Zula Pogorzelska


Zula Pogorzelska w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Grób Zuli Pogorzelskiej na Powązkach Tablica upamiętniająca teatrzyk Qui Pro Quo i jego artystów na Senatorskiej 29/31 w Warszawie

Zula Pogorzelska, właśc. Zofia Pogorzelska (ur. 1896 lub 1898 w Eupatorii, zm. 10 lutego 1936 w Wilnie) – polska śpiewaczka, aktorka filmowa, teatralna i tancerka kabaretowa.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Była córką Andrzeja Pogorzelskiego – lekarza, oraz Emilii z domu Niżyńskiej. Urodziła się na Krymie, w Sewastopolu ukończyła gimnazjum. Odebrała wykształcenie w zakresie deklamacji, śpiewu i ruchu scenicznego[1]. W latach 1915–1917 śpiewała w chórze w miejscowości Zielony Gaj pod Charkowem. Następnie w latach 1917–1918 występowała w rosyjskim kabarecie.

Po zakończeniu I wojny światowej przyjechała do Polski i znalazła się w Warszawie. Debiutowała w 1919 w Teatrze Bagatela, gdzie została zauważona i zaangażowana do teatrzyku Qui Pro Quo przez Jerzego Boczkowskiego. Występowała w warszawskich teatrach: Qui Pro Quo (1919-1925 i 1929-1930), dorywczo w kabarecie Nietoperz, Perskim Oku (1925-1927), Teatrze Nowości (1927-1928), Morskim Oku (1928-1931), Bandzie (1931-1933), Rexie (1933), Cyganerii (1933-1934). Gościnnie występowała w wielu miastach, m.in Lublinie, Kowlu, Łucku, Równem, Pińsku, Dubnie, Baranowiczach, Lidzie, Wilnie, Grodnie i Białymstoku.

2 stycznia 1926 w rewii Pod sukienką jako pierwsza w Polsce zaprezentowała charlestona (taniec w tamtym czasie był uważany za prowokacyjny)[2]. Była ulubienicą warszawskiej publiczności, a prasa nazywała ją „polską Mistinguett”. W jej repertuarze dominowały piosenki komiczne i sentymentalne, które wykonywała w charakterystyczny sposób. Najbardziej popularne to Spotkamy się na Nowym Świecie, Panna Mania gra na mandolinie, Czego pan się pcha, Bubliczki. Teksty dla Zuli Pogorzelskiej pisali m.in. Andrzej Włast i Marian Hemar[3]. Wystąpiła w kilku polskich filmach, nagrywała też płyty dla warszawskiej wytwórni Syrena Rekord.

W 1933 podczas występu w rewii Zjazd gwiazd pojawiły się pierwsze objawy ciężkiej choroby rdzenia kręgowego (jamistość rdzenia), która zmusiła ją do przerwania kariery. Wraz z mężem, Konradem Tomem wyjechała do wileńskiej kliniki uniwersyteckiej na leczenie. Tam zmarła 10 lutego 1936[4].

Spoczywa na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kw. 125-I-9)[5].

Filmografia | edytuj kod

Spektakle teatralne (wybór) | edytuj kod

  • 1920 – Cyrkówka, Qui Pro Quo
  • 1922 – Nasi suwereni, Qui Pro Quo
  • 1922 – Sublokatorka, Qui Pro Quo
  • 1924 – Król Ćwiek, Qui Pro Quo
  • 1925 – 7 krów tłustych, Qui Pro Quo
  • 1926 – Pod sukienką, Perskie Oko
  • 1927 – Adiu, Fruziu, Perskie Oko
  • 1927 – Halo, Nowości, Teatr Nowości
  • 1927 – Jak i gdzie, Teatr Nowości
  • 1928 – Piękność z Nowego Yorku
  • 1928 – Klejnoty Warszawy, Morskie Oko
  • 1930 – Budżet wiosenny
  • 1931 – Ta Banda pięknie gra, Banda
  • 1931 – Sympatia Warszawy, Morskie Oko
  • 1933 – Zjazd gwiazd, Rex
  • 1933 – Ram–pam–pam, Cyganeria
  • 1933 – Cyganeria rozfikana, Cyganeria
  • 1934 – Kobieta nr 5012, Cyganeria

Dyskografia | edytuj kod

  • 1924 – Zula Pogorzelska oraz Włodzimierz Szczerbiec-Macherski artyści teatru Perskie Oko śpiew, Syrena Rekord (SR 484a–485a)
  • 1924 – Zula Pogorzelska artystka teatru Perskie Oko śpiew, Syrena Rekord (SR 516a)
  • 1927 – Zula Pogorzelska śpiew, Syrena Rekord (SR 3039)
  • 1927 – Zula Pogorzelska i Włodzimierz Macherski artyści teatru Karuzela śpiew, Syrena Rekord (SR 3095–3096)
  • 1930 – Zula Pogorzelska znakomita Artystka teatru Morskie Oko śpiew z udziałem Chóru Dana, Syrena Rekord (SE 3570–3573)
  • 1930 – Zula Pogorzelska znakomita artystka teatru Morskie Oko Piosenki z rewii Parada Gwiazd, Syrena Rekord (SE 3590–3573)
  • 1930 – Zula Pogorzelska znakomita artystka teatru Morskie Oko, Syrena Rekord (SE 3642)

Przypisy | edytuj kod

  1. Tygodnik „Życie na Gorąco” nr 31, 4 sierpnia 2016, s. 14.
  2. Ida Świerkocka: Śladami gwiazd II RP. Miejsca, ludzie, historie. Warszawa: Skarpa Warszawska, 2017, s. 192. ISBN 978-83-63842-50-5.
  3. Encyklopedia Warszawy, PWN 1975.
  4. Ida Świerkocka: Śladami gwiazd II RP. Miejsca, ludzie, historie. Warszawa: Skarpa Warszawska, 2017, s. 195. ISBN 978-83-63842-50-5.
  5. Cmentarz Powązkowski w Warszawie. (red.). Krajowa Agencja Wydawnicza, 1984. ISBN 83-03-00758-0.

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Zula Pogorzelska" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy