Związek Producentów Audio-Video


Na mapach: 52°13′28″N 21°02′26″E/52,224357 21,040456

Związek Producentów Audio-Video w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Związek Producentów Audio-Video (w skrócie: ZPAV) – polskie stowarzyszenie producentów fonogramów i wideogramów zarejestrowane 11 lipca 1991 roku[2], Grupa Krajowa Międzynarodowej Federacji Przemysłu Fonograficznego[3]. ZPAV przyznaje certyfikaty sprzedaży, tj. złote, platynowe i diamentowe płyty dla najlepiej sprzedających się w Polsce wydawnictw muzycznych.

Spis treści

Historia | edytuj kod

XX wiek | edytuj kod

Kaseton z poprzednim logiem ZPAV-u

Stowarzyszenie powstało z inicjatywy muzyków, producentów muzycznych i dziennikarzy, natomiast głównym celem jest reprezentowanie producentów oraz zwalczanie praktyk piractwa fonograficznego, co umożliwiają umowy partnerskie z tłoczniami nośników optycznych[4][5]. Od 12 czerwca 1991 ZPAV jest Grupą Krajową Międzynarodowej Federacji Przemysłu Fonograficznego (IFPI), która zrzesza i reprezentuje światowy przemysł muzyczny. Oficjalnie związek został zarejestrowany 11 lipca 1991. Założycielami stowarzyszenia byli Dariusz Andrzejewski, Jacek Borawski, Jan Chojnacki, Piotr Dubiel, Adam Galas, Katarzyna Kanclerz, Barbara Klimaszewska, Krzysztof Konarzewski, Marek Kościkiewicz, Krzysztof Koziński, Piotr Kubiaczyk, Andrzej Puczyński, Wojciech Puczyński, Zofia Skubikowska oraz Paweł Walczak[2].

W latach 1992 i 1993 ZPAV organizował koncerty antypirackie, gdyż, według szacunków IFPI, piractwo fonograficzne w Polsce przekroczyło wówczas poziom 90 proc. rynku. W wydarzeniach wzięli udział tacy artyści jak Czesław Niemen, Edyta Bartosiewicz, Wilki, Elektryczne Gitary, Krystyna Prońko czy Kayah[2].

Od stycznia 1995 związek uczestniczy w międzynarodowych targach muzycznych MIDEM reprezentując dorobek polskiego przemysłu fonograficznego[2].

Decyzją Ministra Kultury 1 lutego 1995 wydano stowarzyszeniu zezwolenie na zbiorowe zarządzanie prawami pokrewnymi do fonogramów i wideogramów, w tym do pobierania wynagrodzenia, na następujących polach eksploatacji: zwielokrotnianie określoną techniką, wprowadzenie do obrotu, najem oraz użyczenie egzemplarzy, odtwarzanie, reemitowanie, publiczne udostępnianie fonogramu lub wideogramu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym[6].

8 lutego 1995 Związek Producentów Audio-Video przyznał pierwsze certyfikaty sprzedaży: złoty dla Maryli Rodowicz za Marysię biesiadną oraz platynowy dla Trzech Tenorów za Three Tenors Live[2][7][8]. Rok później status złotej płyty otrzymał pierwszy singel („To nie ja!”, Edyta Górniak)[9].

19 marca 1995 roku w Teatrze Polskim w Warszawie odbyło się pierwsze wręczenie nagród polskiego przemysłu fonograficznego Fryderyk[2]. Od 1999 to odznaczenie przyznaje Polska Fundacja Muzyczna pomagająca potrzebującym związanym z muzyką i Akademia Fonograficzna (założona 16 grudnia 1999[2])[10].

W 1998 ZPAV wraz z Fundacją Ochrony Twórczości Audiowizualnej (FOTA) i Business Software Alliance (BSA) zawiązali Koalicję Antypiracką[2].

XXI wiek | edytuj kod

24 stycznia 2000 ZPAV zawiązało współpracę z Głównym Urzędem Ceł (obecna Służba Celna)[2]. W jego ramach do 2005 były przyznawane nagrody Złote Szlabany za skuteczną walką z przestępstwami w zakresie naruszania praw własności intelektualnej[11].

5 lipca 2000 roku została przyznana pierwsza diamentowa płyta za album Kayah i Bregović[2][12]. Złotą i platynową płytę DVD przyznano po raz pierwszy w 2003[13][14]. 30 października 2000 odbyło się pierwsze notowanie Oficjalnej Listy Sprzedarzy (OLiS)[2].

25 czerwca 2003 roku Związek Producentów Audio-Video powołuje Polską Fundacja Muzyczna, która od 2004 jest organizacją pożytku publicznego. Pomaga ona artystom i muzykom w trudnej sytuacji życiowej[2].

W pierwszym półroczu 2004 roku organizacja podpisuje porozumienia o współpracy w zakresie wymiany informacji z Izbami Celnymi w Warszawie, Białej Podlaskiej, Łodzi i Przemyślu. 13 i 14 października 2004 roku odbywa się międzynarodowe spotkanie organizacji producentów fonograficznych, którego ZPAV jest gospodarzem. Również w 2004 Marek Staszewski (ówczesny pełnomocnik ZPAV) oraz Jan Bałdyga (koordynator ds. walki z piractwem) otrzymują od Ministra Kultury Waldemara Dąbrowskiego odznaki honorowe „Zasłużony dla Kultury Polskiej”[2].

W listopadzie 2005 roku, podczas walnego zebrania członków ZPAV, powstał pierwszy zarząd stowarzyszenia. Na jego czele stanął Andrzej Puczyński[2], który od tego czasu nieprzerwanie obejmuje stanowisko przewodniczącego organizacji[15]. Przewodniczącą Komisji Rewizyjnej została wówczas Dorota Janczarska[2].

W 2006 roku ZPAV podpisał kontrakt z firmą Nielsen Music Control na monitorowanie muzyki w 42 polskich stacjach radiowych i dostarczanie zestawień najczęściej granych utworów[2][16].

W styczniu 2007 roku w ramach Światowego Dnia Celnictwa związek reprezentował przemysł muzyczny podczas wydarzenia opatrzonego hasłem „Nie! dla podrabiania i piractwa”[2].

W lipcu 2009 Związek Producentów Audio-Video utworzył stronę internetową dj.zpav.pl, gdzie można otrzymać licencję na kopiowanie nagrań przez didżeja. Miesiąc później, podczas walnego zebrania członków związku wybrano nowy zarząd, wybierając ponownie Andrzeja Puczyńskiego na przewodniczącego.

W 2009 roku organizacja, we współpracy z FOTA, policją i prokuraturą we Wrocławiu zorganizowała głośną konferencję prasową z okazji aresztowania właścicieli serwisu odSiebie.com m.in. pod zarzutem paserstwa[17]. W 2013 roku właściciele zostali uniewinnieni i oczyszczeni ze wszystkich zarzutów, zaś sąd wskazał niekompetencję organów ścigania oraz oskarżycieli posiłkowych w tej sprawie[18].

Od 2010 do 2016 roku ZPAV przyznaje coroczne wyróżnienia Cyfrowej Piosenki Roku najlepiej sprzedającym się utworom w formacie cyfrowym w Polsce[2][19].

Od 4 lipca 2011 do czerwca 2018 związek publikował swój Newsletter[2][20].

Struktura | edytuj kod

Zarząd | edytuj kod

Obecny zarząd
Oś czasu

Źródła: 2001[21], 2002[22], 2005[2], 2006[23], 2009[2], 2010[24], 2011[25], 2019[26]

Uwaga

Pierwsze walne zebranie zakończone wyborem zarządu odbyło się 12 lipca 1991 roku[2], jednak jego wyniki są nieznane.

Członkostwo | edytuj kod

Symbolika | edytuj kod

Oficjalne notowania | edytuj kod

OLiS | edytuj kod

 Osobny artykuł: OLiS.

Od 30 października 2000 roku ZPAV prowadzi cotygodniową 50-pozycyjną Oficjalną Listę Sprzedaży (w skrócie: OLiS), podsumowującą sprzedaż detaliczną albumów w Polsce[2][28]. Lista powstaje w oparciu o dane sprzedaży sklepów uczestniczących w tym projekcie[29][30]. Dane odnoszą się do tygodnia poprzedzającego kolejne wydanie listy OLIS[28]. Od 2008 publikowane jest również zestawienie Nowości OLiS[31], od 2010 roku OLiS Miesięczny[32], a od 2017 zestawienia OLiS Winyl Tygodniowy i Miesięczny[33][34].

Listy airplay | edytuj kod

Od 2010 roku ZPAV zajmuje się prowadzeniem cotygodniowych list airplay zestawiających najczęściej odtwarzane utwory w polskich rozgłośniach radiowych. Na stronie internetowej stowarzyszenia prezentowane są następujące zestawienia:

  • AirPlay – Top – lista stu utworów najczęściej odtwarzanych w poprzedzającym tygodniu w 74 stacjach radiowych[35][36],
  • AirPlay – Nowości – lista najwyżej notowanych nowości odtwarzanych w stacjach radiowych w poprzedzającym tygodniu[37],
  • AirPlay – Największe skoki – lista największych skoków wśród utworów odtwarzanych w stacjach radiowych w poprzedzającym tygodniu[38],
  • AirPlay – TV – lista pięciu najczęściej odtwarzanych teledysków w 4 stacjach muzycznych w poprzedzającym tygodniu[39].

Listy top | edytuj kod

  • Top – Dyskoteki – niepublikowane już zestawienie 50 najczęściej granych piosenek w dyskotekach, publikowane przez ZPAV od kwietnia 2010 do 2018[40].

Certyfikaty sprzedaży | edytuj kod

Początkowo wyznaczone progi obejmowały sprzedaż 100 tys. egzemplarzy dla złotej i 200 tys. dla platynowej płyty[41]. Nie przyznawano wówczas wyróżnień w kategorii diamentowa płyta. W czerwcu 1997 progi przyznawania wyróżnień wyznaczono na poziomie 50, 100 i 500 tys. egzemplarzy, odpowiednio dla złotej, platynowej i diamentowej płyty, przy braku rozgraniczenia na repertuar krajowy i zagraniczny[42].

1 maja 2002 po raz drugi zmianie uległy kryteria przyznawania wyróżnień[43] – nagrania wydane po tym dniu mogły uzyskać status złotej, platynowej i diamentowej płyty, sprzedając się, odpowiednio, w nakładzie 35, 70 i 350 tys. egzemplarzy[44]. Natomiast progi dla repertuaru zagranicznego zostały wyznaczone na poziomie 20, 40 i 100 tys. egzemplarzy, odpowiednio dla złotej, platynowej i diamentowej płyty[43].

Trzecia zmiana kryteriów weszła w życie 1 lipca 2005[43]. Nagrania wydane po tym dniu mogły uzyskać status złotej, platynowej i diamentowej płyty sprzedając się, odpowiednio, w nakładzie 15, 30 i 150 tys. egzemplarzy[43]. Natomiast progi dla repertuaru zagranicznego obniżono do 10, 20 i 50 tys. egzemplarzy, odpowiednio dla złotej, platynowej i diamentowej płyty[43].

1 kwietnia 2013 ZPAV przyjął zasadę zliczania albumów, tj. pakietów, jako jedna sztuka[45]. W poprzednich latach stowarzyszenie uwzględniało liczbę nośników w zestawie[45]. W konsekwencji, np. album trzypłytowy mógł otrzymać złotą płytę za sprzedaż 5 tys. zestawów.

Od 3 kwietnia 2014 we wnioskach o przyznanie wyróżnienia ZPAV uwzględnił odtworzenia utworów, tzw. streaming, m.in. w serwisach typu YouTube[46]. Przyjęto zasadę iż odtworzenie jednego utworu 2,5 tys. razy stanowi równoznaczność sprzedaży jednego albumu[46]. Według tychże zmian, dla repertuaru krajowego, aby zyskać status złotej, platynowej i diamentowej, suma odtworzeń powinna wynieść, odpowiednio 37,5, 75 oraz 375 mln.

Pierwszym albumem, który uzyskał status złotej płyty w Polsce tylko na podstawie odtworzeń (streaming), był Night Visions zespołu Imagine Dragons[47]. Ten sam tytuł uzyskał jako pierwszy status platynowej na podstawie łącznej sprzedaży cyfrowej i odtworzeń[47].

Do końca maja 2015 certyfikaty przyznawane były na mocy wniosku złożonego przez upoważnioną stronę, na podstawie kryteriów obowiązujących członków ZPAV[43]. Nagroda była przyznawana w przeciągu trzydziestu dni od złożenia wniosku[43]. ZPAV nie prowadził statystyk sprzedaży przy czym zastrzegało sobie prawo do kontroli danych liczbowych wykazanych we wniosku o przyznanie wyróżnienia[43]. Od 1 czerwca 2015 stowarzyszenie przyznaje wyróżnienia na podstawie sprawozdań TNS Polska, na podstawie których sporządzana jest lista przebojów – OLiS (nośniki fizyczne), oraz danych nadsyłanych przez wytwórnie muzyczne (sprzedaż cyfrowa)[48]. Zsumowane dane służą do przyznania wyróżnienia bez uprzedniej potrzeby składania wniosku[48].

Otrzymanie certyfikatu sprzedaży w Polsce nie jest jednoznaczne z przyznaniem go przez ZPAV. Szereg twórców honoruje progi wyznaczone przez stowarzyszenie. Jednakże szczegółowy regulamin może podlegać dowolnej interpretacji. Przykładem takiego wyróżnienia jest diamentowa płyta dla zespołu Kult za album MTV Unplugged (2010) przyznana przez wydawcę – S.P. Records[49]. Wydawnictwo to sprzedało się nakładzie ponad 60 tys. zestawów oraz 10 tys. wydań w formie DVD i Blu-ray[50].

Kryteria | edytuj kod

Inne wyróżnienia | edytuj kod

Fryderyki | edytuj kod

 Osobny artykuł: Nagroda Muzyczna „Fryderyk”.

Od 1995 roku związek przyznawał Nagrodę Muzyczną „Fryderyk”[2]. Od 1999 to odznaczenie przyznaje Polska Fundacja Muzyczna pomagająca potrzebującym związanym z muzyką i Akademia Fonograficzna (założona 16 grudnia 1999[2])[10].

Cyfrowa Piosenka Roku | edytuj kod

 Osobny artykuł: Cyfrowa Piosenka Roku.

W latach 2010–2016 ZPAV przyznawał wyróżnienie Cyfrowej Piosenki Roku dla dwóch kategorii: „Piosenka polska” i „Piosenka zagraniczna”[19].

Złote Blachy | edytuj kod

 Osobny artykuł: Złote Blachy.

Od 1998 Koalicja Antypiracka (ZPAV, FOTA i BSA) przyznaje Złote Blachy – nagrody za najskuteczniejsze działania antypirackie policji[2].

Złote Szlabany | edytuj kod

 Osobny artykuł: Złote Szlabany.

W latach 1999–2005 ZPAV przyznawał nagrody Złote Szlabany – za skuteczną walką z przestępstwami w zakresie naruszania praw własności intelektualnej[11].

Zobacz też | edytuj kod

Uwagi | edytuj kod

  1. Przedsiębiorstwo rumuńskie.
  2. Przedsiębiorstwo belgijskie.
  3. Kryterium zmienione 14 lipca 2021 roku.

Przypisy | edytuj kod

  1. ZWIĄZEK PRODUCENTÓW AUDIO-VIDEO | Rejestr.io, rejestr.io [dostęp 2021-07-09] .
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab Historia :: O nas :: Związek Producentów Audio-Video, www.zpav.pl [dostęp 2021-07-19] .
  3. Co to jest ZPAV :: O nas :: Związek Producentów Audio-Video, www.zpav.pl [dostęp 2021-07-24] .
  4. ZPAV podpisuje porozumienie o współpracy z tłocznią GM Records (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2012-03-01].
  5. ZPAV podpisuje porozumienie o współpracy z tłocznią Silver Media. (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2012-03-01].
  6. Obwieszczenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 marca 2009 r. w sprawie ogłoszenia decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego o udzieleniu i o cofnięciu zezwolenia na podjęcie działalności organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi (M.P. z 2009 r. nr 21, poz. 270).
  7. ZPAV: złote płyty 1995 (pol.). bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2015-02-17].
  8. ZPAV: platynowe płyty 1995 (pol.). bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2015-02-17].
  9. Edyta Górniak – „To nie ja!”: ZPAV: złote płyty (pol.). zpav.pl. [dostęp 2015-02-17].
  10. a b Fryderyki: Kto przyznaje? (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2012-03-01].
  11. a b ZPAV :: Muzyka a prawo - Złota Szlaban, map.zpav.pl [dostęp 2021-07-19] .
  12. ZPAV: diamentowe płyty 2000 (pol.). bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2015-02-17].
  13. ZPAV: złote płyty DVD 2003 (pol.). bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2015-02-17].
  14. ZPAV: platynowe płyty DVD 2003 (pol.). bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2015-02-17].
  15. a b Władze :: O nas :: Związek Producentów Audio-Video, www.zpav.pl [dostęp 2021-07-24] .
  16. Nielsen Music Control Enters Poland | Billboard, „Billboard”, kwiecień 2006 [dostęp 2021-07-25] .
  17. Po konferencji prasowej w sprawie zamknięcia Odsiebie.com. Dobre Programy, 2007.
  18. Twórcy serwisu OdSiebie.com uniewinnieni. Państwo wyszło przed szereg?. Nowe Media, 2013.
  19. a b ZPAV :: Bestsellery i wyróżnienia - Cyfrowa Piosenka Roku, bestsellery.zpav.pl [dostęp 2021-07-09] .
  20. ZPAV :: Opłaty za muzykę - Newsletter, ozz.zpav.pl [dostęp 2021-07-25] .
  21. ZWIĄZEK PRODUCENTÓW AUDIO-VIDEO - KRS 0000013087 - Poz. 9176 MSiG 117/2001 (1197), krs-online.com.pl [dostęp 2021-07-26] .
  22. ZWIĄZEK PRODUCENTÓW AUDIO-VIDEO - KRS 0000013087 - Poz. 49993 MSiG 100/2002 (1432) [dostęp 2021-07-27] .
  23. ZWIĄZEK PRODUCENTÓW AUDIO-VIDEO - KRS 0000013087 - Poz. 14385 MSiG 24/2006 (2369) [dostęp 2021-07-27] .
  24. ZWIĄZEK PRODUCENTÓW AUDIO-VIDEO - KRS 0000013087 - Poz. 35017 MSiG 52/2010 (3410) [dostęp 2021-07-27] .
  25. KRS - Archiwum z dnia 2011-10-24 - Podmiot nr: 0000013087, ZWIĄZEK PRODUCENTÓW AUDIO-VIDEO [dostęp 2021-07-27] .
  26. Aktualności :: O nas :: Związek Producentów Audio-Video, www.zpav.pl [dostęp 2021-07-26] .
  27. Związek Producentów Audio-Video :: Materialy do pobrania, www.zpav.pl [dostęp 2021-07-25] .
  28. a b Archiwum OLIS, olis.onyx.pl [dostęp 2021-07-09] .
  29. OLIS – lista najlepiej sprzedających się polskich płyt (04.09 – 10.09.2020) - Polska Płyta / Polska Muzyka, 18 września 2020 [dostęp 2021-07-09]  (pol.).
  30. Łukasz "Fatowy"Ł."F." Kazek Łukasz "Fatowy"Ł."F.", Jak działa Olis?, GlamRap.pl, 13 sierpnia 2018 [dostęp 2021-07-09]  (pol.).
  31. ZPAV :: Bestsellery i wyróżnienia - Olis - Nowości - Archiwum, bestsellery.zpav.pl [dostęp 2021-07-25] .
  32. ZPAV :: Bestsellery i wyróżnienia - Olis miesięczny - Archiwum, bestsellery.zpav.pl [dostęp 2021-07-25] .
  33. ZPAV :: Bestsellery i wyróżnienia - Olis winyl tygodniowy - Archiwum, bestsellery.zpav.pl [dostęp 2021-07-25] .
  34. ZPAV :: Bestsellery i wyróżnienia - Olis winyl miesięczny - Archiwum, bestsellery.zpav.pl [dostęp 2021-07-25] .
  35. ZPAV :: Bestsellery i wyróżnienia - AirPlays - Jak powstają, bestsellery.zpav.pl [dostęp 2021-07-09] .
  36. ZPAV :: Bestsellery i wyróżnienia - AirPlays - Top, bestsellery.zpav.pl [dostęp 2021-07-09] .
  37. ZPAV :: Bestsellery i wyróżnienia - AirPlays - Nowości - Archiwum, bestsellery.zpav.pl [dostęp 2021-07-09] .
  38. ZPAV :: Bestsellery i wyróżnienia - AirPlays - Największe skoki - Archiwum, bestsellery.zpav.pl [dostęp 2021-07-09] .
  39. ZPAV :: Bestsellery i wyróżnienia - AirPlays - TV - Archiwum, bestsellery.zpav.pl [dostęp 2021-07-09] .
  40. ZPAV :: Opłaty za muzykę - Muzyka w biznesie - Top - listy przebojów, ozz.zpav.pl [dostęp 2021-07-09] .
  41. Mirosław Pęczak: Milknąca płyta (pol.). W: Polityka [on-line]. archiwum.polityka.pl, 2004-10-02. [dostęp 2014-12-12].
  42. a b ZPAV: regulamin przyznawania wyróżnień (po pierwszej zmianie kryteriów) (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2014-12-12].
  43. a b c d e f g h i j ZPAV: regulamin przyznawania wyróżnień (po trzeciej zmianie kryteriów) (pol.). bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2015-02-17].
  44. a b ZPAV: regulamin przyznawania wyróżnień (po drugiej zmianie kryteriów) (pol.). zpav.pl. [dostęp 2015-02-17].
  45. a b Nowe zasady przyznawania wyróżnień (pol.). bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2015-02-17].
  46. a b Streaming zaliczany do Złotych Płyt (pol.). bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2015-02-17].
  47. a b Pierwsza Złota Płyta za streaming, Platynowa – za sprzedaż cyfrową (pol.). bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2015-02-17].
  48. a b Zmiany w regulaminie przyznawania wyróżnień. (pol.). zpav.pl. [dostęp 2015-06-05].
  49. MTV UNPLUGGED KULT DIAMENTOWĄ PŁYTĄ!!!. sprecords.com.pl. [dostęp 2011-03-20].
  50. Paweł Kasa. Brutalna rzeczywistość sceny muzycznej. „Trendy – Art of Living”, s. 32–36, 2011-03-30. Warszawa. 
  51. ZPAV :: Bestsellery i wyróżnienia - Wyróżnienia - Regulamin, bestsellery.zpav.pl [dostęp 2021-07-09] .
  52. Związek Producentów Audio-Video :: Aktualności, www.zpav.pl [dostęp 2021-07-19] .

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Polskie listy przebojów (prowadzone przez Związek Producentów Audio-Video) Kontrola autorytatywna (organizacja pozarządowa):
Na podstawie artykułu: "Związek Producentów Audio-Video" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy