów: 1925, s. 11, 42, 43, 44, 47.
  4. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Króla Jana Sobieskiego w Złoczowie za rok szkolny 1925/26. Złoczów: 1926, s. 4.
  5. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum Humanistycznego im. Króla Jana Sobieskiego w Złoczowie za rok szkolny 1926/27. Złoczów: 1927, s. 4.
  6. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum Humanistycznego im. Króla Jana Sobieskiego w Złoczowie za rok szkolny 1927/28. Złoczów: 1928, s. 4, 5.
  7. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum Humanistycznego im. Króla Jana Sobieskiego w Złoczowie za rok szkolny 1928/29. Złoczów: 1929, s. 7.
  8. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Króla Jana Sobieskiego w Złoczowie za lata 1873/4-1923/4. Złoczów: 1925, s. 43.
  9. Biogramy ofiar zbrodni katyńskiej. Jan Byra. Muzeum Katyńskie. [dostęp 2019-04-18].
  10. Izabella Czerkawska-Mączko. kresy-siberia.org. [dostęp 2019-04-18].
  11. Rozwiązanie konkursu „Wiadomości” „1000 lat istnienia historii Polski w obrazach”. „Wiadomości”. Nr 20 (528), s. 1, 13 maja 1956. 
  12. Ogłoszenie. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”. Nr 7, s. 51, 12 grudnia 1959. 
  13. Skład Trzeciej Rady Rzeczypospolitej Polskiej. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”. Nr 3, s. 30, 14 września 1963. 
  14. Skład Czwartej Rady Rzeczypospolitej Polskiej. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”. Nr 6, s. 35, 30 października 1968. 
  15. Zarządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 24 marca 1972 r. o powołaniu członków Rady Stanu Rzeczypospolitej Polskiej. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”. Nr 1, s. 1, 25 marca 1972. 
  16. Lista Bohaterów zgłoszonych w Programie „Katyń ... ocalić od zapomnienia”. Jan Byra. Stowarzyszenie Parafiada. [dostęp 2019-04-19].
  17. Komunikat o nadaniu Orderu Odrodzenia Polski. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”. Nr 2, s. 9, 31 grudnia 1975. 
Na podstawie artykułu: "Zofia Byrowa" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy