Aleja Jana Chrystiana Szucha w Warszawie


Na mapach: 52°12′59,0″N 21°01′24,0″E/52,216389 21,023333

Aleja Jana Chrystiana Szucha w Warszawie w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Wylot alei Szucha widziany z placu Unii Lubelskiej (przed 1939) Dawna siedziba ambasad ZSRR i NRD Siedziba Trybunału Konstytucyjnego (nr 12a) Gmach Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, obecnie siedziba Ministerstwa Edukacji Narodowej (nr 25)

Aleja Jana Chrystiana Szucha – ulica w śródmieściu Warszawy, biegnąca od placu Unii Lubelskiej do placu Na Rozdrożu.

Nazwa upamiętnia Jana Chrystiana Szucha, architekta projektującego warszawskie założenia krajobrazowe i ogrody królewskie Stanisława Augusta Poniatowskiego.

Historia | edytuj kod

Aleja została przeprowadzona ok. 1773 jako jeden z elementów Osi Stanisławowskiej[1]. Po 1780 u zbiegu z ul. Marszałkowską powstał folwark królewski, który przeszedł następnie na własność Jana Chrystiana Szucha[2]. Obecna nazwa ulicy zaczęła być używana oficjalnie od 1877[2].

Od połowy XIX wieku północny odcinek ulicy zaczął być zabudowywany budynkami o przeznaczeniu wojskowym. Około 1870 wzniesiono tam drewniane baraki, zastąpione później murowanymi budynkami koszar Litewskiego Pułku Lejbgwardii, od którego wywodzi się nazwa ulicy Litewskiej[2][3]. W 1900 przy zbiegu z Alejami Ujazdowskimi powstał kompleks budynków Korpusu Kadetów im. A. Suworowa[1]. Z kolei południowy odcinek ulicy przy placu Unii Lubelskiej został zabudowany okazałymi domami i pałacykami[2].

W 1922 ulicy nadano nazwę Batorego, jednak ta nazwa się nie przyjęła[2]. Około 1930 ulicę wyasfaltowano[4].

Jesienią 1939, po kapitulacji Warszawy, monumentalne gmachy Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego i Najwyższej Izby Kontroli zostały przejęte przez Gestapo, SD i Ordnungspolizei, a ulica znalazła się w centrum niemieckiej dzielnicy policyjnej[5]. 1 grudnia 1941 nazwę ulicy zmieniono na Strasse der Polizei[6]. 6 maja 1944 przy alei Szucha 16 żołnierze oddziału specjalnego Kedywu Komendy Głównej AKPegaz” dokonali nieudanego zamachu na kierownika Wydziału IV w urzędzie Komendanta SD i policji bezpieczeństwa na dystrykt warszawski Waltera Stamma[7].

Od stycznia 1946 do kwietnia 1992 ulica nosiła nazwę alei 1 Armii Wojska Polskiego[8].

W 1968 rozebrano budynek kasyna wojskowego (nr 29), ostatni relikt dawnych koszar piechoty rosyjskiej[2].

W listopadzie 2012 Rada Warszawy skorygowała nazwę alei z aleja Szucha na aleja Jana Chrystiana Szucha[9].

Ważniejsze obiekty | edytuj kod

Po 1944 ulica zachowała niemal kompletną zabudowę i stanowi przykład zespołu luksusowych realizacji architektonicznych z różnych okresów.

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 849. ISBN 83-01-08836-2.
  2. a b c d e f Eugeniusz Szwankowski: Ulice i place Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970, s. 157.
  3. Kwiryna Handke: Słownik nazewnictwa Warszawy. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 1998, s. 130. ISBN 83-86619-97X.
  4. Eugeniusz Szwankowski: Ulice i place Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970, s. 158.
  5. Witold Żarnowski: Raczej zginąć, niż zdradzić sprawę. Areszt śledczy gestapo w al. Szucha 25. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej i Muzeum Niepodległości, 2014, s. 25. ISBN 978-83-7629-664-7.
  6. Krzysztof Komorowski (red.): Warszawa walczy 1939–1945. Leksykon. Warszawa: Fundacja Polska Walczy i Wydawnictwo Bellona, 2015, s. 762. ISBN 978-83-1113474-4.
  7. Tomasz Strzembosz: Akcje zbrojne podziemnej Warszawy 1939–1944. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1983, s. 461–462. ISBN 83-06-00717-4.
  8. Kwiryna Handke: Słownik nazewnictwa Warszawy. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 1998, s. 363. ISBN 83-86619-97X.
  9. Uchwała Nr XLVI/1259/2012 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 8 listopada 2012 r. w sprawie nazw niektórych ulic, placów, ronda i skwerów w Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy. W: Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego [on-line]. mazowieckie.pl, 21 listopada 2012. s. 2. [dostęp 2013-09-26].
  10. Marta Leśniakowska: Architektura w Warszawie 1918–1939. Warszawa: Arkada Pracownia Historii Sztuki, 2006, s. 59. ISBN 83-60350-00-0.
  11. Juliusz A. Chrościcki, Andrzej Rottermund: Atlas architektury Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo „Arkady”, 1977, s. 48.
  12. a b Marta Leśniakowska: Architektura w Warszawie 1918–1939. Warszawa: Arkada Pracownia Historii Sztuki, 2006, s. 45. ISBN 83-60350-00-0.
  13. Jerzy Kasprzycki: Korzenie miasta. Tom I. Śródmieście Południowe. Warszawa: Wydawnictwo VEDA, 2004, s. 254. ISBN 83-85584-45-5.
  14. a b c d Marta Leśniakowska: Architektura w Warszawie. Warszawa: Arkada Pracownia Historii Sztuki, 2005, s. 117. ISBN 83-908950-8-0.
  15. Marta Leśniakowska: Architektura w Warszawie. Warszawa: Arkada Pracownia Historii Sztuki, 2005, s. 127. ISBN 83-908950-8-0.
  16. Marta Leśniakowska: Architektura w Warszawie 1918–1939. Warszawa: Arkada Pracownia Historii Sztuki, 2006, s. 67. ISBN 83-60350-00-0.
  17. Marta Leśniakowska: Architektura w Warszawie 1918–1939. Warszawa: Arkada Pracownia Historii Sztuki, 2006, s. 60. ISBN 83-60350-00-0.
  18. Marta Leśniakowska: Architektura w Warszawie 1918–1939. Warszawa: Arkada Pracownia Historii Sztuki, 2006, s. 49. ISBN 83-60350-00-0.
  19. Stanisław Ciepłowski: Napisy pamiątkowe w Warszawie XVII-XX w.. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987, s. 31. ISBN 83-01-06109-X.
Na podstawie artykułu: "Aleja Jana Chrystiana Szucha w Warszawie" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy