Zuzanna (poemat Kochanowskiego)


Zuzanna (poemat Kochanowskiego) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Zuzannapoemat Jana Kochanowskiego, opublikowany w pierwszej połowie 1562 lub w 1561[1] nakładem drukarni Macieja Wirzbięty. Utwór zadedykowany został pamięci Elżbiety Szydłowieckiej, żony Mikołaja Radziwiłła Czarnego, zmarłej 20 czerwca 1562 roku. Treść utworu nawiązuje do biblijnej postaci Zuzanny z Księgi Daniela.

Do pierwszego wydania poematu Kochanowski dołączył swoją Pieśń XXV (Czego chcesz od nas, Panie, za Twe hojne dary)[2].

Spis treści

Fabuła utworu | edytuj kod

Kochanowski w Zuzannie podjął bardzo popularny w okresie renesansu temat zaczerpnięty ze starotestamentowej Księgi Daniela, pojawiający się zarówno w malarstwie, jak i w literaturze. Zuzanna, żona Joakima, jest podglądana w kąpieli przez dwóch lubieżnych starszych mężczyzn, a następnie szantażowana: albo im się odda, albo ogłoszą, że dopuściła się cudzołóstwa z jakimś młodzieńcem. Zuzanna nie zgadza się na popełnienie grzechu, więc staje przed sądem. Bóg zsyła proroka Daniela, który ujawnia, że starcy kłamią, zadając im zręczne pytania. W malarstwie renesansowym prezentowano zazwyczaj sam moment podglądania Zuzanny w kąpieli przez mężczyzn, Kochanowski jednak w swoim utworze skupił się na przeżyciach wewnętrznych bohaterki w momencie podejmowania przez nią decyzji[3][4]. Poeta podkreślił w ten sposób wizerunek Zuzanny jako cnotliwej kobiety i żony[3].

Konstrukcja | edytuj kod

Jest to jeden z wczesnych utworów Jana Kochanowskiego. Poemat składa się z 202 wersów pisanych czternastozgłoskowcem ze średniówką po ósmej sylabie. Do właściwego tekstu Zuzanny autor dołączył dwanaście wersów pełniących funkcję dedykacji, o odmiennej od właściwego tekstu budowie: jest to trzynastozgłoskowiec ze średniówką po siódmej sylabie. W całym tekście występują rymy dokładne, półtorazgłoskowe i akcentowe[5].

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Pelc 2001 ↓, s. 217.
  2. Pelc 2001 ↓, s. 69.
  3. a b Pelc 2001 ↓, s. 221.
  4. Ziomek 2012 ↓, s. 260.
  5. Pelc 2001 ↓, s. 217–218.

Bibliografia | edytuj kod

  • Janusz Pelc: Kochanowski. Szczyt renesansu w literaturze polskiej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001. ISBN 83-01-13133-0.
  • Jerzy Ziomek: Renesans. Wyd. XI – 5 dodruk. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012, seria: Wielka Historia Literatury Polskiej. ISBN 978-83-01-13843-1.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Zuzanna (poemat Kochanowskiego)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy